ملاقات سخنگوی مجلس عراق با مذاکره کنندگان سنی مذهب در بغداد - تازه ترين اصلاحات هم نتوانسته است نگرانی های اقليت عرب سنی را تخفيف دهد

نمايندگان کرد و شيعه عراق بر سر متن پيش نويس قانون اساسی توافق دارند و نهايتا اين مردم عراق هستند که در جريان همه پرسی ماه اکتبر سرنوشت آن را رقم خواهند زد. اما از آنجايی که برای به تصويب رسيدن قانون اساسی پيشنهادی هم اکثر شرکت کنندگان در همه پرسی بايد آن را تائيد کنند و هم نبايد با رای منفی دوسوم از رای دهندگان در سه يا بيش از سه ايالت در عراق قرار بگيرد، مخالفت عرب های سنی مذهب - که در چهار ايالت اکثريت را تشکيل می دهند - می تواند در عمل به وتوی قانون اساسی بيانجامد.

رهبران سنی در مورد چند مساله مهم در قانون اساسی از جمله دامنه فدراليسم در عراق و اعمال محدوديت برای اعضای حزب منحله بعث با ساير گروه ها اختلاف نظر دارند.

اعراب سنی مذهب می گويند فدراليسم ممکن است به ايجاد يک منطقه خودمختار شيعه در جنوب عراق منجر شود که احتمالا در نهايت تحت نفوذ ايران قرار خواهد گرفت. آنها همچنين می ترسند خودمختاری بيشتر برای کردها در شمال و شيعيان در جنوب به کاهش درآمد سنی ها از نفت منجر شود.

موضوع قانون اساسی عراق نه تنها مهم ترين موضوع در عراق است بلکه در شماری از کشورهای غربی از جمله آمريکا (که شمار زيادی نيروی نظامی در عراق مستقر کرده)، نيز بحث برانگيز شده است.

جورج بوش رئيس جمهور آمريکا، در واکنش به منازعات کشدار قانون اساسی در عراق و تاثير آن بر افکار عمومی آمريکايی ها خواستار صبر و زمان بيشتر در اين ارتباط شده است.

برخی از خوانندگان سايت انگليسی زبان بی بی سی نيز درباره پيش نويس قانون اساسی عراق نظراتی را ارسال کرده اند که در پی می آيد:

به نظر من روند تصويب قانون اساسی راه خود را ادامه خواهد داد اما مقاومت ها در عراق هم ادامه خواهد داشت. من با يک قانون اساسی جديد برای عراق موافق هستم چون کشورهايی مانند عراق به آن نياز دارند. اما من به دولت عراق اعتماد ندارم و فکر می کنم بازيچه آمريکاست چون آمريکا به نفت اين کشور چشم دارد. اما من موافق نيستم که مردم به خاطر مخالفت با اين دولت کشته شوند. فقط اميدوارم که برادران سنی مذهبم دست از تنفر از هموطنان شيعی خود بردارند چون گناه محسوب می شود. همچنين اميدوارم شيعه های عراق رهبر مسالمت جويی را بيابند که هر دو طرف بتوانند در چنين مواقع سختی به او رجوع کنند. حمزه عبدل، بوسنی

توازن ميان هر سه گروه لازم است. توازن در قدرت، ثروت و از همه مهم تر تخصيص درآمد حاصل از فروش نفت. نقش مذهب در حکومت هم بايد تعيين شود. به جای اعمال فشار با تعيين ضرب الاجل، بايد وقت کافی داده شود تا قانون اساسی تمام و کمال مورد تائيد هر سه گروه تدوين و ارائه شود. رضوان رشيد، دالاس تگزاس

به نظر من داشتن قانون اساسی که از ارزش های اسلامی نشات گرفته است مشکلی ايجاد نخواهد کرد اما پيش نويس نهايی بايد خالی از نفوذ حکومت ايران باشد. امير ابراهيم، بغداد

نظر شما چيست؟

در صورت تصويب پيش نويس قانون اساسی، همه پرسی در ماه اکتبر را چگونه پيش بينی می کنيد؟ آيا با يک حکومت فدرالی (مانند آنچه در کشورهای سوئيس و بلژيک مشاهده می شود) برای کشوری مانند عراق موافق هستيد؟ ابراز نظر يا اعمال نفوذ کشورهای ديگر در امور داخلی عراق را تا چه حد می پذيريد؟ وضعيت عراق در چه صورت بر اوضاع منطقه تاثير مثبت خواهد داشت؟ آيا نگرانی از احتمال اعمال نفوذ حکومت ايران در عراق را موجه می دانيد؟ برخی خواستار جدايی مذهب از حکومت در عراق شده اند، آيا شرايط برای چنين پيشنهادی در منطقه خاورميانه فراهم است؟

نظرات خود را برای ما ارسال کنيد. لطفا به زبان و خط فارسی بنويسيد!

