در جوامع غربی بسياری از زنان مسلمان آزادانه حجاب را رعايت می کنند و در هيچ شرايطی حاضر نيستند حجاب خود را بردارند.

برخی از زنان مسلمان ساکن بريتانيا، از پوشش اسلامی استفاده می کنند و استفاده از حجاب در اين کشور از جمله در مدارس دولتی ممنوعيتی ندارد.

اما به گزارش پليس بريتانيا ميزان تعرض و حمله به مسلمانان پس از بمب گذاری های لندن، که به مرگ دهها نفر انجاميد، افزايش يافته است.

به گزارش رسانه های گروهی در چند مورد زنان محجبه مسلمان نيز هدف حمله قرار گرفته اند. برخی از شخصيت ها و بنيادهای اسلامی مقيم بريتانيا در اين باره به چاره جويی پرداخته اند.

آقای زکی بدوی از پيشوايان اهل تسنن و رئيس شورای مساجد و ائمه بريتانيا، گفته است که منظور از حجاب اسلامی حفاظت از زنان است و زنان محجبه ای که به دليل حجاب نگران هستند می توانند موقتا حجاب اسلامی را بردارند. به عقيده او: "در مواقع احساس خطر زنان مسلمان می توانند حجاب خود را بردارند، زيرا شرع اسلام راضی نيست که يک مسلمان به خطر بيفتد يا حتی احساس خوف کند."

در مقابل آقای سيد عبدالصاحب خويی سرپرست مؤسسه شيعی بنياد اسلامی خويی در لندن، در مصاحبه ای با بخش فارسی راديو بی بی سی گفت: "رفع حجاب جايز نيست. علاوه بر اينکه دخالت در تعيين آن با اصول دموکراسی و آزادی شعاير مذهبی در جوامع غربی مغايرت دارد."

به عقيده آقای خويی: "حتما آقای بدوی به شرايطی خاص اشاره داشته، که البته در مذهب تشيع نيز به آن توجه شده است، و به حجاب نيز محدود نمی شود. هر حکم شرعی اگر انسان را در خطر يا حرج قرار دهد، موقتا قابل رفع است."

آقای خويی درباره زن باحجابی که احساس خطر می کند، چنين اظهار عقيده می کند: "بهترين راه اين است که آن زن از موضع خطر دور شود و در محلی که در آن خطری هست تردد نکند. اگر در موقعيتی خاص ناگهان در معرض تهديد قرار گرفت، البته حق دارد به طور موقت حجاب را بردارد، اما مکلف است که به محض برطرف شدن محضور، مجددا حجاب را رعايت کند."

شما چه نظری داريد؟

آيا حجاب در هر زمان و مکانی بايد رعايت گردد؟
برای رعايت حجاب چه شرايط و آدابی قائل هستيد؟

اين موضوع برنامه صدای شمای راديو بی بی سی روز جمعه 12 اوت (21 مرداد ماه) است.

برخی از ديدگاه ها

اين نظر شخصی من هست، تو هر کشوری، تو هر دينی، تو هر حکومتی چه زن و چه مرد کاری که بهش اعتقاد دارند چه در زمينه حجاب و در هر زمينه ديگری انجام دهند و آزاد هستند حجاب بگذارند و يا نگذارند و هيچ حکومتی و هيچ کشوری و حتی هيچ دينی نميتواند جلوی اشخاص را بگيرند و مجبور به کاری که شخص به آن کار اعتقاد ندارد و مجبور به انجام دادن آن شود. فرشاد - تهران

در قرآن بر ضرورت حجاب تاکيد شده است، اما محدوده آن به طور دقيق مشخص نشده است. نمی توانم تصور کنم که اگر دختری در کشورهای اروپايی موهايش را نپوشاند باعث مفسده شود. اگر انبیا ۱۴۰۰ سال پيش به زنان عربستان دستور دادند که همه اجزای بدن خود را غير از صورت بپوشانند، دليل نمی شود که وظيفه اسلامی مردم امروز هم همين باشد. (خصوصيات بومی مردم عربستان و ميل شديد جنسی آنها را نمی توان انکار کرد.) من واقعا معتقدم که همانطور که عقيده کسانی که به حجاب اعتقاد ندارند در مجامعی مثل ايران بايد محترم شمرده شود، عقايد افراد پايبند به حجاب هم با يد محترم باشد. اما وقتی که نمی توانيم توضيح منطقی برای لزوم حجاب به اين شکل بدهيم و موجب بدفهمی و بی انصافی درباره اسلام می شود، لازم است کمی محتاط تر با آن، که يکی از کم اهميت ترين دستورات دينی است (بی حجابی حتی جزو گناهان کبيره نيست) برخورد کنيم. ندا - تهران

