بعضی معتقدند که اعدام کردن صدام، خشونت ها را در عراق بيشتر می کند

دکتر بهاء الوکيل، عضو مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق

اگر صدام حسين مجرم تشخيص داده شود، بايد به اعدام محکوم شود و فورا هم اعدام شود. اگر بخواهيم در انتظار رسيدگی به همه جرائمی که او مرتکب شده بنشينيم، بايد تا ابد منتظر بمانيم. ميليون ها نفر از مردم از حکومت او آسيب ديدند. کمتر خانه ای را می توان يافت که در آن يک نفر يا بيشتر اعدام نشده، يا در جنگ کشته نشده باشد يا اينکه در زمان حکومت او ناپديد نشده باشد. يک عراقی را به من معرفی کنيد که خواستار اعدام فوری صدام حسين نباشد.

بايد به مردم نشان دهيم که با کشتن اين ديکتاتور، عدالت را اجرا کرده ام. اگر حکمی کمتر از اين (اعدام) صادر شود، به معنای گول زدن مردم است. وقتی شعار "عراق نوين" سر می دهيم، آيا می توان گذاشت اين مرد و گروه او با وجود جنايت هايی که در طول 35 سال کرده اند، قسر در بروند؟

عراقی ها بايد بدانند که صدام حسين مرده است. بسياری از عراقی ها هنوز از آن ترس دارند که ممکن است صدام (به حکومت) برگردد. اکثريت مردم می خواهند مطمئن شوند که صدام از بين می رود.

پس از صدام، اقليتی از اعضای سابق حزب بعث باقی می مانند يا کسانی که همشهری صدام يا تروريست هستند و تلاش می کنند که مردم را بکشند. آنها خواستار بازگشت صدام حسين هستند. آنها اميدوارند که آمريکا روزی صدام را ببخشد و صدام هم به حکومت برگردد. همين ها هستند که خواستار خروج نيروهای آمريکايی از عراق هستند، تا خودشان بتوانند بر عراق غلبه پيدا کنند و صدام را دوباره به قدرت برسانند.

وضعيت کنونی عراق را ببينيد: هر روز شاهد کشتار و بيرحمی عليه مردم بی گناه هستيم. بايد به آنها بگوييم: "بس است. کشتن در برابر کشتن. اگر بکشيد، کشته می شويد." اين کار هم بايد در مقابل چشمان همه انجام شود تا مردم بدانند که اين مساله ديگر در عراق تحمل نخواهد شد.

من نمی گويم که خشونت، با مرگ صدام پايان می گيرد. با اين حال، اگر او کشته نشود، و اگر محاکمه طولانی شود، خشونت ها بيشتر خواهد شد.

ريچارد ديکر، مدير بخش عدالت جهانی در ديدبان حقوق بشر

اول اينکه اگر می خواهيم عدالت به اجرا درآيد، اين محاکمه ها بايد عادلانه باشد. صرفنظر از اينکه جرائم مرتکب شده چقدر فجيع بوده اند، متهم و وکلايش بايد امکان دفاع موثر از خود را داشته باشند.

اگر چنين اتفاقی نيفتد، اين نگرانی هست که روند محاکمه تبديل به يک نمايش سياسی شود. محاکمه های نمايشی عدالت را به اجرا در نمی آورند، هر چند که حس انتقامجويی را ارضاء خواهند کرد.

اگر صدام حسين مجرم تشخيص داده شود، اعدام وی مجازاتی غيرانسانی و بيرحمانه خواهد بود، اجرای چنين حکمی حق زنده بودن و منع شکنجه را نقض خواهد کرد. من می دانم که چطور بسياری از عراقی ها نسبت به صدام حسين و ديگران احساس تنفر می کنند، ولی اجرای حکم اعدام در مورد صدام و ديگران، عقبگرد به گذشته های دور است. يعنی اينکه حکم های غير انسانی دوباره عادی تلقی می شود.

