در اين برنامه نامزدان رياست جمهوری درباره موضوعات گوناگونی از جمله مشکلات جوانان، نقش زنان در دولت آينده افغانستان، نحوه ادامه روند بازسازی کشور صحبت کردند

فيلم برنامه صدای شما برای افغانستان را که به ابتکار وب سايت فارسی بی بی سی در محوطه دفتر بی بی سی در کابل، چند روز پيش برگزار شد در زير ببينيد:

در اين برنامه - که بيش از يک ساعت طول کشيد - مسعوده جلال و اسحاق گيلانی نامزدهای انتخابات رياست جمهوری و احمدضيا مسعود نامزد معاونت حامد کرزی در اين انتخابات، در برنامه يک ساعته ای با حضور شماری از جوانان افغان، به پرسشهای شنوندگان راديو و خوانندگان سايت فارسی بی بی سی پاسخ گفتند.

راهکارهای عملی نامزدها برای رسيدگی به مسايل و مشکلات جوانان، نقش زنان در دولت آينده افغانستان، نحوه ادامه روند بازسازی کشور و تعبيرهای موجود از مفهوم جنگسالار و جنگسالاری در افغانستان امروز، از مهمترين مسايلی بود که در اين برنامه مطرح شد.

در پايان، مهمانان برنامه، از نزديک با تک تک جوانان شرکت کننده گفتگو کردند.

فيلم ويدويی برنامه صدای شمای اين هفته را در چند روز آينده می توانيد بر روی سايت فارسی بی بی سی ببينيد.

اين برنامه همچنين در دو قسمت بيست و هفت دقيقه ای، در روزهای سه شنبه (۲۸ سپتامبر) و جمعه ( اول اکتبر) در برنامه شامگاهی بی بی سی برای افغانستان پخش می شود.

گيلانی: بيست و چهار ساله بودم که سلاح به دست گرفتم

سيد اسحاق گيلانی نامزد انتخابات رياست جمهوری افغانستان در بخشی از گفتگو با جوانان در مورد مشکلات آنان گفت: "نا اميدی کفر است، شما بايد به آينده اميدوار باشيد، من بيست و چهار ساله بودم که سلاح به دست گرفتم و در مقابل شوروی ايستادم، هدف ما اين بود که شوروی را از کشور خود بيرون برانيم که اين کار را کرديم".

آقای گيلانی در حال گفتگو با يک جوان افغان

آقای گيلانی فرصت به دست آمده برای برگزاری انتخابات در کشورش را غنيمت شمرد و ادعا کرد که رهبران افغانستان در بيست و پنج سال گذشته، همواره از سوی قدرتهای خارجی بر اين کشور تحميل شده اند.

جلال: رياست جمهور انتخاب می کنيم، نه خليفه و امام

از مسعوده جلال تنها زن نامزد در انتخابات رياست جمهوری افغانستان از طرح اين موضوع که زن در جامعه اسلامی نمی تواند رهبر باشد انتقاد کرد.

خانم جلال گفت: "من پيش از نامزد شدن با علمای دينی مشورت کردم و آنها مخالفتی با اين کار نکردند".

مسعوده جلال

او به شماری از رهبران زن در جهان اسلام، از جمله خالده ضيا و حسينه واجد در بنگلادش، بينظير بوتو در پاکستان، تانسو چيلر در ترکيه و مگاواتی سوکارنو پوتری در اندونزی اشاره کرد و گفت که رهبری زنان در جهان اسلام دارای سابقه است.

او افزود که بر اساس قانون اساسی افغانستان، نظام اين کشور رياست جمهوری است، نه خلافت يا امامت.

مسعود: اگر موفق نباشم، استعفا می کنم

يک تن از خوانندگان سايت فارسی بی بی سی از احمد ضيا مسعود، نامزد معاونت حامد کرزی پرسيده بود که از چه تضمينی وجود دارد که آقای کرزی، شما را هم مانند مارشال فهيم، يونس قانونی، اسماعيل خان و ديگر رهبران مجاهدين کنار نزند؟ آقای مسعود گفت که برکناری اين افراد از کارشان، به دليل عملکرد خودشان بوده است.

احمد ضيا مسعود

آقای مسعود افزود: "اگر خودم احساس کنم که در کارم موفق نيستم، استعفا خواهم داد".