حجاب درهرموقعيتی فرق ميکند و بستگی به جايگاه و وضعيت محيطی فرق می کند ولی نبايد باعث سوء استفاده واقع شود و افراد مختلف نيز به بهانه جويی بپردازند. مهدی - اصفهان

حجاب يکی از قوانين معتبر اسلام است که بايد هر فرد مسلمان آن را رعايت کند. دولت بريتانيا که دم از قانون ميزند ميخواهد قانون مردم را بگيرد. عاليه صالحی - فنلاند

من با نظر آقای خويی بيشتر موافقم و معتقدم متاسفانه امروزه انسانها بيشتر انسانی چون خود را الگو قرار داده اند و سعی می کنند با ژستی روشنفکرانه خود را از خالق تمام کائنات آگاه تر به مسائل و روابط هستی و انسانها بدانند. هر کس آزاد است با طرز تفکر خودش زندگی کند ولی فکر نميکنم صحيح باشد هر کس مطابق اميال و افکار خود مفسر قرآن شود و بعد حکم شرعی بدهد. سميه - اصفهان

به نظر من حجاب اصلا نبايد اجباری باشد. اين از بديهی ترين حقوق زنهاست که بتوانند برای نوع پوشش خودشون تصميم بگيرند. اگر اجبار به بی حجابی بد است اجبار به حجاب هم غير انسانی است. زويا - تهران

من نمی دانم چرا در بحث حجاب تنها خانم ها مورد توجه هستند و چرا زن زير حجاب پوشيده باشد اگر انسانها مساوی شمرده می شوند؟ الهه - کابل

بنظر من حجاب اسلامی توهين به شخصيت آقايان در وحله اول و سپس موجب ايجاد زحمت برای بانوان است. و بدان معناست که در قرن بيست و يکم ما انسانها آنقدر صيانت نفس و آگاهی نداريم که بتوانيم در تعاملات اجتماعيمان يکسری اصول انسانی را رعايت کنيم و دائما افکاری ماليخوليايی در مورد جنس مخالف ما را آزار می دهد که بايد از سر ناچاری با پيچاندن بانوان در پوششی سراسری با آن افکار مبارزه کنيم! ندا - تهران

در اسلام مساله داريم به نام تقيه که ائمه نيز بارها در جاهای مختلف از آن استفاده کرده اند. اگر حجاب باعث وارد آمدن خسارات جانی يا مالی برای مسلمان گردد می تواند انسان در حد ضرورت تقيه کرده و حجاب را بردارد. اين مساله در بديهی ترين مسائل اسلام مانند نماز نيز مصداق دارد در آنجا که شکستن نماز حرام است ولی اگر ترس جان يا مال يا ناموس باشد اين مساله اشکالی ندارد. سارا - تهران

اگر دموکراسی صرف آزادی های مدنی است و به عقايد افراد ارزشی قايل نيست در اين صورت هر شخص بايد متوجه امنيت خود باشد و از دولت انگليس توقعی نداشته باشد. اما اگر دموکراسی برعلاوه از آزادی های مدنی آزادی عقايد را هم در بر ميگيرد و دولت انگليس خود را حامی و مجری دموکراسی ميداند بايد از همه شهروندانش حمايت نمايد و به آنها اجازه بدهد از حقوق خود برخوردار باشند. بحث برداشتن حجاب در حال حاضر نشان دهنده درماندگی و ضعف دولت انگليس در حفظ حقوق شهروندانش ميباشد تا بکار گرفتن استثنا در اوامر مذهبی. وطندوست - کابل

در اسلام هر چيزی که حلال و واجب باشد زمانی برای انسان ضرری ايجاد بکند حرام خواهد بود. مانند روزه که برای افراد مريض حرام و گناه می باشد در صورتيکه قبل از مريضی واجب و حلال خواهد بود. حجاب هم همينطور است. زمانی مصونيت می باشد و زمانی که باعث خطر باشد محدوديت می باشد. مهلا - تهران

به نظر من حجاب فقط برای هنگام نماز خواندن است . در بقيه موارد می توان از حجاب صرف نظر کرد. حجاب برای اين است که زن انگشت نما نشود حال اگر زنی در اروپا حجاب اسلامی را رعايت کند بيشتر انگشت نما می شود. بنا بر اين، اين افراد کار حرامی را انجام می دهند. خليل - بانه