فکر نمی کنم که اعدام تنها راه بيرون راندن وحشتی است که صدام حسين در دل قربانيان و بازماندگان ايجاد کرده است. به نظر من او را بايد حبس کرد، به نحوی که عدم بازگشت او به قدرت تضمين شود.

اگر صدام حسين محکوم شود، بايد حق فرجام خواهی هم به وی داده شود. اين حق، يکی از اصول محاکمه عادلانه است.

حتی عادلانه ترين محاکمه ها هم در کوتاه مدت ذهنيت مخالفان روند جديد را عوض نخواهد کرد. اگر اين محاکمه غيراصولی انجام شود، نتيجه آن از مشروعيت انداختن خود اين روند خواهد بود، زيرا دلايل کافی به کسانی خواهد داد که می گويند هيچ چيز در عراق عوض نشده و تنها راه نشان دادن مخالف، اقدامات خشونت آميز است.

نظرات شما

صدام ويروس است مثل ويرس وبا، در حالی که ويروس جنگ از ويروس وبا هم بدتراست، دنباله دار است. ويروس جنگ ناپايان است پس بايد واکسن زد. ويروس يعنی به عنوان پادتن از دادگاه صدام استفاده کرد. نور احمد زنده جانی - هرات

به نظر من صدام نبايد اعدام شود. بالاخره روزی کشتن بايستی کنار گذاشته شود. ما اگر خواهان صلح هستيم صدام را نبايد بکشيم بلکه با زندان ابد برای او عبرت برای جهانيان مهيا کنيم. رضا - مشهد

صدام، کسی که خرمشهر وآبادان را برای هميشه از رونق انداخت، کسی که هزاران تن را در عرض ۸ سال کشت، بايد بميرد. البته تنها به عنوان يکی از مقصران اين واقعه، تمام حکام، حتی حکومت ايران هم درتداوم اين جنگ موثربودند. اگر قرار باشد کسی کشته شود خيلی هابا يد اعدام شوند. اما فعلا اين فرد سوزانده شود بهتر است. به نظر من اعدام برای او و امثال او خيلی هم دردناک نيست. اشکان - تهران

فقط صدام نبايد اعدام شود بلکه سرانی که به صدام در جنگ با ايران کمک کردند هم بايد اعدام شوند. مهدی - تهران

به نظر من اين دادگاه يک نمايش است زيرا هرگز از صدام نخواهند پرسيد که سلاحهای شيميايی را کدام کشورها به او داده اند؟ اعدام کمترين مجازات برای صدام است. نوید - تهران

به عقيده من اينهائی که از صدام حمايت ميکنند و يا مخالف اعدام او هستند از طالبان در افغانستان هستند که صدام را برای خودشان بت کردند همانطور که به بن لادن وهابی ميگويند که مجاهد اسلام است. احمد - خرمشهر

اعدام صدام واقعا بی احترامی به روح پاک شهدا و افراد مظلومی که به دست او کشته شدند. من هم خواستار زنده ماندن او وشکنجه اش تا پايان عمر هستم البته من خودم رو درخور اظهار نظر نمی دونم و فقط نظر خودمو گفتم. پویان - تهران

من قبل از نوشتن هر مطلبی نظرات همه را خواندم شايد اعدام صدام باعث بروز دشمنی های بيشتری بين طرفداران و مخالفانش شود ولی واقعا ناعادلانه است که با او غير از اين شود و ای کاش می شد با عذاب و شکنجه او را نابود کرد. اما همين بی آبرويی برای او بس که در کاخ خود محاکمه و حکم اعدامش صادر شود. سمیه - اصفهان

صدام دشمن آمریکا است من از قلبم به او عشق می ورزم و امید وارم که محکمه عراق این مرد تاریخ را ببخشد. احمد - کابل