اين برنامه را، ستار سعيدی و مينه بکتاش تهيه و داوود قاريزاده اجرا کرده است. مسئولان فنی برنامه استيو برت (Steve Brett) و پال مگواير (Paul Maguire) بودند.

هر سه محترمين، چون در کنفرانس جوانان نيز اشتراک دارد، درباره جوانان در آينده چه تصميم داريد؟ سلطان حميد - کابل

سؤال من ازآقای گيلانی اين است که شما با توجه به ديد گاه سکولاريستی که داريد چطور می توانيد افغانستان اسلامی را رهبری کنيد ؟ رضا - ايران

سؤال من از آقای ضياء مسعود اينست که ايشان کدام نقاط بارز و برتر را در برنامه کاری جناب کرزی نسبت برنامه کاری جناب قانونی مشاهده می کنند که سمت معاونت آقای کرزی را پذيرفته اند؟ و به نظر شما سرنوشت جبهه متحد بعد از انتخابات چه خواهد بود سير سعودی خواهد داشت يا نزولی؟ زبير - کانادا

محترمه مسعوده جلال، سؤال من از شما اين است که شما در صورتيکه موفق شويد و حتماً می شويد چه برنامه جالب برای زنان افغانستان داريد؟ آيا شما تا الحال چقدر معلومات از سازمانها و انجمنهای جنبش زنان در داخل کشور و چه در خارج از کشور داريد که اينها به همت زنان آگاه افغان سازماندهی ميشود، تعداد ايشان چند است؟ لطفاً بگويد که آيا شما با ايشان در ارتباط می باشيد؟ تا جاييکه ما می بينيم اکثراً زنان تحصيل کرده و صاحب تجربه را تشکيل می دهند . ويدا جهش - کانادا

از همه کانديدها، آيا خوب نبود که سرود ملی افغانستان مخلوط از همه زبانهای رايج افغانستان می بود؟ مثلاً يک برادر هزاره اگر آن حصه سرود که به پشتو ميبود حتماً پشتونها را جز اين خانه مشترک (افغانستان) و برادر احساس می کردند و به همين طور اگر يک پشتون به هزارگی يا ازبکی سرود می خواند، حتماً هزاره ها را برادر خطاب می کردند. سرود ملی بايد سرود باشد که همه مردم افغانستان او را دوست داشته باشد و از دل و جان او را با احساس خوب حفظ کند. ولی اگر تنها به زبان پشتو باشد، آن زمان سرود تنها مال پشتونها تلقی خواهد شد و هرگز آن سرود را ديگر اقوام مال خود نمی پذيرند. آيا شما در صورت کاميابی تان کدام برنامه برای عوض کردن سرود ملی به مخلوط همه زبانها داريد؟ لال پتنگی - افغانستان

سؤال من به کرزی متوجه می باشد. آقای کرزی: با وجوديکه شما ارتش امرييکايی ها را در افغانستان دوست می ناميد، اما بيشتر مردم افغانستان آن را يک قوای متجاوز مانند روس ها می دانند، آيا شما در صورت برنده شدن کدام جدول زمانی برای خارج شدن اين قوا امريکايی ها تعيين خواهيد نمود؟بزگای - نروژ

آقای قانونی در اين اواخر از زبان برخی مردم شنيده می شود که شما دوباره می خواهيد ائتلاف کنيد آيا اين حقيقت دارد يا خير؟ حامد - کابل

سؤال من متوجه آقای ضياء مسعود است: در حاليکه شما همراه انتخاباتی آقای کرزی هستيد - يونس قانونی از سران جبهه متحد و از همراهان فرمانده مسعود هم خود را برای انتخابات رياست جمهوری نامزده کرده است - اين اختلاف موجود در ميان جبهه متحد تا چه پيمانه ای عمق دارد و مبارزه سران مجاهدين فکر می کنيد در راستای منافع شخصی نيست تا در نظر گرفتن خواسته های ملی؟ فردين فرهادی - مزار شريف

سؤال اول مربوط به آقای مسعود است، علت اينکه از گروه مارشال فهيم و دوستان وی چون آقای قانونی بريديد چيست؟ محمد عمر شريفی - کابل

... بيائيد از خود گذری را رونق دهيم تا به موفقيت در رسيم و مرهم زخم های پر درد و الام مردم و وطن خود گرديم . حس وطن پرستی ، مردم پرستی و حق پرستی را سرمشق راه زندگی خود سازيم و جلو تجاوز و رهنمائی های بيگانه ها را که جز منفعت شخصی خود ها به چيز ديگر نمی انديشند، خاتمه دهيم . علوی - کابل