فرهنگ عرب ۱۴۰۰ سال پيش به آنان آموخته که زنان را مايملک خود بدانند و مال خود را در گاوصندوقی بپوشاند که مبادا دست کسی به مال او برسد. مردان مسلمان به اين دليل دم از فرهنگ ۱۴۰۰ سال پيش ميزنند چون اين فرهنگ همچنان مرد را ارباب و زن را کنيز و برده ميداند. به مرد اجازه ميدهد هر چند تا زن بگيرد و در خفا دست به هر کاری بزند. اکر برملا شد که خانواده اش به آن افتخار می کنند. اگر يک زن دست به کاری بسيار کوچکتر از اين بزند مستحق سنگسار است. آقايان اگر حجاب خوب است از اين به بعد با ابا و عمامه در ملا عام حاضر شويد. تکليف چيست اگر زنی نخواهد گوهر داخل صندوق شود؟ مهران - تهران

تعصبها را بايد دور ريخت. چرا غربيها هميشه ما شرقيها را به باد انتقاد می گيرند در حاليکه هنوز می بينيم که در غرب بوی ارتجاع و تعصب در غالب ضد اسلام بودن به مشام می رسد. مصطلفی - لندن

در مواقع غير از خطر نيز برداشتن حجاب مانعی ندارد. سيد محمد فاطمی - تنکابن

اگر قرآن را بخوانيد فقط يک جا در سوره نسا گفته که زنها بهتر است در شب روی خود را ببوشانند تا دشمن آنها ره شناسايی نکند. در اسلام حجاب به اين معنی وجود ندارد. زهره - تهران

نه حجاب در هر جايی معنی متفاوت دارد و من پايبند به حجاب نيستم. بنفشه - کرمان

بحث حجاب يک بحث اصلی و قديمی در اديان الهی است . حجاب بايد هم برای مرد و هم برای زن باشد. حجاب باعث افزايش لذت زندگی می شود. اگر زن و مرد هردو حجاب را رعايت نمايند هم زندگی برايشان بهتر و لذت بخش تر است و هم کلی بلايای اجتماعی را دفع می نمايند. اميد - دهلران

اگر اين سوال از بعد سليقه ای پرسيده ميشود هر کسی حق دارد نظر خود را بگويد اما اگر از ديد دينی پرسيده ميشود بهتر است از متخصصين بپرسيم. من اصلا تخصصی در زمينه مسائل دينی ندارم و متاسفم که بعضی دوستان حتی تحصيلکرده به راحتی در مورد چيزی که اصلا تخصص ندارند خيلی راحت نظر ميدهند (به همان راحتی که در ايران مردم در باره بيماری و مصرف دارو بدون هيچ تخصصی اظهار نظر ميکنند). چون حجاب از بحثهای خاص دين اسلام است، کسانيکه مسلمان نيستند که اصلا مشکل شامل حال ايشان نميشود و کسانيکه مسلمانند مطمئنا نظر متخصصين علوم دينی را ميپذيرند. (بعضی دوستان اصلا به کل منکر حجاب شدند در حالی که تا آنجا که من خبر دارم در اسلام همه فرقه ها لزوم حجاب را بيان کرده اند.) باز هم فکر ميکنم مثل همه کارهای ديگه بايد کار را به متخصصين سپرد. حميد - کانادا

در غير مواقع خطر هم می توان حجاب را برداشت. عفت و حيا ربطی به داشتن و نداشتن حجاب ظاهری ندارد. بهتر است دولتها از حساسيت نشان دادن نسبت به پوشش و لباس اتباع خود دست بردارند تا ضمن برقراری آزادی و دموکراسی، کاهش حساسيت ها، رياکاری و فساد اخلاقی ناشی از زورگويی پوشش را شاهد باشيم. مريم - اراک

چيزی که جالبه اينه که هنوز افرادی وجود دارند که به قوانين ۱۴۰۰ سال پيش پايبندند و آنقدر دچار تحجر هستند که نميتونند به اطرافشون نگاه کنند و ببينند که ديگه ما در عصر حجر زندگی نمی کنيم و هنوز به اين معتقدند که تمام نجابت يک زن در چادر يا روسری که به سر داره خلاصه می شود. هر چيزی در حد تعادلش خوبه نه عريان بودن و نه اينکه خانمی در خيابان به خاطر بيرون بودن موهاش از طرف مردان به اصطلاح مسلمان ناسزا بشنود و مورد توهين و تهمت قرار بگيرد. رزيتا - تهران