آنها که به هر دليلی از حکم اعدام برای صدام انتقاد ميکنند، در واقع فقط دو دليل ميتوانند داشته باشند يا بسيار ساده لوح و فراموشکارند و يا از مصائبی که اين مرد بر سر مردمی که بر سر راهش قرار ميگرفتند آورد هيچ خبر ندارند. امروز با اعدام قانونی صدام ميتوان پيامهای بسيار روشنی برای خرده ديکتاتورهای پراکنده در گوشه کنار جهان فرستاد که هر چه چرخ زمان بچرخد و فرصت برای ارضاء شما بدهد احتمال گرفتاريتان در دستان پرقدرت حس عدالت خواهی مردمی بيشتر و بيشتر ميشود. فقط ای کاش خون صدها هزار ايرانی بيگناه و آرزوهای جوان و پاک ولی دفن شده آنها تحت تاثير معادلات سياسی و ملاحظات غير شرافتمندانه، در دادگاه اين جنايتکار بزرگ فراموش نشوند.کیانوش - تهران

چرا صدام با يد اعدام شود؟ شخصی که بيشتر از 30 سال به کنار هموطنانش در تلخی ها و شیرينی ها زندگی کرد و وطنش را ترک نکرد، ا گر من يک عراقی بودم به وجودش افتخار ميکردم. از نظر من از جوانمردی به دور است رييس جهموری که دو فرزند خويش را در راه وطنش قربانی داده با شد از نظر شما وطن پرست نيست؟ من از تمام مردم عراق ميخواهم شخص محترم را عفو نمايند چرا که لذتی که در عفو هست در انتقام نيست چنانچه حضرت علی فرموده است . گذشت خصلت مردان است. فرشته - هرات

از اينکه صدام بايد محاکمه شود شکی نيست ولی من از سيمای جمهوری اسلامی ايران انتظار داشتم که روز محاکمه صدام را برای همه ايرانيان پخش کند چرا که همه ما در انتظار چنين روزی برای صدام بوديم. علی - ساری

اعدام برای صدام کم است بايستی زنده نگه داشته شود و تمام جزئيات سالهای زجر و شکنجه ملت عراق و ايران و کويت را بيان کند و اعتراف نماييد که چه کشورهای خارجی همدست او بودند. رحیم - کردستان

اعدام صدام حسين درد هيج کسی را دوانخواهد کرد اگر درجهان نگاه کنیم ناامنی هایی که هست فقط حاصل ديکتاتوری بوش است بوش اصلا نميخواهد درجهان کسی در مقابلش بایستد. ضیا - کابل

در واقع صدام از جمله مهره های تاريخ مصرف گذشته امريکا است پس ديگر کاری از دستش بر نمياد. برای همين مرده يا زنده بودنش فرقی ندارد. البته برای مردم کشور ما ايران مرگ او ممکن است خوشايند باشد آنهم بخاطر جنايتهايی که بر سر مردم بی گناه ما آورد. احسان - تهران

صدام حسين کسی است که مدعی شد نبرد قادسيه ( جنگ تاريخی اعراب صدر اسلام با ايرانيان دوره ساسانی ) بايست تکرار شود. او با اين مدعا ضمن کشتار صدها هزار ايرانی مدافع ميهن و صدها کودک، مرد و زن و با به بار آوردن ميليون ها دلار خسارت به آبادانی کشور ايران حال ميخواهد اعدام هم نشود؟ تازه اين سوای جنايات او در حق مردم کشور خودش و اسرای جنگی ايران و مردم همزبان او در کويت است. مگر ميشود در مورد کسانی چون آتيلا ، نرون ، چنگيز خان مغول ، تيمور لنگ ، هيتلر ، موسو لينی و ... که جنايت کاران جنگی بوده اند تخفيف مجازات هم قائل شد و عدالت هم نقض نگردد؟ آرش - تهران

مهم اين نيست که صدام حسين اعدام ميشود يا نه چرا که او در حال حاضر يک مهره سوخته است و ديگر کاری از دستش ساخته نيست. مهم اوضاع کنونی عراق است که برخی سعی دارند انرژی توده را در اين کشور به عوامل ديگر و بهتر است بگوييم به گذشته معطوف دارند تا از حال باز مانند در حقيقت افزايش خشم و نفرت از اشغالگران در عراق باعث شده کسانی که اول راضی به تحويل صدام به مقامات عراق نميشدند حالا به فکر جهت دادن به اين نفرتها و گم کردن موضوع اصلی بيفتند و کانون توجهات همه را به سمتی مخالف سوق دهند. مهدی - تهران

