براساس گزارشها، قیمت مواد غذایی در افغانستان، در ظرف هشت ماه گذشته به طور متوسط حدود 35 درصد و قیمت مواد سوختی بیش از 50 درصد افزایش یافته است.

حکومت افغانستان می گوید برای جلوگیری از افزایش قیمت مواد غذایی، بزودی یک کمیته کاری مشترک را با پارلمان تشکیل خواهد داد تا این کمیته راه حل این مشکل را جستجو کند. وزیران اقتصاد و تجارت افغانستان که به کمیسیون اقتصاد ملی پارلمان برای پاسخگویی در مورد معضل افزایش قیمت ها فراخوانده شده بودند، می گویند که یکی از دلایل این مشکل، ادامه وضعیت فوق العاده در پاکستان و کم بودن تولیدات داخلیست.

برخی از اقتصاد دانان هم ارگان های دولتی، بخصوص وزارت تجارت را به دلیل نداشتن پلان قبلی، مسئول این مشکلات می دانند.

به نظر شما مقصر کیست؟ عوامل خارجی؟ عدم خودکفایی داخلی؟ سیستم بازار آزاد؟ یا مسئولان حکومتی؟

این موضوع برنامه صدای شماست. لطفا نظر و تجربه خود را برای ما بنویسید و یا با برنامه صدای شما تماس بگیرید و نظرات سوالات و تجربیات خود را به صورت زنده با مهمانان این برنامه و سایر شنونده ها مطرح کنید.

شماره تلفن برنامه صدای شما، برای تماس مستقیم در هنگام پخش این برنامه :00442078360331

نظرات شما

سلام.دولت اسلامی افغانستان،سیاست اقتصاد بازار آزاد رادر حالی در پیش گرفته است که خود، کمترین تجربه مقابله باپیامدهای ناگوار این سیستم راندارد.دردناکترازهمه این است که،همواره دولت،زمانیکه کارد به استخوان رسیده است؛به فکر(!)جستجوی راه حل میافتد؛و طبیعی است که نتایج این جستجو نیز،سال آینده به اطلاع عامه رسانیده خواهد شد. محبوب - آلمان

عوامل داخلی وخارجی میتواند دلیل به بلند رفتن قیمت هاشود ولی ارگانهای دولتی مسول درجه یک اند بایدست قبل از وقت تدابیر اتخاذ نمایند گرچه ضربلامثلیست که گفتهاند سیر از دل گرسنه وسوار از دل پیاده چه خبر؟ ابراز نظر ها فقط برای تهیه اخبار و سرگرمی شنوندگان وبیندگان بدرد میخورد وبس.دردی را دوا نمیکند. مریم - هالند

این قیمت مواد خوراکی به سبب خرابی سیستم است و هیچ بازبرس نیست.تجار داخلی وسیستم داخلی. اسماعیل بیگ - لاهور

در قسمت بالا رفتن نرخ و نوا وزارت اقتصاد ملی و میتود بازار آزاد مقصر هستند. آیا بازار آزاد که زادگاه ان امریکا است در افغانستان قابل اجرا می باشد؟؟؟ محمدحسین حسینی

ملتی که زمین های زراعتی اش خاش خاش کشت شود چگونه می تواند گندم و پیاز داشته باشد؟ تا چی وقت انتظار آرد و برنج پاکستان و ایران ماند؟ : احمد - کانادا

بلند رفتن قیمت ها ناشی از تورم پولی است بداین معنی که در افغانستان پولهای زیاد از درآمد مواد مخدر،اختلاس،رشوه دربازار سرازیر میشود وتوازون عرضه وتقاضارابرهم میزند درنتیجه این بارسنگین را بایدنادران بدوش بکشند ،اغنیارا باکی نیست. میپرست - آلمان

