نظر دو فعال دانشجویی را در زمینه تاثیر 18 تیر در جنبش دانشجویی ایران و وضعیت کنونی و آینده آن جویا شدیم:

کمترین تاثیر وقایع 18 تیرماه، تجربه یک اعتراض جدی اجتماعی بود برای نسلی از جوانان که ارتباطشان با مبارزات و اعتراض های اجتماعی قطع شده است و فهماندن این موضوع به حاکمیت که پتانسیل نیروهای اجتماعی این قابلیت را دارد که هرزمانی آزاد بشود، کنترل آن مشکل خواهد بود.

جنبش دانشجویی نیازمند سازماندهی علمی و آکادمیک در قالب تشکل های صنفی و سیاسی است احمد باطبی، فعال دانشجویی

عمده ترین تاثیر آن بر جنبش دانشجویی کسب یک تجربه خوب از مدیریت کنترل یک اعتراض جمعی و هدایت و سازماندهی آن است .

جنبش دانشجویی در طول چند سال اخیر ( ۱۳۸۲ تا کنون ) قدری از طغیانگری خود کاسته و در عوض به فربه سازی خود از بابت مسایل تـئوریک پرداخته و در یک قیاس نوعی عقلانیت را در تقابل با حاکمیت به کار بسته است که به نظر من بسیار شایسته و قابل قبول است. اما باید این مورد را هم مد نظر داشته باشد که تلاش برای بکارگیری عقلانیت بیش از حد، نوعی محافظه کاری را به دنبال می آورد که باید از آن پرهیز کرد.

جنبش دانشجویی نیازمند سازماندهی علمی و آکادمیک در قالب تشکل های صنفی و سیاسی است تا از نیروی انسانی و فکری خودش به شکل صحیح استفاده کند. در غیر این صورت نتیجه قابل قبولی نخواهد داشت. مشکل جنبش دانشجویی را در سه شکل اساسی می توان طرح کرد:
آسیب پذیری اقتصادی دانشجویان، عدم امنیت قضایی و تحصیلی با تهدید مراجع قضایی و کمیته های انضباطی دانشگاه ها و عدم امکان همسویی دانشجویان در اعترضات دانشجویی به دلیل نفوذ نیروهای حکومتی در دانشگاه ها در قالب دانشجو ( بسیج دانشجویی و ... ).

ایجاد تشکل های صنفی و سیاسی و سازماندهی علمی و صحیح دانشحویان این سه مشکل را حل کرده وفضای مناسب تری را برای فعالیت دانشجویان ایجاد می کند.

من در آن دوران عضو انجمن اسلامی دانشگاه علم و صنعت بودم. در فاصله سالهای ۷۶ تا ۷۸ دانشجویان زیادی جذب کارهای سیاسی شده بودند و چون غیر از انجمنهای اسلامی جایی برای فعالیت سیاسی نبود همه از سر ناچاری به انجمن ها آمده بودند. من یقین دارم بیش از نیمی از اعضای انجمن ها در آن دوران دانشجویان غیر مذهبی بودند که اغلب نه تنها ظواهر مذهبی را رعایت نمی کردند بلکه به حکومت دینی هم اصلا اعتقادی نداشتند. اما اینها جایی برای فعالیت نداشتند.

اگر دانشجویان را به حال خود بگذارند مشکلی برای حکومت ایجاد نخواهد شد چون اساسا امر سیاست در دانشگاه ها فعلا طرفداری ندارد نیما نامداری، فعال دانشجویی سابق

برخی نیروهای جناح چپ مذهبی هم که در آن دوران اداره وزارت علوم را بر عهده داشتند از این وضعیت استقبال می کردند. چون طوری جلوه داده می شد که این شور و نشاط محصول سیاستهای دولت خاتمی است و همه فعالین انجمن ها هم هواداران چپ مذهبی هستند.

تا واقعه کوی دانشگاه پیش آمد. در اینجا برای اولین بار پس از دوم خرداد اختلاف های دانشجویان غیر مذهبی با دانشجویان طرفدار جناح چپ مذهبی آشکار شد. شاید اولین اثر حادثه کوی دانشگاه تهران ایجاد انشعاب در جنبش دانشجویی بود. انشعابی که از نظر من اتفاق مفیدی بود زیرا منشا شفافیت شد. خیلی از گروه بندی ها و اختلاف های درون اصلاح طلبان بعد از این جریان آغاز شد.

حادثه کوی دانشگاه پیام روشنی بود به بسیاری از دانشجویان که بهتر است برای ارضای حس دیده شدن، سراغ حوزه های دیگر بروند زیرا سیاست بسیار پرهزینه شده بود.

از ۱۸ تیر به بعد در دانشگاه ها اتفاق جدیدی نیفتاده است. یعنی کماکان اغلب دانشجویان غیر سیاسی هستند. آنها بیشتر به هنر، درس، تفریحهای روزمره و خلاصه کلام لذت جوانی تمایل دارند، چیزهایی که در سیاست ایرانی یافت نمی شود.