نظر چند تن از خوانندگان سايت عربی زبان بی بی سی

نسخه هايی از پيش نويس قانون اساسی را در آستانه برگزاری رفراندوم در محل کار من توزيع کرده اند. ما همه در باره برخی ماده های آن شک و ترديدهايی داريم. اما در مجموع متن اين سند شامل حداقل خواسته های ما هست. قانون اساسی تازه بايد کمترين نيازها را پوشش بدهد تا قابل رای گيری باشد. من سنی مذهب هستم و می خواهم ببينم اين افرادی که خودشان را به جای نمايندگان سنی ها وانمود می کنند چه کسانی هستند. آنهايی که به اين سند معترض هستند دنبال مقاصد و نيت های ديگری هستند و منظور آنها هيچ ارتباطی با اهداف و آرمانهای عموم مردم عراق ندارد. مجيد الشمری، بغداد

ما به عنوان مردم عراق اين حق را داريم که به قانون اساسی تازه ای که توسط ما و نه ديکتاتورها تدوين شده است - برخلاف آنچه در برخی کشورها ديده می شود و همان حکومتها هم سعی دارند بر سر راه ما سنگ اندازی کنند - افتخار کنيم. من به عراقی های غيرعرب که با اين قانون اساسی مخالف هستند می پرسم: اگر معترضين به اين سند شيعه ها و کردها بودند با همين قدرت فرياد می کشيديد؟ اگر نگارنده اين سند يک ديکتاتور بود اشک تمساح می ريختيد؟ ياسر بغدادی، بغداد

بحث بر سر سنی، شيعه و کرد نيست. سوال اين است که آيا قانون اساسی آمريکايی، ببخشيد عراقی، می تواند حافظ اتحاد و يکپارچگی، ثروت و عرب بودن کشور عراق باشد؟ به نظر من اين سند به يقين باعث تضعيف هر چه بيشتر عراق خواهد شد و آن را به يکی از ضعيف ترين کشورهای خليج فارس حتی ضعيف تر از کويت تبديل خواهد کرد. قانون اساسی پيشنهادی عراق را به زير سلطه ايران خواهد برد و هويت عرب آن را ضايل خواهد کرد. عبدالعلی عربی، بيت المقدس

نظرات شما

به عنوان يک عراقی رانده شده از کشور عراق و متولد تهران که توانست کشورم را تنها بعد از ورود امريکا و سقوط ديکتاتوری ببينم و بعد از ظلمی که پدر ومادرم وعراقيان بخصوص شيعه کشيدند با تمام وجودم به اين قانون اساسی رای آری خواهم داد و تمام سعی خود را می کنم که هر عراقی مخالف را متقاعد کنم. مطمئن باشيد که قانون اساسی عراق چه سنی ها بخواهند چه نخواهند به تصويب مردم عراق خارج و داخل خواهد رسيد. مانند آنچه که در انتخابات عراق روی داد و ما شاهد مخالفت سنی ها بوديم. وطن گمشده من تنها با رای آری به به من باز ميگردد وطنی که شوق بازگشت به آن ۲۰ سال من را منتظر گذاشته است. سارا - تهران

اگر اين قانون اساسی رامستقيما از طرف خداوند هم برای مردم عراق آورده باشند بدليل آنکه توام با اشغال نظامی بيگانگان می باشد اعتباری نداشته و ملت عراق مترصد زمانی خواهند بود تا در زمان استقلال قانون اساسی خود را تدوين نمايد. توکلی - تهران

ملتی فراموش شده در سطح بين المللی هويت خود را هيچگاه فراموش نخواهند کرد. اميدوارم کردهای ايران نيز از تجربه فدرال عراق الگو برداری کنند و راه را برای آزادی و دمکراسی که کرامت همه انسانها در آن محترم شمرده ميشود هموار کنند. جهانشاه صفری - کرمانشاه