بنظر من این هم از برکت دشمن همیشگی ما پاکستان است چرا که بیشترین مواد استفاده ما از پاکستان میاید. نمیدانم چرا دولت افغانستان اقدامات در مورد باز کردن راهای تجارتی با چین نمیکند که ارزانترین مال رابا بهترین کیفیت به تمام بازار های ارپا و امریکا عرضه میکند. نصیر - لندن

موسم زمستان از یکطرف بیکاری از دیگرطرف ناامنتی ازطرف دیگر بی ثباتی دولتی از طرف دیگر وقیت بلند شدن مواد اولیه واساسی زندگی بحران دیگر این است زندگی جهنمی برای هر فرد افغان . خداوند بااین قوم بیدفاع ومحروم رحم کند. عبدل

همیشه مقصر اصلی دولت مردان افغانستان بوده اند. آنان درد فقر را نمی شناسند،آنان رنج گرسنگی و سرما را تجربه نکرده اند، آنان هیچ وقت درد مردم عادی را که دایم با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می کنند و هر روز شماری از آنان از فرط گرسنگی، بیکاری و سرمای سخت کشور کوهستانی افغانستان یا می میرند یا به گروههای ناراضی دولت می پیوندند تا بلکه از این طریق نفقه خانواده خود را تامین کنند را نمی فهمند. البته به جز شخص رییس جمهور که خودش درد مهاجرت غربت و فقر را تجربه کرده، بقیه اطرافیانش همه یا مافیای جهادی اند یا مافیای غربی و تا وقتی که چنین باشد ! رگز روی خوشی را نخواهیم دید. البته این کار پارلمان یک کار درست و سنجیده است و به این ترتیب می توانند بر وزرایی که چوکی را از جانشان بیشتر دوست دارند، فشار وارد کنند تا به خاطر حفظ چوکی خود هم شده کمی به فکر مردم هم باشند. آرین - چوک هرات

این ناورین بازارازادبه مردم به باراورده.تازمانکه دولت به این بازارازطریق خود مواداولیه به نرخ نازل به مردمارزه نکند وبه تجار دررقابت نه پردازدمشکلات مردم حل نمیگردد دراین موردمقصر اول دولت است دوم تجاربی رحم.به احترام. سیدولی حسنی - لندن

برای همگان معوم است که قیمتیهای سرسام آور متاسفانه ناشی از ضعف مدیریت مسئولین خصوصاًوزارت تجارت است ونیز بازار ازاد در کشور فقیر چون افغانستان ووخیم شدن اوضاع سیاسی در پاکستان مزید بر علت شده است بنظر میرسد که این کمیته کاری وپیش گیری های جدی وپلان شده دولت بتواند براین مشکل عمومی فایق آید ولی به این آسانی هم فعلاً تصور نمی شود چون دولت فعلاً نه آن زمینه را ندارد باید دولت با دولتین پاکستان وایران نشست کند وموضوع را بصورت همه جانبه منطقه ای حل کند ونیز بازار آزاد رادر کنترول خود در آورد. از طریق عرضه مواد سوخت وسبسایدیها وغیره. عارف اخلاصی

یکی از عوامل عمده افزایش قیم مواد خوراکی در افغانستان سیستم بازار آزاد است.تجار های عزیزما فقط به جیب های خود میبینند.دولتمردان ما هم از همین تجارهای ما هستند که تنها در چگونه بالا برد اقتصاد و منافع شخصی خود میدانند و بس. ایمل - کابل

در کشور چون افغانستان لازم است که دولت در هر فصل خزان یک سروی بدارد تا ارزیابی بدارد که چقدر مواد زراعتی، نفتی، مصرفی در خود کشور تولید و ذخیره دارد. چقدر مواد متذکره را از کشورهای دور و نزدیک پلان خریداری دارد که توسط تجاران اقدام بدارد و قیمت انهم تثبیت گردد. دولت لازم است ذخیره خانهای کافی داشته باشد تا مواد مهم حیاتی را بقیمت نازل ذریعه تجاران خریداری کرده ذخیره بدارد تا در موارد عاجل قیمتها را کنترول بدارد. کنترول قیمت ها تدابیر طویل المدت را روی دست بگیرد که از فاجعه های انسانی جلوگیری شود. انس - فیض آباد