اما تغییراتی در حکومت رخ داده است، برخلاف دولت خاتمی که با دانشجویان مدارا می کرد و تلاش میکرد شدت حملات جناح رقیب را هم بگیرد دولت فعلی شمشیر را از رو بسته است. یعنی همین حداقل کار سیاسی بی سر و صدا که شاید فقط در اینترنت بازتاب داشته باشد را هم تحمل نمی کند. اگر چه صحبت کردن از عقل و خرد با حکومت فعلی ایران کار بیهوده ای به نظر می رسد اما تصور میکنم اگر دانشجویان را به حال خود بگذارند مشکلی برای حکومت ایجاد نخواهد شد چون اساسا امر سیاست در دانشگاه ها فعلا طرفداری ندارد.

حقیقتش من چیزی به نام جنبش دانشجویی را در آینده متصور نمی دانم. آن تعداد دانشجویان سیاسی هم که از آنها خبر می شنویم معدودی جوانان شجاع و دوست داشتنی هستند که گرفتار حکومت ایران شده اند اما با این تک ستاره ها جریانی به نام جنبش دانشجویی ایجاد نخواهد شد.

اغلب دانشجویان دنبال زندگی راحت هستند. دنبال لذت بردن از جوانی، سفر، هنر، عشق بازی و چیزهای دیگری هستند که در سیاست یافت نمی شود. برای من به عنوان یک فعال دانشجویی دیروز هم، این سوال همیشه مطرح بوده آیا بهتر از این نمی توانستم جوانی کنم و اصلا آیا راه دیگری نبود که بیشتر برای توسعه ایران مفید باشم؟

گمان می کنم سن ۲۰ سالگی برای سیاست ورزی کم است به ویژه اگر طرف حکومت نا متعادلی باشد که با داغ و درفش از تو استقبال کند.

نظرات شما

۱۸تیر واقعا نقطه عطفی در تاریخ یک ملت برای دمکراسی و آزادی و همچنین جنبش دانشجویی که توانمندیها و نقطه ضعف های خودش را بشناسد و اینکه چسبیدن به قدرت یا بخشی از آن نمی تواند چاره ساز باشد؛ با احمد باطبی موافقم که جنبش دانشجویی نیازمند ترمیم ایدئولوژیک است و امیدوارم این ترمیم با شور و شوقی تازه برای ورود به میدان مبارزه عملی همراه شود. پروانه، کرج

نظر آقای نامداری بسیار مایوس کننده است، شاید ظاهر قضیه چنین باشد ولی واقعیت این است که درون دانشگاه ها یک پتانسیل قوی برای مخالف خوانی وجود دارد، این را خیلی راحت می توان دید، مثلا وقتی احمدی نژاد به امیرکبیر رفت، وسط آن همه مامور و بسیجی، دانشجویانی که توانسته بودند وارد سالن شوند، شعار "مرگ بر دیکتاتور" می دادند و ... به نظرم جنبش دانشجویی همانطور که احمد باطبی عزیز می گوید در حال تئوریزه کردن خود است و حرکتهایی که در این راستا انجام شده از مخالف خوانی ها و اعتراضات دانشجویی دست کمی ندارد و باعث غنای بیشتر آن می شود. ستاره، تبریز

نظر باطبی و نامداری برای من جالب توجه بود، البته گویا آقای نامداری خیلی بدبین هستند ولی من به شخصه فکر میکنم جنبش دانشجویی زیرزمینی شده است و بار دیگر مانند دهه 50 سر بر می آورد اگرچه نمیخواهم بگویم مثل آن زمان مشی چریکی خواهد داشت ولی در این سالها همه معترف هستند که جریان های چپ انقلابی در دانشگاهها رشد کرده اند به نظر من این تنها آلترناتیو موجود برای جنبش دانشجویی است. فربد، تهران

۱۸ تیر واقعه عظیمی بود که با نا جوانمردی تمام پاسخ داده شد. دانشجویان بی گناه در این روز قربانیان زهره چشم گرفتن اصولگرایان ازجناح رقیب بودند و اصلاح طلبان مانند همیشه بنا بر حفظ مصلحت نتوانستنند حق قربانیان بیگناه این روز را به جا بیاورند. این روز ماند و یادی و بس. در ایران کار از بالا مشکل دارد و هرجه از پایین فشار آورده شود تاثیری نخواهد داشت. با وجود رهبری موازنه قدرت به هم نخواهد خورد. صدها ۱۸ تیر دیگر صدها قربانی دیگر خواهد داد و هزاران زندانی بیگناه و نتیجه ای نخواهد داشت اگر همه دیگراندیشان به بهانه و یا دلیلهای متعدد پشت یکدیگر را خالی کنند. ما در ایران دو جناح نداریم. یک جناح مقلد داریم که چون فکری ندارند به راحتی دور یک محور جمع میشوند و شده اند. بقیه چون صاحب فکرند اگر کمی اختلاق سلیقه احساس کنند و خطر هم متوجه باشد که هست صد فرقه میشوند. به محض کوچکترین فشاری دانشجویان در ۱۸ تیر تنها می مانند و هزاران از این قبیل. روزنامه سلام تنها میماند، کرباسچی تنها میماند، منتظری تنها میماند، طاهری اصفهانی و نوری تنها می مانند.گنجی و حجاریان تنها می مانند و تا آنجا که رفسنجانی و کروبی و خاتمی تنها می مانند.... سعید، آتلانتا