صدام عامل اصلی حمله به کشور عزيزمان ايران است که با پشتوانه کشورهای به اصطلاح دموکراتيک غربی اقدام به اين کار نمود و باعث وارد شدن خسارتهای مالی و جانی زيادی به اين مملکت و منافع همه ايرانيان شد. چرا از ايشان نمی پرسند که به چه علت در سال ۱۳۵۸ به ايران حمله کردی؟ چرا نمی پرسند چه کسی سلاحهای شيميايی را در اختيارت قرار داد تا چنين گستاخانه آنرا عليه جوانان ايرانی بکار بگيری؟ واقعا جای حکام و زعمای کشورهای غربی در کنار صدام حسين و جايگاه متهمين خالی بود.سيد محمدرضا - تهران

کشتن صدام باعث می شود که او و جنايتهايش بعد از مدتی فراموش شود. او بايد زنده بماند و به چشم خود آزادی و سربلندی مردم عراق را ببيند. آنوقت است که او روزی چند بار خواهد مرد. همين حالا هم مرده است وقتی يک انسان ميهن و ملت و خانواده خودش را از دست بدهد آيا اين مردن نيست. با کشتن او يعنی اينکه به آيندگان دروغ گفتيم. با کشتن صدام حق زنده ماندن و منع شکنجه انسانها را از بين ميبريم. بله اين جنايتکار بايد زنده بماند و سربلندی عراق و دوستی ملت عراق را با همسايگانش ببيند. به اميد فقط يکروز بدون جنگ وخونريزی در جهان. سعيد - تهران

تا قبل از اين غرب موافق اعدام صدام نبود، ولی حالا ميخواهند هر چه زودتر او را از بين ببرد تا افشاگر جنايات آن ها نباشد. همان غربيانی که سال ها جنايات صدام را تاييد کردند حالا هم ميخواهند هر چه سريعتر او به ديار عدم برود تا رسوايی برای خودشان بيش از اين به بار نيايد. ولی هر چه باشد وجدان های بيدار جهان ميدانند که غرب شريک جرم صدام است و اين مطلب از صفحه ذهن انسان ها پاک نخواهد شد. کلانتر - ايلام

بنظر من بايستی اين دادگاه به تمام جنايتهای صدام و حاميان ايشان از جمله غرب و شرق رسيدگی کند و در صورتی عادلانه خواهد بود که پای کشورهای کمک کننده به صدام نيز به وسط کشيده شود... م شنوا - توکيو

آيا با اعدام صدام انتقام دوستان و هموطنانی که در طی ۸ سال جنگ از ميان ما رفتند و شهيد شدند گرفته خواهد شد؟ آيا با اعدام او جانبازان شيميائی که هنوز خس خس سينه‌هاشان در کوچه و خيابان شنيده می‌شود که البته اين برای ما درس ايثار و گذشت است به حق خود خواهند رسيد؟ نه اين ناعادلانه نيست. اعدام مجازات بسيار ناچيز و کمی است. آقای ريچارد ديکر و رچارد ديکرها بايستی سالها پيش که هموطنان ما به خاطر آمال و آرزوهای اين جنايتکار از حق زنده بودن محروم شدند و جه بسا اسيرانی که در زندانهای بعث شکنجه شدند، به نقض حق زنده بودن و منع شکنجه اعتراض می‌کردند. نه! يک بار اعدام آن هم با طناب دار بهترين حکم از نظر خود صدام و کمترين حکم از منظر داغديدگان از جنايات صدام است. سيد محسن منتظری - مشهد

برای صدام مجازاتی بهتر از تبعيد همانند ديگر حکام تاريخ نيست زيرا نامبرده هر که باشد دارای سابقه طولانی فعاليت در عرصه سياست جهانی بوده و چه بسا از اطلاعات و تجربيات نامبرده که يقينا در صورت ادامه زندگی به رشته تحرير در خواهد آمد و يا حتی شفاها نقل خواهد شد ميتوان برای جهانيان و مخصوصا آيندگان استفاده نمود.شاهرخ - تهران

