|
بريتانيا با مذهب به مقابله با بارداری در نوجوانان می رود؟ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
برخی از روزهای مدرسه برای بسياری از دانش آموزان در تقريبا همه جای دنيا با خميازه و تاخير و اخم و توبيخ مدير و معلم آغاز می شود. روز چهارشنبه (21 سپتامبر) هم حتما به نوعی با همين شرايط برای بسياری از دانش آموزان مدرسه سن آگوستين (Saint Augustin)، که مدرسه ای وابسته به کليسای انگلستان در شمال غرب لندن است، آغاز شد. اما بچه های بزرگتر اين دبيرستان مختلط، در آن روز با استقبال متفاوتی از سوی مسئولان مدرسه روبرو شدند. به آنها گفته شد که يک گروه از جوانان آمريکايی آمده اند تا درباره يک معضل بزرگ اجتماعی و جهانی صحبت و برنامه نمايشی اجرا کنند. دخترها و پسرهای دانش آموز در ابتدا با بی تفاوتی و بی حوصلگی (که واکنشی قابل انتظار از اين گروه سنی در جامعه لندن محسوب می شود) حضور و معرفی اين گروه را "تحمل" کردند. تا اين که حرف به رقص تبديل شد و هيجان موسيقی جو خواب آلود سالن اجتماعات مدرسه را تغيير داد و چهره ها خندان شد. آنها با حرکات نمايشی و رقص های "پرانرژی و جوانانه"، درباره ايدز می خواندند و توضيح می دادند که همه اعضای گروه برای امتناع از ابتلا به اين بيماری مهلک راه پرهيز از رابطه جنسی تا زمان ازدواج را انتخاب کرده اند. بر روی لباس اعضای جوان اين گروه واژه WAIT (صبر) نوشته شده بود. بنياد بين المللی مبارزه با ايدز واشنگتن، که ناظر بر برنامه های اين گروه است، با اين واژه می خواهد همچنين به نوجوانان بگويد که در برقراری رابطه جنسی عجله نکنند. پرهيز از رابطه جنسی تا زمان ازدواج يکی از پيشنهادهای جنجالی دولت جورج بوش، رئيس جمهوری آمريکا، به عنوان بخش عمده ای از برنامه های مبارزه با ايدز در اين کشور بوده است. دولت آقای بوش يک سوم از پانزده ميليارد دلار کمک خود برای کنترل ايدز در جهان را از طريق سازمان های مذهبی که حامی اين نگرش هستند، توزيع می کند. جورج بوش خود را فردی می داند که مذهب و مسيحيت را از نو يافته است. پرهيز از رابطه جنسی (و يا به تعبيری حفظ بکارت تا ازدواج) از سالها پيش در سطح جامعه آمريکايی به عنوان يک ارزش مطرح بوده است. در يک دهه گذشته قريب به دو و نيم ميليون جوان آمريکايی در مراسمی به امساک جنسی قسم خورده اند. اما ابعاد تبليغی اين نوع نگرش جنسی تنها به کنترل بيماری ايدز منتهی نمی شود. طرفداران پرهيز در رابطه جنسی می گويند که اين روش برای پيشگيری از بارداری دختران نوجوان و انتقال بيماری های مقاربتی هم تنها راه نجات است. اخيرا ميزان بارداری نوجوانان آمريکايی (10 تا 14 سال) به طور بی سابقه ای افت کرده است. مومنان متعصب آمريکايی ادعا می کنند که ترويج پرهيز از روابط جنسی مسبب اين آمار چشمگير (پايين ترين حد از سال 1946) بوده است. اما مراکز تنظيم خانواده آمريکا اين نظريه را رد می کنند. به گفته آنها 88 درصد از نوجوانانی که به پرهيز از روابط جنسی تا پيش از ازدواج قسم خورده اند، به قول خود پايبند نمی مانند و در واقع آموزش جنسی و استفاده از کاندوم دليل کمتر شدن بارداری در اين گروه سنی بوده است. برخورد مذهبی دولت بريتانيا با بارداری در نوجوانی؟