در افغانستان هیچ از یک روش درست اقتصادی روی دست نیست افغانستان نمیتواند که مطابق به قانون بازار آزاد که فعلآ درغرب و امریکا رایج است عمل کند زیرا حدود ۵ سال قبل از مروز بعد از جنگ دوم در همچو قرار داشته بودند بنآ ما باید گام های زیادی را گذاشت تا در مرحله فعلی بازار آزاد برسیم دولت باید به شکل درست در بازار رقابت داشته باشد با مافیای مواد اولیه بیشتر از این خون مردم غریب را چوش نکنند در قدم بعدی مقام های دولتی باید دارای یک تابعیت باشند اگر واقعآ بخاطر جمع آوری دالر به کابل نیامده اند باید از تابعت دوم خویش صرف نظر نمایند در غیر آن هم! آنها خائنین وطن میباشند.عنایت - کابل

در پهلوی عوامل ذکر شده در(صفحه صدای شما)عدم بهره برداری از اراضی و دشتهای مساعد برای زراعت میباشد،اصلاً برای کشت و زراعت از آنها استفاده نگردیده ، از آنجاییکه افغانستان یک کشورزراعتی است و درصورتیکه توجه به زراعت صورت گیرد حداکثر تکافوی قسمت از مواد اولیه داخل کشور از آن مرفوع شده میتواند ولی متاسفانه ملیاردها دالر امریکایی و ملیاردها ایرو بنام کمک بخاطر احیامجدد و بازسازی کشور افغانستان بداخل کشور سرازیرشده است یک پول آن هم بخاطر بهره برداری از چنین دشت ها و اراضی قابل کشت وزراعت به مصرف نرسیده است و تمام حوایج کشور از خارج وار! د میگردد در قسمت صادرات هیج توجه صورت نمیگرد، در قسمت احیا و تاسیس فابریکه های حرفوی ، صنایع خفیفه و ثقلیه که از یکطرف شرایط استخدام برای بیکاران و از جانبی دیگر سطح عاید ملی کشور افزایش میابد کدام توجه صورت نگرفته است مساله مهم دیگر اینکه دولت در قسمت آزادی بازار های آزاد هیج نوع قانون که حداکثر از بی نظمی ،عدم ثابت نرخ تبادله اسعار و هکذا افزایش نرخ مواد و ضروریات جلوگیری گردد وضع ننموده است ، درست است که فعلاً سیستم بازار آزاد در کشور حاکم و رو به تکمیل شدن است ولی مهمتر از همه منافع ملی جداًدرنظر گرفته شود که این خود تضمین کننده منافع بین ا! مللی میگردد.فلهذا اگر دولت بعضی ا! امو رات مانند انحصارات مواد نفتی وغیره که بمنافع ملی باشد،ایجاد کوپراتیف های مواد اولیه ،توزیع زمین های بایر البته بعداز تکمیل سیستم های آبیاری که افغانستان دارای دریاهای که قابلیت آبیاری در سراسرکشور دارد میباشد و دولت نگذارد از این بیش کشورهای همسایه از آبهای کشور ما استفاده ناجایز نمایند، به دهقانان به اجاره و یا به بیع نازل دادشود تا تمام دهقانان به کار تشویق گردیده و زمینه کار بوجودآمده که جلوگیری از فعالیتهای ضد دولتی و ضد بشری و بین الملی میگردد. شاه عزیز کارمند دآریانا افغان هوایی شرکت - افغانستان