اگر صدام مستحق محاکمه و پاسخ گفتن است که شکی در اين مورد نيست. اما بايد کسانی که وی را مجهز و مسلح به سلاح کشتار جمعی کردند که باعث حمله به حلبچه شد، نيز پاسخگو و محاکمه شوند. اشک مهر - رشت

در حال حاضر دنيا به سمتی می رود که هرگونه جرمی در هر کجای دنيا قابل پی گيری باشد ولی متاسفانه دنيا چشمان خود را در مقابل جنايات صدام در جنگ خانمانسوز ايران و عراق بسته است و تنها دارند صدام را در مقابل جنايات کوچکش محاکمه می کنند. شايد دليل عصبانيت اين ديکتاتور از محاکمه اش اين باشد؟ ولی مطمئن باشيد که هر کس به سزای کارهای بدش خواهد رسيد. حسين - اصفهان

سال ۸۰ صدام ما را از عراق اخراج کرد و اموال و خانه هايمان را مصادره کرد و ۳ فرزندان مرا از ما گرفت و نه فقط من بلکه تمامی همراهان. همينطور حالا می خواهم بدانم خون اينها چه ميشود. آيا بايد صدام فقط به ۱۲اتحام متهم شود. پس چرا مقامات حرفی در رابطه با اين جنايت چيزی نميگويند. قاسم حسن عباس - عراقی مقيم ايران دراصفهان

البته کمترين مجازات برای صدام حکم اعدام است. اما قبل از اجرای حکم بايد به او فرصت داده شود تا دست کشورها و اشخاص همدستش را در جناياتی که در جنگ ايران و عراق انجام داده اند، برای همه جهان رو کند. عباس عزيزی - کرمان

من فکر ميکنم اعدام کردن کسی که از خودش اختياری نداشته و فقط مسئول انجام ماموريت خود در خاور ميانه بوده فايده نداشته باشد. کسانی بايد به وسيله صدام رسوا بشوند که او را وادار به انجام اين اعمال کردند. بعد از سرنگونی صدام هم هنوز کسانی هستند که دارند راه او را ادامه ميدهند. ناآرامی در خاورميانه بايد از ريشه کشانيده شود. از اين صدام ها در خاورميانه زياد است. نمونه آن هم بن لادن است. سامان - کردستان

دلسوزی برای کسی که هزاران زن و کودک بی گناه را در حلبچه، ايران، کويت و عراق کشته است، چه معنی دارد؟ آيا کسی که حق زندگی را از ميليونها نفر گرفته است، مستحق دلسوزی است؟ به نظر من مرگ برای صدام کمترين مجازات است و او بايد به نحوی مجازات شود که روزی هزار بار بميرد و زنده شود.مهرداد - قم

جدا از هر عقيده ای صدام بعنوان خونخوارترين و خبيس ترين فرد عصر حاضر بايد به شدت مجازات شود که همانا اعدام است. و کسانی که عقيده ديگری به هر عنوان دارند به اين مسئله توجه ندارند که صدام باعث لااقل نيمی از بدبختيهای ايران بس از انقلاب و عقب ماندگی کشورمان شد. جدا از صدمات و خسارات فراوانی که به مملکتمان زد صدها هزار خانواده را عزادار کرد. وجود چنين فردی در روی زمين قابل قبول نيست. با توجه به اين موضوع که وی دشمن شيعه و اساسا ايرانی نيز هست. افشين - دبی

اعدام برای صدام کم است. او بايد زنده بماند و پيشرفت کشورش و آزادی مردم و روابط خوب با همسايگان را ببيند. مجازات بزرگ برای او و همه ديکتاتورهای دنيا است تا فکر نکنند که آنها تنها ناجی کشورشان هستند. سعيد پوردلير - شيراز