به نظر من حجاب همان عفت و پاکدامنی می باشد والا پوشش ظاهری هيچ تاثيری در نجابت زن ندارد. زنانی هستند که بدون حجاب هستند ولی نجابت اصيل دارند. تربيت صحيح و فرهنگ غنی ارتباط قوی و معاشرت هميشه انسان را به حفظ حريم و پاکدامنی وا می دارد، چه زن و چه مرد، فرقی ندارد. اينجانب اصل حجاب به اين معنی را قبول ندارم و گرنه انسان در موقع خطر از همه چيز برای نجات جان می گذرد و حجاب که سهل است. ساسان تولی - شيراز

بنظر من حجاب اسلامی توهين به شخصيت آقايان در وحله اول و سپس موجب ايجاد زحمت برای بانوان است. و بدان معناست که در قرن بيست و يکم ما انسانها آنقدر صيانت نفس و آگاهی نداريم که بتوانيم در تعاملات اجتماعيمان يکسری اصول انسانی را رعايت کنيم و دائما افکاری ماليخوليايی در مورد جنس مخالف ما را آزار می دهد که بايد از سر ناچاری با پيچاندن بانوان در پوششی سراسری با آن افکار مبارزه کنيم! ناصر - تهران

من سوال می کنم که آيا در وقت خطر بايد شرافت را فروخت؟ آيا در وقت خطر بايد ديانت را فروخت؟ سوال ديگر: چگونه است که در غرب ازدواج دو جنس موافق آزاد است؟ چرا داير کردن فاحشه خانه و قمارخانه در خيلی از کشورهای غربی آاد است؟ و چرا اروپای قدرتمند از تکه پارچه ای که زن مسلمان بر سر دارد اين چنين هراسان است؟ مهاجر - قم

من اصلا به حجاب اعتقاد ندارم و اين استدلال را هم که حجاب باعث می شود ارزش زن بالا برود و يا او را در برابر مخاطرات حفظ می کند را نيز نمی پذيرم، چون در ايران شاهديم که اين حجاب نه برای زنان ارزش و نه امنيت به ارمغان اورده است. درثانی دينی را که هر لحظه بتوان در آن بخاطر شرايط و زمان دخل و تصرف کرد و يا تقيه کرد، از نظر من آن دين واقعی نيست. انسان برای آن چيزی که قبول دارد بايد تا پای جان بايستد. نيکو - تورنتو

تقريبا تمام نظرات را خواندم اما تعجب می کنم چرا آقايان به خود اجازه می دهند طبق معمول در مسائل حجاب خانمها دخالت کنند؟ فکر می کنم زنان مسلمان خودشان از عهده مسائل و مشکلاتشان بر بيايند. تا کی بايد شما مردان برای زنان آزاده اظهار نظر بفرماييد. خورشيد - ايران

اولا که حجاب برداشتن در اروپا از نظر شرعی تقيه است. دوما اينکه گفتند حجاب مانع خيلی مسائل می شود - به نظر الآن که برعکس است. در ايران داشتن حجاب اجباری نه تنها مشکلی را حل نکرده بلکه بدتر هم شده. سوال بزرگ ذهن من هميشه اين بوده که اگر قرار بود حجاب مردم را از فساد نجات دهد که الآن ايران از هر فسادی بری بود! پس چه شده که ايران روز به روز از اين لحاظ بدتر می شود؟ چرا من به عنوان يک دختری که حجابم کامل هست در خيابانهای اروپا احساس امنيت بيشتری داشتم تا ايران؟ پس خانمهای عزيز! مطمئن باشيد فقط داشتن يک روسری نمی تواند شما را از خيلی مسائل حفظ کند. مخصوصا که من خودم ديدم اتفاقا مردهای اروپايی به زنانی که تقريبا هيچی به تن نداشتند اصلا توجهی نمی کردند اما برعکس به من نگاه می کردند! جالب اينه که من با حجاب خودم اونها رو بيشتر به گناه وادار کردم تا زنهای ديگر! زنان مسلمان گرامی خواهش می کنم بياييد خيلی بيشتر و عميقتر به اين مسئله نگاه کنيم. شيوا - تهران

بلی حجاب را می توان در هنگام بروز خطر برداشت همانگونه که در مواقع خطر می توان نماز را شکست. رستگار - تهران