افغانستان درحال حاضر کشوری مصرفی محسوب میگردد ومایحتاج اولیه را خودکفانیست تولیدموادمخدره بادر آ مد هنگفتی که دارامیباشد لطمه بزرگی بر زراعت نیمه سامان این کشور وارد آورده است وازجانبی سرازیرشدن سایرموادمصرفی از کشورهای همسایه وآنارشیستی که برسرنوشت مردم حاکم است سبب گردیده تامردم نتوانند بدست آوردهای منابع ملی خود برسند؛ بازار کابل تقریبا بازار پاکستان ؛ برنج؛ آرد ؛ روغن ؛ میوه ... تا حتی سبزیجات پاکستان دربازارهای افغانستان بفروش میرسد؛ دراین اواخر کشمکش های سیاسی نظامی پاکستان منجر بدان شد تا این مواد بقدر کافی وارد افغ! انستان نگردد وازجانبی گرانی که هم اکنون شامل کشورهای منطقه شده مصیبت دیگری است که دامنگیر مردم بی بضاعت وناتوان شده است. بناء عدم خود کفایی داخلی ریشه اصلی این پرابلم است حال این عدم خودکفایی ناشی از بی توجهی مسئولان حکومتی باشد ویاهر وزارتی که بیشتر مسئولیت را بدوش داشته چه فرقی میکند؛ اصل اساسی ا ین است که بکدام مشکل ونیازمندی مردم رسیده گی شده است که این را در جلو ویا عقب آن ردیف کنیم. سرنوشت این مردم نه بدست کمونیستها بشمول اتحاد جماهیرشوروی.. ؛ نه نظام اسلامی ونه هم روشنفکران برگشته از غرب بضمیمه خود غربیها براه حلی نرسید. به آب زمزم وکوثرسفید نتوان کرد کلیم بخت کسی که بافتند سیاه. نوراحمد رجاء - دوشنبه - تاجیکستان

افزایش قیمت ها عوامل مختلف را در بردراد ۱. بازار آزاد خارج ازتصمیم گیری مقامات مسوول دولتی است عدم توجه آن ۲. اقتصاد افغانستان کاملاً در دست کمپنی های خارجی وداخلی است گیری خورده است ۳. وتمام مردم ومقامات در فکر جمع آوری پول است ۴. منافع شخصی برتر از منافع ملی است در نزد شان اما وزیر زراعت از هار خود کفایی کندم کرده در حالیکه جای گندم را مواد مخدر گرفته کمپنی ها باز را به نفع خود تغیر می آورد مثلا گاز گروپ قیمت یک کیلو گاز ۵۰ افغانی است اما برای عمده فروش چنین قیمت به فروش نمی رساند. نجیب الله شفاهی - کابل

کشوریکه این سان وابسته تولیدات خارجی باشد بایداینگونه غریق این تزلزلها باشد.مدانیم که ششمین سال پس از بحران را پشت سرمیگذاریم امایک دودکش کارخانه ما فعال نشده است.هرچه پول وارد این کشور شدهوایی رفت در حساب بانک های ازمردم بهتران .دولت بجای اینکه به فکر فقرزدایی وایجاد کار برای نیروهای کاری باشد به فکرشبکه سازی برای خویشتن هست.کسانی هم که توانای کارو خدمت را دارندچون از فلان کتله قومی نیست باید اغتکاف راپیشه کند.طی این دوهزاروپنجصدروزیک پلان کاری ازسوی اراکین دولتی برای رفع این معضل ارایه نشده است.نمیدانم ما با کدام داشته خویش و! وارد بازار آزاد شده یم؟ اینهای که دولت و پارلمان میگوید نوشداروی بعد از مرگ سهراب خواهند بود. بشیربختیاری

مسؤلان مملکت بعوض اینکه با حرفهای شان فقظ فضارا پرمی میکنند وکاردیگر از دست شان بر نمی آید باید راه عمل را در پیش بگیرندوبیش از این مردم که شب های سرد زمستان را با یک لقمه نان خشک سپری می نماید رنج ندهد . محمد حمزه - کابل

ر مورد بلند رفتن مواد غذای باید بگویم که در قدم اول مسولان حکومتی مقصر میباشند بخاطر که از همه خوبتر مسولان دولتی هستند که مشکلات مردم و را درک میکنند. سیما - کابل