من واقعا در مورد کسانی که ميگويند صدام را نبايد اعدام کرد متاسفم. او ديکتاتوری بود که ۸ سال جنگ بی رحمانه ای را به مردم ما تحميل کرد و جان هزاران نفر از مردم ايران عزيز را گرفت و کشتار بی رحمانه ای به راه انداخت. هنوز داغ مادران ايرانی به طور کامل از بين نرفته است. مطمئن باشيد با اعدام او دموکراسی در عراق بعد از ۳۵ سال نهادينه ميشود. عليرضا - تهران

درمورد صدام اگر بخواهند عدالت را اجرا نمايند راهی جز اعدام وی وجود ندارد.اعدام عادلانه ترين حکمی است که بايد برای صدام اجرا شود. محمد علی جم

محکوميت به اعدام و اجرای آن عدالت نيست بلکه تنها فرونشاندن انتقام است. بهاره - تهران

من فکر کنم که می خواهند هرچه سريعتر سر صدام را زير آب کنند. در غير اينصورت بايد به اتهامات وی درباره استفاده گسترده از سلاحهای شيميايی نيز رسيدگی کنند که در اين صورت صدام خواهد گفت که او اين سلاحها را از غرب گرفته. از سوی ديگر در دهه ۸۰ و هنگام جنگ با ايران، غرب و در رأس آن آمريکا همه جانبه به صدام کمک کردند. اگر محاکمه طول بکشد اين مسايل مطرح می شود که به نفع غرب نيست. بنابراين بهتر است که صدام حسين در اسرع وقت به خاطر مساله ای که پای غرب را به ميان نمی کشد اعدام شود. کيوان - توکيو

به نظر من صدام را نبايد اعدام کرد و يا در حبس او را مورد آزار قرار داد اگر حکومت تازه به اين شيوه برخورد کند به مردم دمکراسی نديده عراق نشان ميدهد که دمکرسی چقدر قوی است که نيازی به اعدام مخالفانش ندارد تا پايه های حکومت مردم را محکم نمايد. رضا - تهران

آيا مجازاتی بجز اعدام سزاوار چنين جنايتکاری که مستقيم يا غير مستقيم مسوول مرگ ميليونها نفر است وجود دارد؟ در جواب دکتر ريچارد ديکر که گفته اند اعدام يعنی نقض حق زنده بودن بايد گفت که اين مرد حق زندگی ميليونها نفر را نقض کرده بنابر اين يک بار نقض حق زندگی اين فرد بسيار کمتر از جرم او خواهد بود. اگر به مجازات عادلانه اعتقاد داشته باشيم می بينيم که اعدام نه تنها نقض حقوق بشر نيست بلکه عين رعايت اين حقوق بوده و اعدام سزاوار صدام است. مهدی - تهران

من فکر می کنم کشتن صدام بهترين هديه ای است که دادگاه می تواند به او اعطا نمايد. متاسفانه او با حکم اعدام برای برخی به شکل قهرمان در می آيد که توسط دولت دست نشانده آمريکا و انگليس در راه ميهن به شهادت رسيده است . از طرف ديگر او با مرگ آنی (اعدام) از زجر تدريجی زندگی ذلت بار کنونی رهايی می يابد . بهترين راه برای اجرای عدالت واداشتن وی به پرستاری (يا نظارت بر پرستاری) بازماندگان حملات شيميايی است . با قرار دادن صدام در چنين شرايطی او روزی صدها بار از خداوند طلب مرگ خواهد کرد. پرويز- لندن

اعدام که بايد بشود اما نه شتابزده. اگر بخواهيم عدالت انجام شود بايد تمام مسائل پشت پرده و چگونگی حمايت کشورهای غربی از او مشخص شود- عراق کشوری نبود که يک تنه با ايران و کويت بجنگد. اين حق همه هست که بدانند چه کشورهايی و به چه علت هايی با يکديگر متحد شده و توطئه ميکنند. اندی

