در چندین شهر ایران تجمع‌های اعتراضی برگزار شد

صبح و عصر جمعه، ٨ دی، در چندین شهر ایران، از جمله تهران، اصفهان، کرمانشاه، رشت، قم، ساری، همدان و قزوین تجمع‌هایی در اعتراض به حکومت ایران و شرایط اقتصادی برگزار شده است.

در کرمانشاه ماموران امنیتی با معترضان درگیر شدند و گفته می‌شود چند نفر را بازداشت کرده‌اند. همچنین معاون امنیتی استانداری تهران از بازداشت چند نفر در تهران خبر داده است.

در برخی از شهرهای علیه آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، شعار داده شده است.

این تجمع‌ها یک روز پس از تجمع‌هایی در مشهد، نیشابور و چند شهر دیگر برگزار می‌شود. در تجمعات پنجشنبه و جمعه علیه حسن روحانی، رئیس جمهور هم شعار داده شده است.

یک شاهد عینی به بی‌بی‌سی فارسی گفت در اصفهان معترضان برای مقابله با گاز اشک آوری که ماموران پرتاب کردند، آتش‌هایی در اطراف سی و سه پل روشن کردند.

در تجمعی در رشت معترضان علیه صادق لاریجانی، رئیس قوه قضاییه ایران شعار داده‌اند. در ساری یکی از شعارهای معترضان "سوریه رو رها کن/فکری به حال ما کن" بود.

یکی از مضامین اصلی شعارها مخالفت با مداخله نظامی ایران در سوریه و حمایت از حزب‌الله لبنان و برخی گروه‌های فلسطینی است و معترضان می‌گویند مقام‌های ایرانی باید به جای این اقدامات به بهبود اقتصاد ایران بپردازند.

در همدان و شهرهای دیگر معترضان شعار "مرگ بر دیکتاتور" دادند.

در بعضی از شهرها نیز برخی از معترضان شعارهایی در حمایت از سلطنت پهلوی داده‌اند.

تجمع معترضان در میدان آزادی کرمانشاه با مداخله ماموران امنیتی به خشونت کشیده شد. گزارش‌ها حاکی از حضور چشمگیر ماموران پلیس و لباس شخصی، در دیگر شهرهای ایران، از جمله تهران است.

ماموران امنیتی برای پراکنده کردن معترضان در کرمانشاه از گاز اشک‌آور و ماشین‌ آب‌پاش استفاده کرده و حاضران در تجمع را با باتوم و لگد کتک زده‌اند.

یک شاهد عینی به بی‌بی‌سی فارسی گفت معترضان در کرمانشاه تصویری از آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران را پایین کشیده‌اند. این شاهد عینی گفت پلیس چندین نفر را بازداشت کرده است.

معترضان در کرمانشاه شعارهایی چون "زندانی سیاسی آزاد باید گردد"، "ملت گدایی می‌کند/آقا خدایی می‌کند" و "نه غزه، نه لبنان/جانم فدای ایران" می‌دادند.

یک شاهد عینی گفت پس از حمله ماموران، معترضان نیز به سمت ماموران سنگ پرت کرده و با آنها درگیر شدند.

او گفت دست کم یکی از ماموران به شدت زخمی و با آمبولانس از محل برده شد.

خبرگزاری تسنیم معترضان کرمانشاه را "مالباختگان" صندوق‌های اعتباری ورشکسته معرفی کرده است.

همزمان محسن نسج همدانی، معاون امنیتی استانداری تهران، در مصاحبه با ایلنا از بازداشت چند نفر در تهران خبر داده است.

آقای همدانی به ایلنا گفته است: "در برخی از میادین تعداد محدود و قلیلی از افراد حضور داشتند که با تذکر دوستانه پلیس صحنه را ترک می‌کردند."

"در یکی از میادین کمتر از ۵۰ نفر حضور داشتند که تعدادی از افراد پس از تذکر پلیس صحنه را ترک کردند اما تعداد اندکی نیز بودند که علیرغم تذکر پلیس همچنان در میدان باقی ماندند. پس از این مسئله و استعلام پلیس از ما، با حکم قضایی تعداد کمی بازداشت موقت شدند."

'جلسه فوق‌العاده دولت'

اعلام شده که نشست سران سه قوه که قرار بود فردا شنبه، نهم دی برگزار شود، به تعویق افتاده است. دلیل تعویق این نشست اعلام نشده و زمان جدید برگزاری آن هم اعلام نشده است.