چطورمی شود که اگر يک خانم در يک اتاق بسته و تنها بخواهد نماز بخواند بايد حجابش را کامل حفظ کند و حتی يک تار مويش هم بيرون نباشد ولی بعضی ها همينجوری روی هوا برای خودشان حکم صادر می کنند! دوستانی که در رابطه با اين مسئله اينجا اظهار فضل های عجيب کردند يا مسلمون نيستند يا اينکه آيه حجاب توی قرآن يادشان رفته که اينجوری برای برداشتن حجاب سفسطه می کنند. مينا احمد پور - تهران

در اسلام در موارد اضطرار برخی اعمال حرام تا برطرف شدن شرايط اضطرار حلال می شوند مثل خوردن گوشت مردار در زمانی که غذای ديگری نباشد يا مثال ساده تر نماز خواندن نشسته در جبهه جنگ و.... و هدف از اين احکام هم حفظ جان انسان است. پس حجاب هم نمی تواند از اصل اضطرار مستثنی باشد . محمود اميدوار - مشهد

حجاب فی نفسه نوعی ارج نهادن به هويت جنس مونث در برابر ديدهای مختلف و ايجاد نوعی تعادل جنسی در جامعه می باشد و قرآن صراحتا به آن امر کرده است و جوامع اروپايی نيز با ادعای دموکراسی نبايد مانع آن باشند. مخالفت با حجاب چيزی جز زورگويی نيست و اين زورگويی در شأن علم امروز نبوده و انسان را به ياد عهد جهالت می اندازد. محمد حسين - تبريز

بحث من در اينجا برداشتن يا حفظ حجاب و حتی داشتن و يا نداشتن آن نيست. برای من بسيار عجيب است که در کشورهايی که داعيه حقوق بشر دارند و کشور خود را مهد دمکراسی می دانند يک نفر حق انتخاب و تعيين پوشش خود را نداشته باشد و بايد برای اينکه ادامه تحصيل دهد کار خود را حفظ کند و يا حتی برای حفاظت از جان خود مجبور به انتخاب پوششی عليرغم ميل خود باشد. دراين صورت چه تفاوتی ميان اين حکومتها و حکومت ايران می باشد که نوع خاصی از پوشش را قبول دارد؟ آنها هم هميشه مدعی هستند که برای حفظ جان و پاکی زنان برنوع خاصی از پوشش اصراردارند. سامان - استهبان

کلمه حجاب در قرآن فقط يک بار به کار رفته آن هم در مورد زنان پيامبر آن هم به معنای مطلق پرده. کلمه ديگری که به حجاب تعبير شده اگر به لغت نامه عربی مراجعه شود بمعنای پوشش بر سينه و گردن است. ما در ذهنمان خدا می سازيم و به ان صفاتی می دهيم و فقط خدای خيالی خود را می پرستيم. بهتر است در عوض تقليد کورکورانه، تفکر کنيم... بهتر است قوانينِ اجتماعی را که ۱۴۰۰ سال پيش حاکم بود با قوانين خداوندی اشتباه نگيريم وگرنه بايد با شتر به سر کار برويم چون پيامبر با شتر ميرفتند. امين - لندن

خوب است اين محدوديت ها و تعرضاتی که نسبت به زنان محجبه در ابعاد محدودی صورت می گيرد و موجب اعتراض گسترده آنان می شود با تهديد و تعديات بسيار گسترده ای که نسبت به افراد بی حجاب صورت می گيرد مقايسه شود و موجب عبرت شود. سياوش - ايران

رعايت مسائلی مثل حجاب، خواندن نماز، روزه گرفتن و... از ضروريات دين است و انسان اگر می بيند که اجرای آنها به او ضرر جانی وارد می کند به جای ترک آنها، بايد خود را از موضع خطر دور کند. اسلام در اينگونه مواقع هجرت را پيشنهاد می کند نه ترک واجبات شرعی را. البته تا زمانيکه که مقدمات اين هجرت فراهم شود ممکن است مدتی زمان بگذرد که در اين مدت از آنجا که حفظ جان مهمتر است شايد بتوان ترک حجاب کرد. البته در صورتيکه فرد قصد هجرت فوری را داشته باشد و در آن تعلل نکند. حامد - تهران