کشتن صدام در بين طرفداران خشونت و ترور از او يک شهيد و بت ميسازد. صدام بايد زنده بماند و تک تک جرائم او فاش گردد و به اين ترتيب صدام و صداميسم يک بار و برای هميشه به موزه تاريخ خواهند پيوست. علی - تهران

اعدام صدام به سود چه کسی است؟ اگر مجازات حبس ابد برای او تاييد شود، لااقل تا آخر عمر در حقارت خواهد بود و اين مجازات برای يک ديکتاتور از مرگ بدتر است. بود و نبود کسی که در حال حاضر چنان در غرور و احمقيتی به سر می برد که هنوز خود را رئيس جمهور عراق ميداند، چه اهميتی دارد؟ فقط ميتوان گفت با نبود او، هواداران جيره خوارش دست از بمب گذاری و کشتن مردم بی گناه برمی دارند. به نظر من صدام اعدام نميشود، چون او با آمريکايی ها به توافق رسيده است. امير موسوی - تهران

بايد از کسانی که مخالف اعدام هستند سوال کرد. آياميتوانيد بفهميد کشتار مردم بی گناه اعم از زن وکودک وافراد سالخورده در يک شهريعنی چه ؟ اگربا اعدام او مخالفت می کنيد، کمی بيشتر به افراد بی گناه اطراف خود فکر کنيد. اگر شخصی مثل صدام جلوی چشمان شما آنها را بکشد باز هم همين اعتقاد را داريد ؟شايد يکی از اين افراد بی گناه همسر، فرزند يا پدر ومادر شما باشد. ص - تهران

هر چقدر هم که از مجرم بودن صدام مطمئن باشيم، کشتن او کمکی نخواهد کرد. مجازات اعدام، قتل عمد دولتی است و با کشتن صدام تنها يک جنايت به جنايات خود او اضافه شده است. اتفاقا صدام بايد زنده بماند و تا روز مرگ خاطراتش را بنويسد و جواب اتهامات مختلف مردم را بدهد. اعدام صدام، سنگ بنای جامعه را مجددا روی خشونت خواهد گذشت و در ضمن حکم اعدام را هم رسمی خواهد کرد. حکم اعدام بايد در همه جای دنيا لغو شود. حتی اگر مطمئن باشيم صدام نمی تواند هرگز به جامعه برگردد و برای آن مفيد باشد. حبس او و اجازه ندادن به بازگشت او کافی است. ولی راستش مهم تر از صدام، وضعيت کنونی عراق است. قانونی اساسی عقب مانده ای که تصويب شده و هزار مسئله ديگر مرا بيشتر نگران عراقی های مظلوم می کند. اميدوارم آزادی و برابری به عراق راه يابد... آرش سرخ - تهران

اعدام کمترين حکميه که ميشه اجرا کرد چون جنايتهای وحشتناک صدام هيچ جوری قابل جبران نيست. فائزه - يزد

صدام نماد وحشت در عراق است و برای اطمينان مردم اين کشور که دموکراسی نوپای عراق ماندگار است و ديکتاتوری ديگر بر نمی گردد بايد اين نماد از بين برود... با مرگ صدام در دراز مدت آرامش به اين کشور بر می گردد... اين اعدام می تواند پيام خوبی به بقيه ديکتاتور های منطقه نيز خواهد داشت که پيش از محاکماتی اين گونه به سمت دمکراتيزاسيون کشور خود حرکت کنند. حميد - تهران

با اثبات جرايم در حد کفايت حکم اعدام صدام بايد اعدام شود. نظر ريچارد ديگر صحيح نيست. اگر مجازات اعدام برای صدام غير انسانی است، مجازات حبس غير انسانی تر است زيرا باعث زجر کشيدن فرد می شود. مگر اينکه حبس در جنوب فرانسه در يک ويلا باشد که در اين صورت همه می خواهند جنايت کار باشند. اردشير - تهران

اگر صدام اعدام شود ما هيچ فرقی با او نداريم نبايد صدام الگوی ما باشد ما بايد روشهای صدامی مثل اعدام را کنار بذاريم وگرنه خود صدام فقط پوست و استخوان است........اعدام هويدا چه دردی از ما را دوا کرد در حاليکه روش او همچنان در ايران زنده است. هوتن

