برجام بدون آمریکا؛ ایران می‌گوید پیشنهاد اروپا تکرار برنامه نفت در برابر غذا نیست

وزارت خارجه ایران گفته است سازوکار مالی که اتحادیه اروپا درصدد تاسیس آن برای پرداخت پول نفت صادراتی ایران با وجود تحریم های آمریکا است، برنامه نفت در برابر غذا نیست.

بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه نهم مهرماه (اول سپتامبر) در جلسه هفتگی خود گفته است که جزئیات این سازوکار در حال نهایی شدن است اما علنی نخواهد شد.

در جریان دیدار هفته گذشته وزرای خارجه ایران و شرکای باقی مانده در توافق هسته ای برجام، طرف ها اعلام کردند که در پی شروع تحریم های نفتی آمریکا علیه ایران در سیزدهم آبان، تسهیلات مالی جدیدی را برای ادامه مبادلات مالی و بانکی با جمهوری اسلامی ایران ایجاد می‌کنند که اصلی ترین هدف آن پرداخت پول نفت صادراتی ایران به اتحادیه اروپاست.

سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته است "به دلایل و مصالح ملی و وجود معاندینی است که درصدد تخریب این رابطه و شکل‌گیری سازوکار مالی هستند علنی نشده و نخواهد شد".

آقای قاسمی گفته "اظهارنظرها درباره این بسته یا پیشنهاداتی که وجود دارد بیشتر گمانه‌زنی است و هیچکس اطلاع دقیقی از جزییات این مکانیسم‌های طراحی شده ندارد و بحث شما درباره این‌که این مکانیسم تکرار برنامه نفت در برابر غذاست را رد می‌کنم. ایران و گروه ۱+۴ در این مسیر حرکت نمی‌کنند".

"برنامه نفت در برابر غذا" نام برنامه ای از سوی سازمان ملل متحد است که همزمان با حمله عراق به کویت (حدود هشت سال پیش از حمله نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا به عراق) به اجرا درآمد و تا چند ماه پس از سقوط صدام در سال ۲۰۰۳ اجرا می شد.

مطابق یکی از قطعنامه های شورای امنیت، عراق می‌توانست محصولات نفتی خود را صادر کند و پول حاصل از صادرات آن را برای رفع نیازهای اولیه انسانی (مشخصا مواد غذایی و دارویی) استفاده کند.

در ایران برخی درباره کاهش شدید صادرات نفتی با شروع تحریم های آمریکا هشدار داده و توافق های صورت گرفته میان اتحادیه اروپا و جمهوری اسلامی ایران را برای دور زدن تحریم های نفتی آمریکا با برنامه نفت در برابر غذا مقایسه کردند.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران: امیدوارم به فروپاشی برجام نرسیم

مقام های ارشد دولت دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا از ایجاد چنین سازوکاری به شدت انتقاد کرده و مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا گفته است " "این یکی از غیرسازنده ترین مسائل برای صلح و امنیت جهانی است" و می تواند موقعیت ایران به عنوان "حامی اصلی تروریسم" در جهان و یک "صادرکننده تروریسم" را تقویت کند.

مرحله دوم تحریم‌های آمریکا از روز ۱۳ آبان (۴ نوامبر) به اجرا گذاشته می‌شود و ایالات متحده آمریکا هدف خود را وارد کردن "فشار مالی و اقتصادی و به خصوص کاهش هرچه بیشتر عواید نفتی ایران" عنوان کرده است.

در دوره پیشین تحریم های نفتی علیه ایران، صادرات نفت این کشور از بیشتر از دو میلیون بشکه در روز به حدود روزانه ۸۰۰هزار بشکه کاهش یافت اما چند ماه پس از توافق برجام، ایران توانست به میزان صادرات نفتی خود قبل از شروع تحریم ها برسد.

مقامات آمریکایی حکومت ایران را متهم کرده‌اند که عواید نفتی این کشور را برای بهبود شرایط مردم ایران به مصرف نمی‌رسانند بلکه جهت حمایت از "گروه‌های تروریستی" لیجاد بی‌ثباتی در منطقه و گسترش فساد در داخل به کار می‌برد.

ایران می گوید در صورتی که از منافع اقتصادی رفع تحریم ها برخوردار نباشد، توافق هسته ای را ترک می کند.

در تازه ترین اظهارات در این باره، علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران به روزنامه اعتماد چاپ تهران گفته است "امیدوار هستم که ما به نقطه فروپاشی برجام نرسیم. فروریزی برجام می‌تواند بستر روابط بین‌الملل در بسیاری از حوزه‌ها را از حالت معمول خود خارج کند و به سمت و سویی حرکت شود که مورد دلخواه هیچ کدام از ما نیست".