دين اسلام حتی در مورد نماز که مهمترين فريضه دينی مسلمانان به حساب می آيد هم اين اجازه را داده که در مواقع خطر از ادا کردن آن خودداری شود (مثلا در لحظات سخت جنگ که جان انسان در خطر است) ولی به نظر من در اين شرايط حاکم بر کشورهای غيرمسلمان و وجود چنين توطئه های برنامه ريزی شده ای بر عليه مسلمانان برای مخدوش کردن چهره اسلام، بايد گفته شود که حجاب يک امر ظاهری نيست و هدف از حجاب حفظ زنان و به نوعی ارزش قائل شدن به وجود زن و ممانعت از تبديل زن به يک کالای تبليغاتی و يک ابزار برای استفاده مرد است... محسن - تهران

به نظر من چنانچه حجاب برای زنان خطرآفرين باشد راه حل های زير پيشنهاد می شود: ۱- به هر حال بايد حجاب را برداشت. ۲- اگر خيلی خانواده پايپند به حفظ حجابند از کشورهای غربی به يک کشور اسلامی مهاجرت کنند، که سنت پيامبر هم بوده است در ضمن لازم است سياستمداران سعی کنند از طريق رسانه های عمومی به عوام آگاهی دهند که تروريسم به هيچ عنوان ربطی به اسلام ندارد. عبدالحسين - تهران

در حال حاضر حجاب زنان مسلمان معضل نيست، بلکه به زنان مسلمان تعرض نمودن معضل بزرگی است که دولت انگلستان بايد برای آن چاره ای کند. انيسه - قم

حجاب اصلا خطری نيست بلکه عفت و آبروی يک زن مسلمان را در مقابل کفر و دشمنان نشان ميدهد.... بايد گفت که حجاب عفت و پاکدامنی يک زن را نشان ميدهد. سید احسان الدين طاهری - کابل

من خود از متعصبان پر و پاقرص حجاب بودم و نجابت بلکه قداست زن را فقط و فقط در حجاب او ميديدم. تا اينکه موفق شدم به شهرها و کشورهای ديگر سفر کنم و کتابهای ديگری به جز آنچه در خانواده و مدارس و دانشگاه مجبور به خواندن آن بودم مطالعه کنم. با فرهنگ ها و مذاهب ديگر نيز تا حدودی آشنا شدم و دريافتم که در اديان ديگر هم اخلاق و احترام و مهربانی و نجابت وجود دارد هر چند حجاب جايگاهی ندارد. من آموختم که هر زن بی حجابی بدکاره نيست و هر باحجابی نجيب. من مسلمانم چون پدرم مسلمان بود و پدرم مسلمان بود چون پدرش. او ميگويد حجاب چون هزاروچهار صد سال پيش خداوند در قرآن گفته است. آيا اگر قرآن امروز نازل ميشد مطالبش مانند هزار و چهار صد سال پيش بود؟ کوروش - زند

حجاب دستور صريح قرآن کريم است و بر هر زن مسلمان رعايت آن واجب است. بدون شک خداوند کسانی را که به دين الهی عمل ميکنند در همه حال حافظ و نگهبان است. مهدی - ايران

من نمی فهمم آقايانی که اينقدر طرفدار حجاب هستند و قصد دارند که با اين عمل ناموس اسلام را کنترل کنند و فکر ميکنند که حجاب چيز خوبی است چرا خود حجاب به سر نميکنند. ناموس اسلامی اين آقايان به حجاب بستگی ندارد بلکه حجاب وسيله ايست برای کنترل و بردگی زنانشان و ساير زنان. دست اسلام از سر حقوق زنان بايد کوتاه شود تا بدون قيم در مورد زندگی خود تصميم بگيرند. پروانه وزيری - استکهلم

وظيفه انسان مسلمان است که برای عقايد و احکام اسلامی خود ارزشی فوق العاده قائل شود و برخی از مشکلات را برای رضای خالق و سعادت خود متحمل گردد، لکن اگر مشقت و حرج قابل تحمل نباشد می توان از کلاه گيس و امثال آن پوشش استفاده شود که هم پوشش حفظ شود و هم زحمت نباشد. اگر آن هم ممکن نيست می توانيد به حکم ضرورت و برای رفع مشقت فوق العاده و غيرقابل تحمل در مدت کوتاه آن هم به قدر ضرورت حجاب کامل رعايت نشود. لکن اصلش تا حد امکان را رعايت فرماييد که هر امری بقدر ضرورتش حرمتش مرتفع می گردد نه زائد بر آن... پريسا - قم