در بريتانيا بارداری در ميان دختران (مجرد) نوجوان يک معضل اجتماعی اساسی محسوب می شود. دولت اين کشور در سال 2000 متعهد شد با اجرای برنامه های آموزشی تا سال 2010 ميلادی ميزان بارداری در نوجوانی را پنجاه درصد کاهش دهد. اما موفقيت آمريکا در پايين آوردن ميزان بارداری در نوجوانان که با قدرت گرفتن عقايد مذهبی مصادف شده، بسياری را در بريتانيا به اين فکر واداشته است که شايد پرهيز جنسی تا زمان تاهل راه درستی برای رفع اين معضل در اين کشور هم باشد. اين گروه عقيده دارند که آموزش جنسی نه تنها کافی نيست بلکه خود محرک نوجوانان برای داشتن روابط جنسی است. مخالفان پرهيز از رابطه جنسی در مقابل می گويند اگر می خواهيم نوجوان را از باردار شدن يا بيماری های مقاربتی نجات بدهيم بايد به او ياد بدهيم که به خاطر همرنگ شدن با همقطارانش تن به رابطه جنسی ندهد و به جای پرهيز و سرکوب اميال جنسی، برای جسم خود ارزش قائل باشد و از آن مراقبت کند. به هر حال آنطور که از مقالات و بحث های رسانه ای در بريتانيا پيداست موضوع پيروی از الگوی آمريکايی - که در حال حاضر جامعه ای مذهبی در غرب قلمداد می شود - برای رفع معضلات اجتماعی، مانند جرم و جنايت و عواقب ناشی از بی بندوباری جنسی بيش از هر زمان ديگر بر سر زبان هاست. اين درحالی است که طبق شواهد جامعه شناسی، بريتانيا در عصر کنونی (لااقل در مقايسه با آمريکا) يک جامعه مذهبی تلقی نمی شود. ميزان مراجعه کنندگان به کليسا در اين کشور کمتر از ديگر کشورهای غربی است و شهروندان سياه پوست عمده افرادی هستند که کليساهای اين کشور را در روز دعاگزاری يکشنبه پر می کنند.
شايد به همين دليل است که بسياری از دست اندرکاران مراکز تنظيم خانواده در بريتانيا اتکا به روش های مذهبی و سنتی برای مهار بارداری در نوجوانی را همچنان موثر نمی دانند. بخش عمده ای از جمعيت سفيد پوست بريتانيا مذهب را موضوعی خصوصی و شخصی تلقی می کنند. اما ظاهرا همه در مورد دامنه نفوذ مذهب در جامعه بريتانيا يکسان فکر نمی کنند. شماری از تحليلگران اجتماعی در اين کشور، دولت تونی بلر را "مومن ترين دولت بريتانيا از قرن نوزدهم به اين سو" می دانند چون اين دولت "درصدد است که از ارگان های وابسته به مراکز مذهبی برای اداره مدارس و تامين خدمات بهزيستی استفاده کند." نيک کوهن در مجله هفتگی نيو استيتزمن (New Statesman) "اشتياق" دولت بريتانيا برای باز کردن دست ارگان های مذهبی در اداره امور روزانه مردم را با گرايشات مذهبی وزيران کابينه کنونی مرتبط می داند: "تونی بلر، نخست وزير، انگلو کاتوليک است. گوردون براون، وزير خزانه داری، طبق احکام کليسای اسقفی اسکاتلند بزرگ شده؛ جک استرا، وزير امور خارجه پيرو کليسای انگليکن است و تسا جوئل، وزير فرهنگ، از سال 1990 به مذهب روی آورده است."