در عین حال فخرالسادات محتشمی‌پور، از چهره‌های اصلاح‌طلب خبر داده است که با وجود تعطیلی روز جمعه، کابینه امروز تشکیل جلسه داده است.

پس از تجمع مشهد در روز پنجشنبه فراخوان‌هایی برای تجمع‌های مشابه در دیگر شهرهای ایران نیز داده شده و گزارش‌هایی هم از تجمع در چندین شهر دیگر ایران منتشر شده که بی‌بی‌سی فارسی تاکنون مستقلا قادر به تایید همه آنها نبوده است.

بنا به اعلام مقام‌های ایرانی ۵۲ نفر از معترضان در مشهد بازداشت شده و به مراجع قضایی ارجاع داده شده‌اند. در تجمع مشهد شعارهایی در اعتراض به گرانی و همچنین علیه حسن روحانی، علی لاریجانی و حکومت ایران داده شد.

در همه تجمع‌ها شعارهایی در اعتراض به وضعیت اقتصادی شنیده می‌شود.

به تازگی یک تحقیق بی‌بی‌سی فارسی نشان داد که وضع اقتصادی خانوارهای ایرانی در ده سال اخیر به طور متوسط ۱۵ درصد افت کرده است.

همچنین آمار رسمی حاکی از آن است که سفره ایرانیان کوچک شده و مصرف برخی مواد غذایی مانند گوشت، نان و شیر پایین آمده است.

شکاف اقتصادی میان تهران و دیگر مناطق ایران هم تشدید شده است.

'همه سوار یک قایق'

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور ایران، امروز گفته است: "کسانی که بانی برخی اقدامات علیه دولت شده‌اند بدانند که دود اقدامات آنها به چشم خودشان می‌رود. وقتی حرکت سیاسی در خیابان شروع می‌شود، دیگران بر آن سوار می‌شوند و کسانی که آن حرکت را شروع کردند، پایان دهنده آن نیستند."

غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، از نمایندگان محافظه‌کاران میانه‌رو هم گفته است: "ما همه سوار بر یک قایق هستیم و هرکسی این قایق را سوراخ کند همه با هم غرق می شویم، لذا امیدوارم تمام افرادی که فقط می گویند دولت را هدف بگیریم و مردم را نسبت به دولت بدبین کنیم متوجه باشند که مرم فرقی بین دولت، حاکمیت و نظام قائل نیستند."

حسام‌الدین آشنا، مشاور حسن روحانی، اعتراضات را به محمود احمدی‌نژاد و مشکلات دوران او مرتبط کرده و گفته است "با توجه به مجموع عملکرد سیاسی و اداری آقای احمدی نژاد، مواضع فعلی و نقش مؤثر جریان پشت پرده و حامی او در حوادث جاری می‌توان گفت که آتش فتنه‌های احمدی نژاد تا مدت‌ها دامنگیر نظام خواهد بود."

در عین حال برخی از حامیان حسن روحانی می‌گویند فراخوان اولیه تجمع پنجشنبه مشهد را طرفداران ابراهیم رئیسی، متولی آستان قدس رضوی داده‌اند، اما پس از آن قشرهای دیگری به تجمع پیوسته‌اند.

شعار "مرگ بر روحانی" در برخی از تجمع‌ها مورد استناد برخی از آنان است و در عین برخی از اصولگرایان آن را دلیل عملکرد ضعیف دولت می‌دانند.

هرچند بسیاری از شعارها علیه کل نظام جمهوری اسلامی است.

جایی که اصلاح‌طلبان و اصولگرایان به هم می‌رسند

جمشید برزگر - تحلیلگر بی‌بی‌سی در امور ایران

با ادامه موج اعتراضات اخیر در شهرهای مختلف ایران علیه گرانی و مشکلات اقتصادی، حامیان دولت حسن روحانی با صراحت بیشتری منتقدان اصولگرای دولت را به سازمان‌دهی این اعتراضات متهم می‌کنند. همزمان اصولگرایان ضمن رد این اتهام، همسو با حامیان دولت از برخورد با معترضان و سرکوب اعتراضات دفاع می‌کنند.