دریک کشورشاریده ازهم که هیچگونه ثبات درآن به نظرنمی رسدافزایش سرسام آورموادخوراکی, جنگ ,تروریسم وانواع ازفسادهرروززندگی اکثریت ازاین ملت بدبخت راتهدیدمی کند.وبی ثباتی را گسترده می سازد,به آن درآمدکه داریم نمی تواند۳۰%ازنیازهای اولیه مارابرآورده بسازد,تاصاحب یک دولت قدرتمندمردمی که بتواندحداقل ۵۰%به فکراین مردم باشدتاکنترول برافزایش قیمت ها داشته باشد.وهم چنان باید زیربناهادرافغانستان ساخته شودکه تمام اینهانیازمندیک دولت مردمی است که برای این ملت کارکندنه یک دولت به مثابه یک شرکت تعاونی به اساس جنایتکه انجام داده ارگانهای د! ولتی راهم براساس ان تقسیم کرده است اینان بشترازهمه درگیریهای درونی داردوهم به فکرفراهم کردن بسترمناسب برای بازماندگان اش ازقبیل خریدن بلندمنزل وجابجاکردن هم کیش اش به یک پست بلنددولتی. درجهت یک پروسه کاری بایدهم فکری موجودباشدتاپروسه موفقانه به پیش رود.دولت هم بایدازیک آرمان مشترک بوجوبیایدتااینکه برای ملت مؤثرواقع شود. محمدآصف"هویدا - کابل

نظر ما این است که تمام دولتمردان افغان قوای بین اللمللی وهمکاران همه اینها دربالا رفتن قیمت ها مواد ارتزاقی نقش به سزا خوودرا دارند. همه دولتمردان به شمول افرادکیلیدی دولت نقش خوبی را در افزایش قیمت ها ایفا میکنند. البته دولت باید سیستم های سب سایدی را در ین موارد ایجاد نماید. تنها به فکر پس انداز های شخصی خود نشده فکر به حالمردم هم داشته باشند اوضاع سیاسی و اقتصادی روز بروز خابتر شده که مسولیت این همه بدوش دولت میباشد .اگر دولت داری کرده نمیتوانین استفا نمایید. سیدالرحمان

بیائید بررسی کنیم که مشکلات که ازاین فکتورهای ذکر شده(عوامل خارجی،عدم خود کفایی داخلی و سیتم بازار آزاد) ناشی میشود ذاتاً چگونه ایجادمیشود و کی ها میتوانند آن را مهار نمایدو مسؤل این بوجود آمدن آن کی هست.روشن و واضح است که مدیران و مسؤلان که در رأس امور(اقتصادی وسیاسی) قرار دارند باید اینکار را انجام دهند. منظور من اینست وقتیکه ما در قسمت مشکلات خارجی، رشد صنایع داخلی و تمام مشکلات که ممکن بر اثر سیستم اقتصادی بوجود می آید پیش بین نباشیم.ونتوانیم که در صورت بروز همچون مشکلات اقدامات فوری روی دست گیریم پس این آقایان محترم در کرسی ها کدام وظایف را انجام میدهند؟وقتیکه یک کشور پلان واستراتیژی درست و مطابق مقتضیات زمان نداشته باشد همیشه در همین سر درگمی مواجه است. از جمله، عوامل خارجی(کشور های خارج جهت رشدتولیدات خویش) همیشه عمداً ممکن تأثر خویش را بالای اقتصاد یک کشور داشته باشد اما مسؤلان است که باید طرحهاو پلان های داشته باشند که با این مشکلات مقابله نمایند. در خاتمه به نظر من بهتر خواهد بود بگذاریم آنهای که میتوانند کار نمایند کار کنند،و کشور را از این منجلاب نجات دهند.کرسی بر اساس مصلحت همچون پیآمد را همیشه خواهد داشت. پس معلوم است که مسؤلان مقصر اند. با احترام عبدالله