اکثر مشکلات افغانستان ناشی از دخالتهای کشور های خارجی به خصوص همسايگان آن است. می خواستم نظرات شما را بعد از انتخاب شدن در انتخابات به عنوان رئيس مملکت در اين مورد بدانم. حسين - تهران

محترمه مسعوده، شما واقعاً می خواهيد رئيس جمهور مردم افغانستان باشيد و يا اينکه ديگر خانمها را به اين کار تشويق می نماييد؟ عبد القهار زيری - کابل

می خواستم از محترمه مسعوده جلال بپرسم که شما بعنوان اولين کانديدای زن چه طرحی را برای اعاده حقوق زنان در آينده داريد؟ کاظم هوشمند - باميان

سؤال من از آقای احمد ضياء مسعود اين است که دليل عدم حمايت شما از آقای قانونی چيست؟ و با توجه به اينکه اکثر همسنگران سابق برادر شما، احمد شاه مسعود، به شمول برادر ديگر شما احمد ولی مسعود يا خود کانديدا هستند و يا از کانديداهای رقيب آقای کرزی حمايت می کنند، شانس شما برای رأی آوردن از بين قوم خودتان (تاجيک) چقدر خواهد بود؟ سلطانی - کابل

آقای احمد ضياء، روابط شما با پاکستان به چه اساس خواهد بود؟ اسحاق - کابل

سؤال من متوجه آقای گيلانی است، آيا ايشان چه برتری را در وجود خود نسبت به آقای کرزی می بينند، که آقای کرزی از آن عاجز است؟ سنجيده - کابل

آقای گيلانی شما عدالت اجتماعی و برابری اقوام را چگونه تعريف می کنيد و چه جايگاهی برای اين دو مهم قائل هستيد؟ جاويد اکبری - قم

سؤال من از آقای گيلانی است، تمام مردم ما می دانند که آقای قاسيميار معاون اول شما يک شخصيت ملی و بين المللی و از همه کانديداها با تجربه تر در امور دولتداری است. آيا در صورت پيروزی حاضر هستيد که به معاون اول خود اختيارات کافی جهت اداره کشور بدهيد؟ سليمان - کابل

محترمه مسعوده جلال اگر شما در انتخابات برنده شويد تمام اقوام را که در افغانستان ساکن هستند چه اقليت باشند و چه اکثريت همه را در يک چشم می بينيد و يا اينکه يک قوم را نسبت به اقوام ديگر امتياز می دهيد؟ مانند حکومت های گذشته. محمد ولی قنغرآت - کويته

می خواستم از خانم مسعوده جلال بپرسم که آيا شما می توانيد در يک جامعه مرد سالار با اين قدرت و توانشان حکومت کنيد؟ ناظر نظير - کابل

می خواستم از آقای احمد ضياء مسعود بپرسم فکر نمی کنيد پيوستن شما در ترکيبی که از طرف آمريکا حمايت می شود باعث کمرنگ شدن آرمان های والای مسعود بزرگ خواهد شد؟ يوسفی - دهلی

سؤال من از دکتر جلال اين است که ... با جوانان چه برخوردی خواهيد نمود؟ احسان طاهری - کابل

سؤال من متوجه خانم مسعوده جلال می باشد. آيا در کشوری که سالها مردسالاری حاکم بوده فکر می کنيد که کانديدا شدن شما بتواند اثری در اعاده حقوق زن داشته باشد؟ و آقای احمد ضياء مسعود شما چه فکر می کنيد در آينده خواهيد توانست پست معاونت اول رياست جمهوری را با موفقيت به پيش ببريد؟ و آيا شما برای بودن در اين پست خود را شايسته می بينيد؟ و اگر امکان دارد در مورد تحصيلات خود برای ما توضيح بدهيد؟ سيد شجاع الدين - دبی

من از کانديداهای رياست جمهوری سئوال دارم که آيا شما در رقابت با آقای کرزی پيروز خواهيد شد؟ محترم آقای کرزی در دوران حکومت موقت نظرهای مردم افغانستان به خود جلب کرده است با کارهايی که انجام داده است. کريم فهيمی