خيلی برايم جالب است حتی مردهای ايرانی که در خارج بودند طوری نظر دادند که انگار موافق حجاب زنان به شکلی که اسلام گفته هستند. من به عنوان يک زن مسلمان حجاب رو قبول ندارم ولی هر فردی آزاد است که حد حجاب خود رو انجام بدهد. ميترا - تهران

آقای خويی جواب خوبی داده اند. با توجه به ابعاد سياسی اسلام به نظر من بعضی مواقع خطر را هم بايد به جان خريد و شعائر اسلامی را با عمل نشان داد. از جمله اينها برائت در حج است. کسی که در حصار وجود و منافع خود اعمال حج را انجام دهد و به اعمال تروريستی که بر عليه مسلمانان و حتی غيرمسلمانان صورت می گيرد بی تفاوت باشد حج واقعی انجام نداده است. در هر حال بحث "حرج" که گفته می شود زمانی است که خطر يک خطر فردی باشد و در صورتی که يک رفتار برنامه ريزی شده مبنی بر جلوگيری از حجاب باشد بايد حتی به قيمت جان هم از نمادهای بسيار مهم آن يعنی حجاب دفاع کرد. جواد - تهران

حجاب از واجبات برای يک خانم ميباشد. و اين از پيش آمدن خيلی مسائل و مشکلات برای ما جلوگيری ميکند. اگر قرار به آزار مسلمانان باشد با آن کسانی که حتی روسری هم بر سر ندارند ممکن است به خاطر خارجی بودن رفتار خاصی داشته باشند. پس در شرايطی که احساس خطر ميکنيم بهترين کار اين است که به طور موقت در محلهايی که امن نميباشد حاضر نشويم. چرا که به عقيده من يکی از اهداف نا مسلمانانی که اين عمليات تروريستی را انجام ميدهند دور کردن مسلمانان از وظائفشان ميباشد، چرا که ميدانند بعضيها ممکن است بخاطر اين مسايل دست از انجام وظيفه بردارند. ما بايد استقامت کنيم همانطور که در طول تاريخ مشکلاتی از اين قبيل و بدتر را نيز به بار می آوردند تا مردم را از اسلام دور کنند. برای اينکه که بطور علنی نميتوانند اسلام را از بين ببرند در نتيجه به اين ترفندها متوسل ميشوند. ما نيز بايد مانند گذشتگان پايداری کنيم تا اين مشکلات برطرف شود... فاطمه - لندن

دين اسلام دينی نيست که اجازه تعرض به ديگران بدهد. من فکر می کنم دولت بريتانيا بايد از حقوق مسلمانان بی گناه دفاع کند تا اينکه بخواهد برداشتن حجاب را توجيه کند. علی - تهران

در قرن اخير از جمله اهداف استعمار غرب در ايران، هجوم به ارزشهای دينی و سنتی من جمله مسئله «حجاب زن» بوده است. اکنون پس از گذشت ۲۶ سال از انقلاب اسلامی، حجاب به صورت يک رمز، سمبل و شعار در تمامی‌ جهان اسلام و نيز ميان مسلمانانی که به صورت اقليت در کشورهای غير اسلامی ‌زندگی می‌کنند در آمده است. حجاب تنها به عنوان يک امر شرعی مورد توجه نيست، بلکه به عنوان يک نشان و يک علامت از بازگشت به سنت‌های اسلامی‌ مورد توجه قرار گرفته است. شهريار - دوبی

در اسلام پوشيدن هر لباسی که باعث انگشت نما شدن مسلمان گردد جايز نيست و حرام است حتی در جوامع مسلمان... حال چگونه است که زنان اسلامی با روبنده در جوامعی که روبنده باعث مضحکه آنان است راه ميروند و هيچکس جرئت اعتراض ندارد؟ تنها ميگويند اين عين اسلام است و پاداش آن با خداست. اميد - اتريش

مورد حجاب يکی از مواردی است که مسلمانان به صورت قالبی و سينه به سينه در طول ۱۴۰۰ سال پذيرفته اند. شايد واقعا وقت آن فرا رسيده که اسلام را به روز ترجمه کرد. اگر بحث حجاب، حفظ نجابت زن است، بايد متذکر شد که در نجابت زن مسلمان هيچ شکی نيست. اما در حقيقت بحث حجاب در جوامع غربی، در محدوده خصوصی افراد است. نکته و اثر مهم اين فتوا در جوامعی مانند ايران نمود بيشتری خواهد داشت، تا زنان آزاديهای بيشتری داشته باشند. سعيد - آمریکا ویرجینیا