به نظر بنده، ايران به گونه ای کاملا محتاطانه، آرام و بی سروصدا در صحنه بازی عراق نقش بازی می کند و عراقی ها نمی توانند متوقع بی تفاوتی و نفوذ نکردن ايران باشند. فدرالی شدن عراق هم به نفع ايران است هم به ضرر آن. از يک طرف، ايران اميدوار خواهد بود که شايد عراق يکپارچه و قدرتمندی شکل نگيرد و بتواند بخش هايی از عراق را در سيطره خود بگيرد. اما مشکل آن اين است که اين امر می تواند الگوی بدی برای آينده خود ايران باشد. به نظر من مردم عراق چاره ای ندارند جز اينکه وضعيت فدرالی را بپذيرند چون واقعا قادر به تحمل يکديگر نيستند. ساختار فدرالی نيز به معنای کاهش درآمد و بدبختی بخش های سنی نشين نيست. چون بخش عمده ای از درآمدهای کشور ملی بوده و به طور مشترک هزينه می گردد. بعلاوه قطعا مناطقی که از نفت برخوردار نيستند رشد صنعتی بهتری خواهند داشت. به نظر من، سنی ها مقداری افراطی و تندروانه برخورد می کنند. به نظر من بايد عراقی ها به مرور ساختار و قوانين خود را اصلاح نمايند و توقع نداشته باشند بتوانند متناسب با آزادی بادآورده عمل کنند. محمدرضا ميرزاامينی - تهران

من طرفدار راه حل مسالمـت آمير عراق هستم. همه روزه در عراق تعدادی به انواع مختلف کشته، زخمی و يا گروگان گرفته ميشوند و هر شب اخبار نگران کننده کشور عراق سبب نگرانی ام می شود. کشمکش هم اکنون به راه حل تقريبا نزديک شده است و اشکال موجود که از طرف عده ای سنی عنوان ميشود سبب خواهد شد که متن اصلاح شده دوباره مورد اصلاح قرار گيرد. چون به هر صورت خشونت و يا مبارزه بشکلی ادامه دارد. مشکل کردها و شيعه ها راه حل خود را بازيافته است در اين صورت بدون شک سنی ها مورد حمايت همسايه های سنی مذهب قرار خواهند گرفت و در همه پرسی در چهار ايالتی که اکثرا سنی هستند قانون نهايتا به مرحله وتو شدن خواهد انجاميد. نوراحمد رجاء - تاجيکستان

اقليت سنی در عراق مرا به ياد شاهزادگان قاجار و تازه به دوران رسيده های زمان پهلوی می اندازد که چنان ادعای ملی گرائی داشتند که گوئی به غير از آنها کسی نميتواند اين کشور را حفظ کند و در تمام دوران پهلوی و حتی تا امروز اين ادعا و پرگوئی آنها ادامه دارد و اين ادعاها آنقدر تکراری و بی اساس شده بود که بعد از انقلاب ملی گرائی را تقريبا کنار گذاشته بودند. اما گذشت زمان کم کم دارد به اين مردم ميفهماند که کشور هميشه روی دوش آنها بوده و هميشه خواهد بود. به هر حال اين عده هنوز هم از ادعاهای خود دست برنداشته اند اگر چه امروز ديگر مسئله آنها تا حدود زيادی کمرنگ شده است. برای مردم عراق هم وضعيت همينگونه است و مردم عراق هم برای رسيدن به آرزوهای خود چاره ای جز صبر ندارند. از طرف ديگر حکومت ايران برای ثبات خود از شيعيان جانبداری ميکند تا سيستمی مشابه سيستم خود در آنجا برپا کند و اعراب از سنی ها جانبداری ميکنند و اين امر باعث آشفته شدن اوضاع عراق ميشود. با وجود سربازان غربی، ايران تقريبا ميداند که ايجاد حکومتی زير نفوذ خود، در حال حاضر غيرمحتمل است. به هر حال مردم عراق چه شيعه و چه سنی محتاج صبر هستند و رای آوردن قانون اساسی نيز دور از ذهن نخواهد بود چون پرگوئی يک عده و يا دخالتهای خارجی در رای يک ملت تاثير زياد نخواهد داشت به شرط اينکه شرايط رای گيری عادلانه باشد. سعيد - تهران

به ليل بی اعتمادی به دولت موقت و نيز اختلاف کهنه ميان سنی ها و شيعه به نظر من بعيد است که (حتی) پس از رای مجمع ملی اين قانون ميان ملت رای آورد. عليرضا چگينی - کرج

مردم عراق تاييد می کنند چون عراق بعد از جنگ نياز به توسعه دارد و ان هم در به روز کردن قوانين وارتباط با دنيای امروز است که همه اين اهداف در قانون اساسی عراق گنجانده شده است. شهرام - تهران