آقای کوهن نتيجه گيری می کند که "ظاهرا هر چه اعتقاد به نظام سوسياليست کم رنگ تر می شود رهبری حزب کارگر برای پيدا کردن انگيزه بيشتر به روش های گذشتگان و تکيه بر مذهب روی می آورد." اگر تحليل آقای کوهن را بپذيريم، بعيد نيست که به زودی دولت تونی بلر به اين فکر بيافتد که برنامه های کنترل بارداری در نوجوانی را از طريق نگرش پرهيز جنسی پی بگيرد. کدام روش؟ نگرانی از "باز شدن چشم و گوش" نوجوانان در مسائل جنسی دغدغه بسياری از پدر و مادرها، چه در غرب و چه در جوامع سنتی است. هر يک از اين جوامع هم برای محدود نگاه داشتن "آسيب" های ناشی از آزادی های جنسی به عوامل مختلفی متوسل شده اند. اين دغدغه را شايد خانواده های مهاجر مسلمان در کشورهای غربی بيش از ساير گروه ها لمس می کنند. بسياری از آنها همواره می ترسند که فرزندان آنها - به ويژه دخترها - آزادی جنسی را پيشه کنند. اما گسترش جهانی بيماری ايدز، که يکی از عمده ترين راه های ابتلا به آن از راه آميزش جنسی است، هم جوامع سنتی و هم جوامع غربی را گرفتار خود کرده است و باعث شده که نه تنها دولتها بلکه خانواده ها هم وادار شوند که واکنش خود به موضوع روابط جنسی نوجوانان و جوانان را مورد بازنگری قرار بدهند.
خانواده ها سنتی و نيمه مدرن - که معمولا برای کنترل رفتار نوجوان خود تا حد زيادی به ارزش های حاکم متکی هستند و از واکنش جامعه به عنوان پليس برای محدود کردن آنچه "بی بندوباری جنسی" تعريف شده، استفاده می کنند - رفته رفته می بينند که عقده های جسمانی ناشی از سرکوب غرايز طبيعی جنسی چه خطرات روانی را برای فرزندانشان به دنبال دارد. در غرب هم که به رغم آزادی های جنسی گفتگوی باز ميان اوليا و فرزندان در مورد مسائل جنسی هنوز يک عرف نشده است، دولت ها و نهادهای مسئول خانواده ها را به طور فزاينده ای ترغيب می کنند که خجالت را کنار بگذارند و به طور صريح نکات بهداشتی و مسئوليت يک رابطه جنسی را مطرح کنند. پيامد رفتارهای ناامن جنسی نوجوانان و جوانان يکی از دشوارترين معضلات امروزی است، اما يکی از پيچيده ترين مسائل هم هست. فرزندان خانواده های سنتی که به غرب مهاجرت کرده اند در بسياری از موارد به خاطر پافشاری خانواده بر حفظ اين سنت ها، زندگی دوگانه ای را دنبال می کنند و به پنهانکاری کشانده شده اند. در مقابل، بخشی از جامعه غربی هم که ارزش های ليبرال را عاجز از کنترل رفتارهای اجتماعی فرزندان خود می بيند با تحقير و ترد کردن نوجوان تلاش دارد از زير اين معضل شانه خالی کند. البته برخی هم به روش های سنتی و مذهب روی آورده اند. در حالی که آمار در جوامع غربی صريحا اعلام نمی کند که کدام روش - پرهيز جنسی يا کاندوم - در کاهش بارداری و بيماری های مقاربتی موفق تر بوده است، آنچه ناظران اجتماعی در همه جای دنيا به تاثير غيرقابل انکار آن اذعان دارند، نقش خانواده است. آنها می گويند اگر نوجوان و جوان بتواند به راحتی در مورد مسائل جنسی با اوليای خود صحبت کند، نه تنها در برقراری رابطه جنسی عجله نخواهد کرد بلکه مسئولانه با آن برخورد خواهد کرد. به اين ترتيب ميزان بارداری در سنين پايين و بيماری های مقاربتی کمتر شده و عقده های روانی ناشی از کنترل نيازهای طبيعی جنسی در نوجوانی راحت تر حل خواهد شد. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||