مهراد واعظی نژاد پژوهشگر مقيم لندن

در پايان نيمه اول مسابقه اين گروه سی نفره پس از تحويل پلاکاردهايی که همراه داشته اند به جايگاه تماشاچيان وارد می شوند

اين گروه روز پيش از مسابقه با مراجعه به استانداری تهران و امضای نامه ای، خواسته خود را مبنی بر ورود به ورزشگاه آزادی برای مسابقه ايران و بحرين مطرح کرده بودند.

طبق گزارش ها، ساعت چهار و نيم روز چهارشنبه، اين عده با در دست داشتن بليت در مقابل ورودی غربی ورزشگاه تجمع کرده و شعارهايی در دفاع از حقوق زنان سر می دهند. در لحظه ورود اتوبوس حامل بازيکنان تيم ملی، اين گروه از باز شدن در استفاده کرده خود را به درون مجموعه آزادی می رسانند. اما با ممانعت مأمورين حراست ورزشگاه مواجه می شوند.

در حين درگيری برای بستن در ورودی يکی از زنان از ناحيه پا مصدوم شده و به بيمارستان منتقل می شود. به نقل از يکی از دختران حاضر در اين تجمع، پس از گفت و گوی بسيار، سرانجام در پايان نيمه اول مسابقه اين گروه سی نفره پس از تحويل پلاکاردهايی که همراه داشته اند به جايگاه تماشاچيان وارد می شوند.

حضور اين عده از زنان در ورزشگاه آزادی پس از پيروزی انقلاب اسلامی کم سابقه است. اگرچه در ديدار تيم فوتبال ايران برابر کره شمالی تعدادی تماشاگر زن به صورت ميهمان در جايگاه حاضر بودند؛ و اگرچه در ديدار مقابل بحرين نيز تعدادی از بانوان به دعوت يکی از نامزدهای انتخابات رياست جمهوری به ورزشگاه آمده بودند، اما اقدام اين گروه سی نفره – به عنوان شهروندان عادی ايرانی – در اعتراض به تبعيض جنسيتی و بازستاندن حقوق معوقه شهروندی خويش، امری بی سابقه است.

اهميت ورود اين گروه از زنان به ورزشگاه آزادی، اما، به مراتب بيشتر از شکستن يکی از تابو های اجتماعی جمهوری اسلامی ايران است. در شرايطی که بسياری از فعالان سياسی و روشنفکران از بن بست اصلاحات و ناممکن بودن تغيير ساختار قدرت در جمهوری اسلامی سخن می گويند، حرکت روز چهارشنبه زنان بار ديگر از عزم خلل ناپذير اين گروه اجتماعی در ايجاد تغييرات تدريجی – علی رغم موقعيتی آشکارا نابرابر در جامعه مردسالار ايرانی – حکايت داشت. در شرايطی که ديگر گروه های اجتماعی کشور ايران در انفعال نسبی قرار داشته و حتی جنبش دانشجويی – به علل متعدد – دچار نخوت و ايستايی مفرط شده است، جنبش زنان را می توان – و می بايست – به حق پوياترين و اثرگذارترين جنبش اجتماعی حال حاضر ايران دانست.

در مناسبات بسيار پيچيده سياست، دين، اجتماع و فرهنگ در کشور ايران، هر تغييری – ولو به ظاهر ناچيز – با گذشت زمان اثر خود را در ديگر بخش ها و لايه های جامعه نشان می دهد. حضور فزاينده زنان و خصوصا نسل جوانتر آنها در مطبوعات و سازمان های غيردولتی (NGO) نشان از درک اين گروه از ضرورت پرداختن به فعاليت های مدنی در فضای به ظاهر به بن بست رسيده سياست ايران دارد. حرکت گروهی، خودجوش و بی ادعای زنان و دختران در روز چهارشنبه، می تواند سرمشقی باشد برای همه مدعيان انفعال زده جامعه مدنی در ايران.

روز چهارشنبه، لحظاتی پس از ورود اين گروه از زنان به ورزشگاه، گل پيروزی بخش تيم فوتبال ايران به ثمر رسيد.

نظرات شما

شکستن تابوها و آرمان هايی که اساسا باعث مسدود شدن حضور قشر عظيمی از يک کشور در عرصه های اجتماعی ورزشی فرهنگی و سياسی و غيره می شود در هر جامعه ای امری پسنديده می شود. گرچه در سال های اخير مکرر با شيوه های مختلف و بهانه جويی هايی چون جو نامناسب ورزشگاه ها برای زنان از ورود آنان به اين مکان های ورزشی جلوگيری به عمل آمده است، اما حضور آنان در روزهای اخير در ورزشگاه آزادی اثباتگر اين است که آرمان هايی که روزگاری به نادرستی بر جامعه تحميل شده است به هر صورت روزی بايد نادرستی آن مشخص گرديده و از ميان برداشته شود تا جامعه بتواند خود را با دنيای مدرن امروز با تحولات روز افزون و شتابان آن مطابقت دهد. در غير اين صورت مسدود کردن درهای کشور به روی جهانگردان و يا بستن درهای ورزشگاه ها به روی زنان آنهم در حالی که در سراسر جهان حضور آنان در چنين مکان هايی امری طبيعی و عادی و جزو حقوق آنهاست تنها رويکردی منفی را از ايران پيش روی ديگر مردم جهان قرار خواهد داد. بسياری از آرمان هايی که در دوره های انقلاب مطرح گرديده است امروز بتدريج بايد با تطبيق واقعيات تغيير کرده و رهيافت های جديد بر اساس موازين موجود و به دور از احساسات انقلابی و با درايت جايگزين آنها شود. شهرام - پکن