پذيرش الگوی فدراليسم در عراق بر الگوی حکومتی کشورهای مرکزگرای همسايه بويژه ايران که يک کشور پهناور و چند قومی است تاثير خواهد گذشت. مشارکت ديگر قوميت های ايران يعنی ترک ها يا آذری ها، کردها عرب ها، بلوچ ها و ترکمن ها با پذيرش ويژگيهای کامل فرهنگی- اجتماعی ومذهبی آنها به عنوان يک قوميت و نه استحاله آنها در قوميت فارس در حاکميت سبب توسعه همه جانبه کشور و غنای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در کنار برادران فارس آنها می شود. اين فرايند منجر به تحکيم و تثبيت مردم سالاری در کشور می گردد. و نه تنها ايران تضعيف نمی گردد بلکه سبب تقويت و ارتقاء جايگاه آن در سطح جهانی شده و راه به سوی پيشرفت و تعالی کشور پيموده ميشود. اما ابقای تبعيضات قومی و منطقه ای سبب بقای تفکرات فاشيستی و مرکزگرا می شود. اين تفکرات باعث می شود که تبعيض و حق خوری در تمام ابعاد جامعه حتی در سطح يک محله در شهری مانند تهران ديده شود و مشارکت واقعی در جهت توسعه صورت نگيرد. پس ترس از مشارکت ديگر اقوام ناشی از کوته بينی و تعصب کور است. هر انسانی که دلسوز توسعه کشور است بايد راه را دمکراتيزته کردن کامل (نه ناقص الحلقه با هژمونی يک گروه) باز کند. در عير اين صورت همواره شاهد انحصارگرايی و اقتدار گرايی در صحنه حاکميت هستيم. پس تنوع قومی و مشارکت آنها در حاکميت فرصتی است برا ی دمکراسی .افراد ناتوان و با سطح تحليل خيلی پايين آن را تهديد می شمارند. زيرا قادر به تصور مديريت تنوعها نيستند. مديريت تنوعها گرچه سخت است اما نتايج شيرينی برای همه دارد. به اميد سعادت و عزت همه انسانها. محمد - تهران

به نظر ميآيد نظام فدرالی بهترين نظام برای عراق باشد ولی مساله اينجاست که ظاهرا جای پايی برای روحانيون هم منظور شده که خطرناک است اميدوارم مردم عراق اشتباه ما را تکرار نکنند. نظام مذهبی يعنی نظام ترس. شهرام - تبريز

اين قانون به احتمال زياد رای خواهد آورد. گروه سنی عراق متاسفانه واقعگرايی را پيشه نکرده اند. البته برای کسانی که در زمان صدام در رفاه و امنيت بوده اند بيش از اين هم انتظار نيست. اين خيلی کارشکنی است که آنها دائم ساز منقی مينوازند، يک روز تحريم يک روز رای منفی... و اين آخر ارجاع يک مسئله داخلی به اتحاديه عرب. همان اتحاديه ای که هميشه حافظ منافع صدام بود. ارتباط بين شيعيان عراق و ايران بخصوص مرجعيت شيعه بسيار قديمی و ناگسستنی است. حکومت ايران بهترين درس عبرت برای عراقيهاست و به نظرم از اين تجربه به خوبی تا کنون بهره جسته اند. اگر معنای آزادی دين از حکومت، اروپا باشد؛ هم عراق و هم مردمش و فرهنگ آنها با آن سطح فاصله بسيار دارد، اما همين قدر که عنصری مانند ولايت فقيه و يا امثال آن با هر عنوان در حکومت نباشد می توان به آينده اميدوار بود. اگر آينده خوب رقم بخورد بايد گفت اين حکومت عراق است که بر مردم ايران در جهت تحقق دمکراسی تاثير گذار خواهد بود. امير - دوبی

به احتمال زياد شيعيان تاييد خواهند کرد ولی اهل سنت نخواهند پذيرفت. امير - کرج

بنظر من مردم عراق با آنکه ميدانند تقريبا اين قانون از سوی ديگران ديکته شده، چاره ای جز پذيرش آن ندارند. همچنين بيش از پنجاه سال است که در آشوب و بلاتکليفی زندگی کرده اند لذا آن را خواهند پذيرفت. فائزه آلوشی - تبريز

مردم عراق به اين قانون اساسی رای خواهند داد زيرا مدتها برای تدوين و تصويب آن صبر کرده اند و تحمل وضعيت بی ثبات کنونی را ندارند. از طرفی مخالفان آن اميد زيادی برای موفقيت ندارند پس تعداد زيادی از آنها شرکت نخواهند کرد. حکومت فدرالی برای عراق مناسب نيست. زيرا عراق کشوری است که در صورت فدرال شدن با اختلاف شديد ثروت و رفاه بين استانهای مختلف مواجه ميشود. اعمال نظر کشورهای ديگر در مورد مسائل مختلف عراق بايد در حد اطلاع رسانی باشد نه اعمال فشار. نگرانی از اعمال نفوذ حکومت ايران در عراق منطقی است. جدايی دين از حکومت در عراق غير ممکن است. ميلاد - اهواز

