ساختار زبان فارسی نامحکم نيست بلکه نحوه ای که ما آن را به کار می بريم است که شيوه استواری نيست.

اتفاقاً زبان فارسی از اين جهت که از لحاظ دستوری زبان خيلی ساده ای است و بسياری از چيزهای مزاحم را ندارد زبان خيلی خوب و شفافی است به شرط آنکه بياموزيم که آن را درست به کار ببريم.

زبان فارسی دوران انحطاط چندقرنه ای داشته است که ما هم آن را به ارث برده ايم اما در طول چند دهه اخير دوران بازسازی و احيای زبان فارسی شروع شده است که همچنان ادامه دارد و زبان فارسی بويژه در يک دهه اخير، به نسبت خيلی بهتر از گذشته نوشته می شود و اين زبان از لحاظ مفهومی دقت بيشتری پيدا کرده است.

ولی هنوز هم زبان فارسی به شکلی ما اکنون آن را به کار می بريم زبان استواری نيست، بويژه اگر آن را با زبانهای استوار جهانی مانند انگليسی و فرانسه و آلمانی مقايسه کنيم، اين بستگی به ما دارد که چگونه هشيارانه اين زبان را روی پای سالم خودش برگردانيم.

آيا روزی فراخواهد رسيد که زبان فارسی در دنيای اينترنت به صورت کامل در برابر زبان انگليسی عقب نشينی کند؟

من اين طور فکر نمی کنم. به هر حال زبان فارسی به عنوان زبانی بومی در اينترنت به حيات خودش ادامه می دهد و امروزه هم می بينيم که تعداد زيادی وب لاگ و سايت اينترنتی در شبکه اينترنت به زبان فارسی هست و من شنيده ام که زبان فارسی از نظر تعداد وبلاگها در اينترنت مقام دوم يا سوم را در جهان دارد. اما اگر به همين صورت بی دقت در اينترنت به کار رود در سطح زبانی برای تفنن باقی خواهد ماند و کمتر حرف جدی به اين زبان زده خواهد شد.

آينده زبان فارسی در اينترنت بستگی به اين دارد که نويسندگان فارسی تا چه حد کار خود را جدی بگيرند و اين زبان را بازسازی کنند تا حدی که از لحاظ قدرت بيان و دقت مفاهيم و استواری ساختار دستوری به زبان انگليسی نزديک شود.

ابزارهای ارتباطی در اينترنت مثل چت و وبلاگ نويسی چه تأثيری بر زبان فارسی گذاشته است؟

اينها به صورتی که تاکنون بوده اند نوعی زبان عاميانه و خودمانی را تقويت می کنند که هيچ نوع دقت مفهومی ندارد و در نوشتار آن هم به علت شتابزدگی، دقت و بازخوانی و تصحيح صورت نمی گيرد، مگر اينکه عده ای آگاهانه اين روند را معکوس کنند.

بعضی فکر می کنند که با تغيير الفبای زبان فارسی به لاتين، مشکل اين زبان در اينترنت حل خواهد شد، شما چه نظری داريد؟

مسئله خط بتنهايی نيست، مسئله تاريخ و فرهنگ مطرح است و اين خط با زبان ما آميخته است و به اين آسانی نيست که فقط برای سهولت الفبای ديگری را جانشين الفبای کنونی بکنيم اما می توان الفبای لاتينی سنجيده ای برای زبان فارسی پيشنهاد کرد چنانکه کسانی هم اين کار را کرده اند.

می شود زبان فارسی را با دو نوع الفبا نوشت و اين از نظر من هيچ اشکالی ندارد اما اين الفبا بايد استاندارد و اصولی باشد تا بتوان در بعضی کارها از جمله در حوزه اينترنت از آن استفاده کرد.

البته فارسی نوشت با الفبای لاتين باعث می شود واژه های بيگانه راحت تر و سريعتر وارد زبان فارسی شوند و جذب آن بگردند اما به نظر من خيلی نبايد نسبت به گرفتن لغت از زبانهای ديگر وحشت و وسواس نشان داد. به هر حال يکی از راههای توسعه زبان، وامگيری از ديگر زبانهاست.

چگونه می توان شيوه واحدی برای فارسی نويسی در اينترنت ايجاد کرد؟

کسانی که به صورت شخصی در شبکه اينترنت می نويسند دليلی ندارد که به شيوه واحدی سر بسپرند اما اگر شيوه استانداردی پيشنهاد شود و بتواند کارآمدی خود را نشان دهد شايد رفته رفته مورد قبول همه قرار بگيرد.

عملکرد متوليان نوشتار فارسی در اينترنت، يعنی توليدکنندگان نرم افزارهای فارسی نويسی از يک سو و نهادهای رسمی متوليان زبان فارسی از سوی ديگر تاکنون در مورد حل مشکلات فارسی نويسی در اينترنت چگونه بوده است؟

هيچ کار سازماندهی شده و منظم و انديشيده ای در اين زمينه صورت نگرفته است و نه فرهنگستان به اين فکر بوده است و نه مؤسسات دانشگاهی.

آنها تصور می کنند که نوشتار فارسی همين است که هست و شيوه نامه هايی هم برای آن منتشر کرده اند و تصور اينکه زبان فارسی را به شيوه های ديگری نيز می توان نوشت نمی کنند و اساساً تصورشان اين است که تغيير شيوه نوشتار فارسی باعث اثرات بد فرهنگی می شود.

توليدکنندگان نرم افزارهای فارسی نويسی هم به نظر می رسد که در حوزه زبان و خط آن چنان که بايد تخصص و صلاحيت ندارند، هرچند در مجموع بعضی کارهای خوب هم شده است مثلاً انواع قلمهای (فونتهای) فارسی که کتابها را با آنها حروفچينی می کنند مجموعاً خوب انديشيده و طراحی شده اند و کتابهايی که بيرون می آيد کتابهای خوش قلمی است.

اين قلمها همچنين به نيازهای کسانی که خواهان کاربرد علائم بيشتری در فارسی نويسی، مانند کسره اضافه و علائمی از اين قبيلند نيز جواب می دهند.