پیش از این نیز، چهره‌های شاخص در جناح اصلاح طلب و اعتدالگرای طرفدار دولت، اعتراضات اخیر از جمله کارزار "پشیمانم" در اعتراض به عملکرد حسن روحانی را ساخته و پرداخته اصولگرایان منتقد آقای روحانی دانسته بودند؛ از جمله محمد خاتمی، موج اخیر انتقاد از دولت حسن روحانی، به دلیل عدم پایبندی به وعده‌های انتخاباتی‌اش را "دسیسه" خواند و حامیان آقای روحانی نیز به شدت از آنچه آن را "عبور از روحانی" می‌خوانند، انتقاد کردند.

به نظر می‌رسد که در برخورد با منتقدان و مخالفان، اصلاح طلبان حامی دولت حسن روحانی از همان الگوی آشنا و همیشگی جمهوری اسلامی پیروی می‌کنند و به جای پرداختن به مطالبات معترضان، آنان را عامل جناح رقیب می‌نامند و مبنای اعتراضاتشان را نه آنچه که در شعارهای معترضان تبلور می‌یابد، بلکه منازعات جناحی و سیاسی درون حاکمیتی می‌دانند.

بیشتر بخوانید..

احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد و پدرزن آقای رئیسی، امروز گفته است که "تجمع‌های قانونی" حق مردم است اما تجمع پنجشنبه مشهد "اشکالش این بود که عده‌ای دعوت مرجعی ناشناس را پذیرفتند و تجمع کردند که نباید اینگونه باشد."

آقای علم الهدی گفت که "متاسفانه در جمع مردم عده‌ای فرصت‌طلب از این موضوع استفاده کرده و شعارهای هنجارشکنانه سر دادند که با آنها برخورد شد."

اما حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، گفته است: "دشمن به سراغ حساس‌ترین نقطه می‌رود و این را دریافته است که حساس‌ترین نقطه ایران نیروهای نظامی‌اش نیست، بلکه اقتصاد است. ماموریت جدید فتنه‌گران ناراضی کردن مردم با ایجاد تنگی معیشت و گرانی است."

یوسف طباطبایی‌نژاد، امام جمعه اصفهان، امروز گفته است: "نباید به خاطر مشکلاتی که البته منکر آنها نیز نیستیم دست به سیاه نمایی بزنیم بلکه باید ریشه مشکلات را یافته و آنها را رفع کنیم. مشکلاتی مانند کم آبی و اقتصادی با تجمع حل نمی‌شود و تنها سوءاستفاده دشمنان را سبب خواهد شد."

حمید رسایی، از چهره‌های محافظه‌کار منتقد دولت حسن روحانی، گفته است: "اعتراضات خیابانی این روزها در چند شهر مثل مشهد، برخلاف فتنه سال ۸۸ با زیرساخت سیاسی نیست."

دولت آمریکا که در سال‌های گذشته و در قبال اعتراض‌های مشابه در ایران موضع گرفته، هنوز درباره اعتراض‌های دو روز اخیر در ایران اظهارنظری نکرده است. هفته جاری در آمریکا تعطیلات بین کریسمس و سال نو میلادی است و خیلی از بخش‌های دولتی در تعطیلات اند.

با این حال بعد از ظهر جمعه پل رایان، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، در توییتی گفت که آمریکا باید از تظاهرات‌کنندگان در اعتراض‌های مسالمت‌آمیز در ایران حمایت کند. این چهره ارشد حزب جمهوری‌خواه در توییتش نوشته است که این اعتراض‌ها "حاصل رژیمی است که بیشتر بر حمایت از سازمان‌های تروریستی تمرکز دارد تا رسیدن به درد شهروندانش".

ساعاتی پیش از او هم سناتور جمهوری‌خواه تام کاتن خواستار حمایت آمریکا از اعتراض‌ها در ایران شد. او در بیانیه‌ای گفت: "آیت‌الله‌ها با وجود میلیاردها دلار که از توافق هسته‌ای تامین کرده‌اند، هنوز نتوانسته‌اند نیازهای اولیه مردم خودشان را برآورده کنند شاید چون آن همه پول را برای عملیات تهاجمی منطقه‌ای خود در سوریه، لبنان، عراق و یمن صرف کرده‌اند."

این دو چهره جمهوری‌خواه از منتقدان توافق هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی بوده‌اند و به‌خصوص سناتور کاتن همیشه موضع تندی علیه جمهوری اسلامی داشته و گفته است که باید آمریکا از تغییر حکومت در ایران حمایت کند.