تناقض بزرگی که در اين قانون وجود دارد اين است که کليه قوانين نبايد با شرع و هم نبايد با اصول دموکراسی و حقوق بشر در ضديت باشند و اين عملا غير ممکن است . در ضمن دادگاه فدرال بايد تمام قوانين را تائيد کند که در آن دادگاه علمای شرع بايد حضور داشته باشند و اين خود خطر ايجاد نهادی مانند شورای نگهبان ايران را به وجود می آورد. مسعود - سنندج

پاسخ ها به پرسشها: بايد تصويب شود چون به صلاح مردم رنج کشيده عراق است. - موافقم چون به نفع همه منطقه خواهدبود. - دخالت در امور کشورهايی مثل عراق امری عادی است اين خود ملت عراق است که نبايد اجازه دخالت بدهند چون شانس يک بار با آنهاست بنابراين کشورهای ديگر نبايد درعراق دخالت کنند. البته بصورت پيشنهاد يا انتقاد اشکال ندارد. - زمانيکه عراق توسط خود مردم عراق اداره شد يک الگويی برای ساير کشورهای منطقه خواهد بود. - تا حدی که به پيشرفت اوضاع کنونی عراق لطمه نزند اشکالی ندارد. - به نظر بنده سياست از بعدعاطفی يعنی آلودگی، پس بهتر است دين هميشه از حکومت جدا باشد. احد طرزمنی - تبريز

عراقی ها بسيار مشتاق به نظر می آيد و به احتمال زياد قانون اساسی عراق رأی خواهد آورد. علی - تربت حيدريه

همه آگاهان می دانند که هر کشوری بايد فدرالی و جدا از مذهب يا مسائلی از اين قبيل باشد. هر کشوری مانند يک دوست است و اگر با اصول درست شکل نگيرد ضررش به همه می رسد. اگر مردم سنی در اين اواخر آگاه تر شده باشند حتما رای مثبت می دهند. که به نظر من همه استانهای سنی نشين رای منفی خواهند داد. شهاب برادران ديلمقانی - تهران

کردها و شيعه ها قانون اساسی جديد را تائيد می کنند ولی سنی ها آنرا رد می کنند. داريوش

به نظر من هر دو مساله فدراليسم و مذهب بايد در قانون اساسی عراق لحاظ شود. ولی در مورد اولی بايد برای توزيع عادلانه درآمد نفت جنوب و ملی کردن تمام منابع خدادادی عراق در همين قانون اساسی فکری شود. به نظر من برادران سنی نبايد نگران نفوذ ايران در شيعيان عراق باشند. در مورد نقش مذهب به عنوان يکی از منابع قانون گذاری بايد مرجع تشخيص اسلامی بودن قوانين مشخص شود . امير - ايران

تشکيل کشور عراق از ابتکارات ناب چرچيل است، وگرنه عراق از همان ابتدا در واقع سه کشور مجزا بود. بريتانيا برای بهره برداری هم زمان از منابع نفتی کرکوک و بصره کشور عراق را اختراع کرد و اعراب سنی را بر شيعيان و کردها مسلط کرد. پس از دهها سال خونريزی در عراق حال که عراقی ها فرصتی تاريخی بدست آورده اند تا به حقوق خود برسند اعراب سنی که اقتدار خود را از دست رفته می بينند با حمايت کشورهای عربی و رسانه های بر آمده از تفکرات پان عربيسم در اين فرآيند کارشکنی ميکنند. اعراب سنی از يک طرف انتخابات را تحريم ميکنند و از سوی ديگر در راهپيمايی های خو د تصاوير صدام را حمل ميکنند. از يک طرف شورش ميکنند و از سوی ديگر ميخواهند که در روند قانونگذاری هم حرف اول و آخر را بزنند! دهها سال سرکوب شيعيان به جرم نزديکی به ايرانيان و کشتار کردها به عناوين مختلف درسی است که تاريخ به ما ميدهد: نظام فدرالی مناسب ترين شيوه برای اداره عراق است. نيما - شيراز

آزادی يک تلاطم اوليه و شکننده دارد و اگر از اين مرحله گذر کند يک ثبات ماندگار را به ارمغان می آورد. ولی حکومت استبداد در آغاز يک ثبات مجازی را شاهدش هستيم ولی در ادامه يک تلاطم هميشگی پيش روی ماست! در عراق هم شاهد اين تلاطم هستيم اميدوارم با بصيرت بتوانند از اين دوران پر تلاطم عبور کنند که اين به نفع همه است. اشکان - کرج