نظر هر دو آقايان درست است. شما حتی اگر در خطر جدی قرار بگيريد می توانيد نماز نخوانيد و می توانيد مسلمان بودن را هم انکار کنيد. اسلام برای جان و آبروی مسلمان و انسانها ارزش بسياری قائل است اگر چه حاکمان ما فقط در حرف آن را قبول دارند و در عمل خصوصا آبروی مسلمان خيلی برايشان مهم نيست. در کل نظر آقای خويی مقبول تر است. مهران - تهران

مهم فهميدن اسلام واقعی است، چيزی که نه در عربستان نه در عراق و نه حتی در ايران وجود دارد. هر کس اسلام را بفهمد لازم نيست که حتی ذهن خود را برای پاسخ به اين سوالات فعال کند. چون يک مسلمان می داند که بايد به وظيفه خود عمل کند و داشتن حجاب مهمترين وجه تمايز زن مسلمان و وظيفه او است. حجاب واقعی هيچ گاه محدوديت نيست. بلکه همانند الماس پشت ويترين مغازه ارزش زن را زياد می کند. محسن گودرزی - تهران

اصل در اسلام حفظ عفت است و حفظ عفت لزومآ به معنی حفظ حجاب نيست. نيما - ايران

حجاب يک پرچم سياسی است. پرچم جنبش اسلام سياسی... به نظر من حجاب کودکان بايد ممنوع شود و حجاب بزرگسالان در مراکز اداری و آموزشی بايد ممنوع باشد. من الگوی فرانسه در اين مورد را به مختصات يک نظام سياسی و اداری سکولار و پيشرو نزديکتر ميدانم. زنان بايد از حجاب عبور کنند. مقابله با حجاب و مدارس مذهبی در غرب يک رکن مهم مقابله با اسلام سياسی و تروريسم اسلامی است. سياوش دانشور - استکهلم

اگر قرار باشد هر کسی تعيين کند که پوشش زنان چه بايد باشد تکليف جامعه بريتانيا از هم اکنون مشخص است. هر شخصی برای بينشی که دارد ارزش قايل است و آماده است هزينه آن را هم بپردازد. انسان آزاد است که نحوه لباس پوشيدن خود را انتخاب کند و حکومت هم موظف است که از اين حق شهروندان دفاع کند. اما در جوامع غربی به وضوح ميان بانوان محجبه و سايرين تبعيض وجود دارد و حکومت هم تمايلی جدی برای رفع اين تبعيض از خود نشان نميدهد... نيما - شيراز

گاهی آدم زنهايی را می بيند در کشورهای آزاد که نقاب را از روی صورتشان بر نمی دارند. يکی نيست به ايشان بگويد خوب شما اصلا چرا آمده ای در اين سرزمين برو جايی که اين پوشش را قبول داشته باشند و انگشت نمای مردم نشوی.... به نظر من هر حرکتی که آدم را انگشت نمای جامعه کند می تواند يک حرکت اشتباه باشد، يکيش همين حجاب گذاشتن در جامعه ای که حجاب در آن معنايی ندارد. اميد - کانادا

اين حملات طرحريزی شده بوده... به همين بهانه الآن دولت بريتانيا ميتواند آزادانه هر مسلمانی را که می خواهد دستگير کند و مسلمانان را تحقير و خانمهای مسلمان را به همين بهانه از حجاب بازدارد. اما مسلمانان بريتانيا اين توطئه را می فهمند و به نظر من بيشتر به حجاب و اسلام روی می آورند چون حملات تروريستی مورد تاييد اسلام نبوده است. سعيد - آلمان

حجاب يک مسئله بنيادين در قوانين اسلامی است و مستقيماً از طرف خدای تعالی صادر شده بنابراين اظهار نظر در اين مورد درست نيست. اين واقعاً مايه شرمساری دول غربی است که حتی تحمل حجاب زنان را هم نمی کنند. اگر در مقابل فلسفه حجاب فلسفه بهتری دارند بيان کنند و ما هم اگر مورد قبولمان بود با جان و دل از فلسفه غرب پيروی می کنيم ولی اگر فلسفه مناسب و بهتری ندارند پس نبايد متعرض زنان مسلمان شوند حالا به هر دليل. و اين تعرض فقط به خاطر حجاب نشاندهنده اوج انحطاط غرب و افکار غربی است. مهدی - اروميه