دکتر صاحب جلال، اگر شما برنده در انتخابات نشديد به چه کاری در آينده خواهيد پرداخت؟ آيا شما برای جنبش نهضت زنان که اضافه تر از نصف نفوس کشور را تشکيل می دهد مبارزه خواهيد کرد؟ لطفاً بگوييد تا حال چقدر زن را در پشتيبانی از خود داريد؟ البته منظورم اينست که شما تا حال در بين زنان کشور چهره فعال نبوده ايد و برای آزادی نهضت زنان چه برنامه را در پيش داريد؟ زحل جهش - کانادا

محترم ضياء مسعود اکثر قومندان های برجسته جهاد و مقاومت در اين اواخر به نام جنگ سالار ياد می شود. اگر برادر مرحومتان احمد شاه مسعود زنده می بود نيز چنين ياد می شد، چرا شما با کسانی که اين نام را به آن قهرمانان داده اند کار می کنيد؟ آيا در صورت کاميابی آقای کرزی باز هم اين قهرمانان به نام جنگ سالار ياد خواهند شد؟ احمد - آلمان

هر سه محترمين، نظرتان در باره حقوق مرد، زن و ديموکراسی که در آينده حاکم بر مردم افغانستان می شود چه است؟ شرمندوک - کابل

محترمه مسعوده جلال، شما هميشه در هر ملاقات و همه مجالس زيادتر سخن از حقوق زن می رانيد آيا در حکومت شما نقش زيادتر از زنان می باشد يا مردان ؟ و لطفاً درباره تحصيلات خود برايمان معلومات ارائه کنيد.احمد نويد عليزائی - کابل

امروز حکومت کرزی از پشتوانه قوی ايالات متحده و شرکای آن برخورداراست که در وضعيت فعلی افغانستان و منطقه ايجاب اين امر را مينمايد. ميخواهم بدانم که چگونه نامزدهای جديد می توانند همکاری امريکا را با خود داشته باشند آيا آنها مذاکراتی از قبل با آنها داشته اند؟ مردم برای کسی رأی خواهند داد که بتواند در وضعيت بحرانی فعلی موازنه ها را نگه دارد نه برای آنهايی که حرفهای کتابی و ايده ال ميزنند که تجارب آن را داشته ايم. ميخواهم نظر همه مهمانان محترم را در زمينه داشته باشم. وحيد الله - امريکا

سؤال بنده متوجه آقای احمد ضياء مسعود می شود. می خواستم بپرسم به نظر شما آيا بايد اين انتخابات را قانونی دانست يا رئيس جمهور آينده افغانستان را تعيين شده از قبل توسط قدرت های خارجی؟ چرا حق مردم و ملت ما هميشه پا مال می شود؟ علی - سوئد

جناب آقای مسعود، با توجه به سياست پردازی های امروز در افغانستان آيا فکر نمی کنيد از شما به عنوان يک نماد استفاده نمايند و سرانجام نيز لطمه باشد بر نام احمد شاه مسعود و نيز جبهه گيری شما عليه آقای قانونی خواهد بود؟ محمد مير ويس بلخی - بلخ

محترمه مسعوده جلال، با توجه به سنت و رشد فکری مردم افغانستان می توانيد واضح سازيد که آيا تا به حال افغان ها اين ذهنيت را پيدا کرده اند تا رأی خود را در صندوق يک کانديدای زن بياندازند؟ عبدالمصور خلمی - بلخ

خانم مسعوده جلال به نظر شما آزادی و مردم سالاری چگونه در دولت آينده قابل اجرا خواهد بود؟ قربانعلی هادی - قم

می خواستم از خانم جلال بپرسم که آيا ايشان توقع دارند که در انتخابات برنده شوند با نظر داشت اين نکته که در افغانستان هنوز هم يک تعداد کثير از محافظه کاران وجود دارند که با حضور داشت زنان در ارگانهای دولتی و خصوصی سخت مخالف هستند. اگر شما رئيس جمهور آينده شويد، برنامه شما برای برخورد با همچون اشخاص چه خواهد بود؟ کريم واحد - انگلستان

به نظر شما که لايق است که برايش رأی بدهيم تا اينکه بتواند برای کشور ما افغانستان خدمت درست نمايد؟ پويا محمد جان

آقای احمد ضيا در صورت پيروزی آقای کرزی فکر نمی کنيد که شما هم يک روزی مثل قانونی، فهيم، اسماعيل خان و محقق توسط آقای کرزی از معاونت رياست جمهوری بر طرف شويد؟ بابر - تورنتو