حضور زنان در ورزشگاه آزادی تهران مسئله بزرگی نيست که مسئولان بر عدم حضور زنان و زنان بر حضور خود پافشاری کنند. همان طور که می دانيم در اسلام هم زن و مرد مساوی هستند اگر حفظ حرمت زنان در ورزشگاه رعايت شود و جايگاه اختصاصی ويژه آنان باشد و با حفظ شئونات دينی و اسلامی وارد ورزشگاه شود بر جو ورزشگاه هم اثری مثبت گذاشته و مانع از هزاران مسئله خلاف اخلاق در اين مکان ها می گردد. هيچ فراموش نکنيم زنان و دختران امروز مادران فردا هستند. محمد حسين عباسی - شيراز

کار بسيار جالبی بود و من فکر ميکنم ۹۰% دختران ايرانی با اين حرکت موافق باشند. در استاديوم ۱۰۰هزار نفره می شود جايی برای خانمها درنظر بگيرند. اگر بخواهند می توانند جايی را برای خانمها با يک برنامه ريزی درست در نظر بگيرند. پريسا - تهران

زنان ما آنقدر انديشمند هستند که در تمام عرصه های مهم اجتماعی از آنان کمک گرفته می شود. (جنگ - جبهه - کار - انتخاب کردن والبته متاسفانه نه انتخاب شدن .....) اما چرا وقتی پای تفريح و نشاط وغيره اين مقولات پيش می آيد اين زنان هستند که بايد محروم شوند. (شريک سختی ها و محروم از خوشی ها). اين انصاف نيست. سلييا - تهران

مطمئنا اين اقدام جالب توجه و تحسين بر انگيز بوده است؛ اما طبق نظر بالايی ها شما از خيلی چيز ها خبر نداريد. اولين دليل عدم حضور زنان در استاديوم ها؛ حفظ ارزش و احترام خودشان جلوی آن همه اراذل و اوباش و نشنيدن فحش و ... است و هيچ ربطی به تبعيض جنسی ندارد! من اميدوارم که روزی فرهنگ اراذل به اندازه کافی بالا برود تا دختران بدون دغدغه در چنين اجتماعاتی حاضر شوند. در ضمن فکر نکنيد اين حرکت ربطی به حقوق بشر و امثالهم دارد! امير علی - تهران

من به عنوان يکی از ۳۰ زن وارده به استاديم آزادی می گويم که اصلا جو حاکم بر ورزشگاه بد نبود و من نمی دانم چرا هميشه می گويند جو مناسب حضور خانمها نيست. اين حق طبيعی ما است که بتوانيم فوتبال را از استاديم ببينيم. ما به سختی وارد استاديوم شديم اما خيلی عالی بود. زينب - تهران

از نظر من بسيار کار شايسته ای انجام دادند. زنهای ايران بايد در تمام زمينه ها برای گرفتن حق ازدست رفته اينگونه عمل کنند. اگر در مقابل رد صلاحيت نامزدهای زن برای رياست جمهوری فقط به دليل اينکه زن هستند ۱۰ هزارنفر بمدت۳ روز دست به تحصن در مقابل مجلس ميزدندن آنها مجبور می شدند در اين زمينه از رهبری کسب تکليف نمايند به قول رييس جمهور آقای خاتمی حق گرفتنی است. بايد مردم حق را طلب نمايند تا مسئولين در ايران ناچار شوند حق آنها را بدهند. حميد محمدی - قم

فکرکنم استفاده ابزاری از هر وسيله برای تبليغ در انتخابات در اين مملکت مد شده حتی حضور بانوان در استاديوم آزادی اين جالب بود ولی اميدوارم بانوان هميشه بتوانند در استاديومها بيايند. فريد - تهران

به نظر من اين حق خانمهاست تا بتوانند از حقوقی برابر با آقايان بهره مند باشند مخصوصا برای ما که ادعا داريم دينمان اسلام است و اسلام برای زن و مرد حقوق مساوی وضع کرده است. رضا - اردکان يزد

من هم مثل بقيه مردم باورم نميشود ولی از اين موضوع واقعا خرسند هستم که جامعه ايران زنان را بيشتر مد نظر قرار داده و فکر می کنم فقط يک موضوع باقی ميماند آن هم جلو گيری از صادرات دختران ايرانی به کشورهای عربی. واقعا دولت ما اين قدر دست و پا بسته است که نمی تواند جلو اينها را بگيرد نمی دانم؟! اسماعيل - اصفهان

کار بسيار خوبی بود اگه همينطورمسرانه ادامه پيدا کنه بالاخره فدراسيون کوتاه مياد وما شاهد حضور زنان و دختران در ورزشگاه خواهيم بود. حميد - مهرريز

چه خوب می شد اگر اين اقدام زنان توسط مردانی از بستگان و جامعه حمايت می شد. فوتباليست ها و ديگر ورزشکاران بايد از حضور زنان در ورزشگاه ها و اماکن ورزشی حمايت کنند. زنها تا کنون در مود خواسته هايشان سکوت کرده اند ومی توان ورود آنها را به ورزشگاه با اصرار خودشان وهمچنين تجمع آينده آنها را در مقابل دانشگاه تهران به فال نيک گرفت چون از اين طريق می توانند صدای اعتراض خود را به گوش ايرانيان وجهان برسانند وبگويند که ما می دانيم ومی خواهيم ومی توانيم. نرگس - قم

با سلام به نظر من راه های زيادی برای افزايش حضور زنان در جامعه وجود دارد ولی اين حضور به هيچ عنوان نميتواند زمينه ای برای افزايش نقش زنان باشد. به نظر من واقعيت های بسياری در جامعه ايران وجود دارد که متاسفانه شما از آنها بی اطلاعيد. علی - ايران