در مجرم بودن صدام ترديدی نيست آنچه بر مردم ايران عراق وکويت رفته بر کسی پوشيده نيست اگز محاکمه ای انجام می شود، برای اثبات جرم نيست برای يک حق انسانی است که هم ظالم هم مظلوم بتوانند حرف خود را بزنند . صدام بايد اعدام شود جنايتهای او هيچ حقی از زندگی برای او باقی نگذاشته است . اگر او زنده بماند بی توجهی به همه ی آن چيزی است که او انجام داده. در صورت اعدام نشدن صدام داغی که او در ميان دل ميليونها انسان نهاده تا ابد زنده خواهد ماند وانسانها را خواهد سوزاند . اعدام او شايد تسلی بر دلهای زخم خورده باشد . و به احتمالی خيلی کمتر شايد اعدام او کمی جانيان ديگر جهان را تلنگری بزند. ولی زنده ماندن او گرچه در حبس که بی ترديد خالی از رفاه هم نخواهد بود چون نمی توان انسان زنده را آزار داد وبايد از حقوق زنده بودن، غذا، امنيت، رفاه و سلامت برخوردار بشود، پس در برابر جنايتهای او چه کرده ايم؟ ای کاش ديگر ستمگران بيدار می شدند ، که دريغ ، به شهادت تاريخ چنين نخواهد شد . ساسان - تهران

ديدگاه های چند شهروند عراقی از سايت عربی بی بی سی

من در سال ۱۹۷۹ دنيا آمدم. يک سال داشتم که جنگ با ايران شروع شد. ده سال بعد جنگ با کويت در گرفت. اميدوارم که محاکمه طبق قانون عراق انجام بگيرد و دلم می خواهد که دادرسان شديدترين مجازات را برای او در نظر بگيرند. جعفر جاسم - ناصريه

محاکمه صدام حسين به عربها نشان خواهد داد که دوره قلدری به نام عرب و اسلام و فلسطين سپری شده است. جاسم - کويت

سؤال درباره نتيجه محاکمه صدام، به معنای توهين به خاطرات هزاران عراقی است که از کرد و عرب قربانی او شدند. عراقی ها بايد صدام حسين را بدون محاکمه اعدام می کردند: همان کاری که ايتاليايی ها پس از جنگ با موسولينی انجام دادند. زوزق فخر - اربيل

تعجب می کنم که بعضی ها محاکمه و اشغال کشور را موجه می دانند. همه از جنايات صدام باخبر هستند، درباره نوع مجازات، ما می دانيم که مردم عراق چه فکر می کنند. احمد دليمی - بغداد

نيرنگی که برخی رسانه ها به کار می برند اين است که به جای توجه به جنايات صدام، به مشروعيت دادگاه می پردازند. فرض کنيم که اين دادگاه کاملا نامشروع باشد، آيا متهم از جناياتش پاک می شود؟! رسانه ها سعی دارند از جنايتکاری که خون هزاران نفر را به گردن دارد، يک قربانی می سازند... سعيد - بغداد

مردم عراق سالهاست که منتظر چنين روزی بودند. از نظر شخصی بايد بگويم که من خودم عليه او اقامه دعوا کرده ام. پدرم در سال ۱۹۸۱ دستگير شد و به دلايلی نامعلوم به دست صدام به قتل رسيد. البته ما تنها پس از سقوط رژيم از مرگ پدرم باخبر شديم. در طول ۲۲ سال ما از سرنوشت پدرم بی خبر بوديم. حالا می خواهم از سازمانهای حقوق بشر بپرسم که در اين مدت کجا بودند تا از حقوق امثال پدرم دفاع کنند؟ آيا ارزش پدر من کمتر از صدام بود که حالا از حقوق او دفاع می کنند؟ تنها عدالت واقعی در مورد صدام اين است که او به شديدترين مجازات محکوم شود. وسام - بغداد