گزارشگران بدون مرز: در ایران موج تازه سرکوب رسانه‌ها به راه افتاده است

گزارشگران بدون مرز "موج تازه سرکوب رسانه‌ها" در ایران را محکوم کرد. این سازمان امروز در در بیانیه‌ای گفت در چند هفته ‌اخیر پنج روزنامه‌نگار، "بهای سرکوب رسانه‌ها" در ایران را پرداخته‌اند.

گزارشگران بدون مرز احکام سنگین زندان برای این پنج روزنامه‌نگار، محمد مساعد، کوثر کریمی، بابک طهماسبی، امیرضا تیموری و امان‌محمد خجملی را محکوم کرده است.

این احکام کمتر دو ماه پس از گزارش جاوید رحمان صادر شده است؛ گزارش‌گر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، در گزارشی از "تهدید و بازداشت و زندانی کردن کسانی که حق آزادی بیان را مسالمت‌آمیز ابراز می‌کنند" از جمله خبرنگاران، اظهار نگرانی کرده بود.

این گزارش همچنین از "خشونت بی‌سابقه در سرکوب" معترضان ناآرامی‌های آبان گدشته اظهار نگرانی کرده بود و نوشته بود برای اطلاع‌رسانی در باره این اعتراض‌ها، شیوع کرونا و انتخابات مجلس، خبرنگاران زیر فشارهای مختلف از جمله از طرف سپاه پاسداران قرار گرفتند.

این گزارش را دبیر کل سازمان ملل به مجمع عمومی فرستاده است. مجمع عمومی سازمان ملل با شرکت سران کشورها هفته دیگر آغاز می‌شود.

در رده‌بندی گزارش‌گران بدون مرز از آزادی رسانه‌ها در ۱۸۰ کشور دنیا در سال ۲۰۲۰، ایران در رده ۱۷۳ قرار دارد.

وضعیت اطلاع‌رسانی و آزادی بیان در گزارش جاوید رحمان

جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران گزارش تیرماه خود را به درخواست شورای حقوق بشر و برای ارائه به مجمع عمومی سازمان ملل تهیه کرده بود.

او در این گزارش ۲۶ صفحه‌ای می‌گوید ابراز مسالمت‌‌آمیز حق آزادی عقیده و بیان برای روزنامه‌نگاران، کنشگران سیاسی و مدنی و حتی کاربران آنلاین می‌تواند تهدید، بازداشت و زندان در پی داشته باشد.

در این گزارش به چند روز قطع اینترنت در اعتراض‌های سراسری آبان‌ماه ۹۸ نیز اشاره شده است. بنابر این گزارش دسترسی به اینترنت در آن روزها به پنج درصد وضع عادی رسید.

گزارش شده که شورای عالی امنیت ملی دو بار پیش از افزایش قیمت سوخت در آّبان ۹۸ با مدیران و مسئولان روزنامه‌ها دیدار کرده و از آنها خواسته بود اخبار را در چارچوب موردنظر حاکمیت پوشش دهند. پس از شروع اعتراض‌ها نهادهای امنیتی هشت روزنامه‌نگار را احضار کردند.

دولت همچنین به روزنامه‌نگاران هشدار داده بود که گزارش‌های منفی می‌توانند جرم تلقی شوند.

علاوه بر این، اقوام ۱۰۱ روزنامه نگار مقیم ایران، آزار و اذیت و تهدید شده‌اند.

مسدود کردن انتقال اموال شماری از روزنامه‌نگاران ایرانی مقیم خارج نیز از سوی دستگاه قضایی ایران همچنان ادامه دارد.

جاوید رحمان همچنین در گزارش خود اشاره کرده است که رعنا رحیم پور، مجری تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی چند مرتبه به مرگ تهدید شده است.

دولت ایران می‌گوید اذیت و آزار دستگاه قضایی برای خبرنگاران بی‌اساس و ثابت نشده است.

موارد نقض حقوق بشر در گزارش سازمان ملل

گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران در بخش نخست گزارش خود از خشونت بی‌سابقه حکومت ایران در سرکوب اعتراض‌های آبان ۹۸، بدرفتاری و محاکمه ناعادلانه، شکنجه و احکام سنگین و اعدام برای معترضان ابراز نگرانی کرده است.

در این گزارش با اشاره به شمار زیاد کشته‌شدگان و زخمی‌های اعتراض‌های آبان و ارائه آمار تفکیکی، از رعایت نشدن اصول استفاده از سلاح گرم و شلیک به سر معترضان بشدت انتقاد شده است.

آقای رحمان در گزارش خود گفته از برخورد "بیش از حد خشن" و "مرگبار" پلیس، سپاه، و بسیج با معترضان گرانی بنزین در آبان ۱۳۹۸ "حیرت‌‎زده" شده است.

او همچنین متذکر شده که انکار مسئولیت دولت به دلیل عدم تحقیق شفاف، مستقل و فوری باعث نگرانی است.

بنا به این گزارش، حکومت ایران با سرکوب معترضان به ساقط شدن هواپیمای مسافربری اوکراین با موشک سپاه پاسداران، نشان داد که همچنان به استفاده بیش از حد از زور برای سرکوب آزادی بیان و تجمع‌های مسالمت‌آمیز ادامه می‌دهد.

در این گزارش به آزادی شماری از زندانیان برای جلوگیری از ابتلای آنها به کرونا اشاره و همزمان انتقاد شده که شمار زیادی از وکلا و فعالان مدنی نتوانسته‌اند از این حق استفاده کنند.

در بخش دیگری از گزارش آقای جاوید رحمان بشدت از آزار و اذیت، زندان و بدرفتاری با مدافعان حقوق بشر و وکلا انتقاد شده است. در برخی مواقع اتهام این افراد اطلاع رسانی‌، مصاحبه با رسانه‌ها و راه‌اندازی کانال تلگرامی بوده است. امیر سالار داوودی یکی از این وکلای بازداشتی است و پیام درفشان وکیل دادگستری نیز به خاطر کارزار مخالفت با فیلترینگ تلگرام به زندان و محرومیت دو ساله از وکالت محکوم شده است.

گزارش آقای رحمان در حالی ارائه می‌شود که اخیر صدور حکم اعدام برای چند نفر از معترضان آبان ماه ۱۳۹۸ در ایران موج اعتراض به "احکام ناعادلانه" را راه انداخته است.