'بخش عمده اين حوادث غيرقابل اجتناب است'

بنابر گزارش ها از ايران به دنبال سقوط پاره سنگ های بزرگ به جاده، اتوبوس مسافربری كه از مقصد بابل به سمت تهران در حال حركت بود، از مسيرش منحرف شد و به داخل دره در منطقه كهرود سقوط كرد.

اين بخش از جاده هراز پيش از اين بارها شاهد سوانح ناشی از ريزش کوه بوده به طوری که به "تنگه شيطان" شهرت يافته است.

کارشناسان در کل ايمن نبودن خودروها، رعايت نکردن مقررات راهنمايی و رانندگی را از جمله علل بروز حوادث رانندگی در ايران می دانند.

معاونت راهنمايی و رانندگی نيروی انتظامی نيز امروز با صدور اطلاعيه ای ضمن تاکيد بر بی توجهی برخی شرکت های مسافربری به قوانين رانندگی از آنها به عنون مسبب وقوع بسياری از سوانح مرگبار جاده ای ياد کرد. اما اين نهاد همچنين در گفتگويی با خبرگزاری دانشجويان ايران، ايسنا، گفت که هزاران کيلومتر از جاده های ارتباطی وضعيت بحرانی دارند.

در حالی که بخش عمده ای از سفرهای داخل کشور از راه زمينی و با وسايط نقليه همگانی است و تکرار حوادث در نقاط حادثه خيز مانند "تنگه شيطان" چگونه می توان از اين حوادث جلوگيری کرد؟

مسعود مهاجر، کارشناس راه در ايران، در گفتگو با بی بی سی گفت: "جاده هراز به طور کلی طولانی و غيرقابل مهار است. به همين دليل تونل های زيادی در آن ساخته شد و در بخش هايی از آن نيز سرپوش های فلزی قرار داده شده است تا از فروريختن سنگ بر روی خودروها جلوگيری کنند. اين نوع حوادث معمولا به علت شکنندگی سطح سنگ رخ می دهد که آن هم معمولا ناشی از ريزش باران و به دنبال آن يخ زدن آب در طی شب است. بخش عمده اين حوادث غيرقابل اجتناب است."

آقای مهاجر همچنين معتقد است که افزايش بودجه برای امن تر کردن جاده های هراز و چالوس لزوما به حذف هر گونه خطر در طول اين جاده ها منجر نخواهد شد: "هر چند تقسيم بودجه تعيين شده از سوی دولت برای کليه راه های ارتباطی باعث می شود که برخی استانها از بودجه کمتری برخوردار باشند، اما دو جاده چالوس و هراز از جمله جاده هايی هستند که هزينه زيادی برای آنها شده است. اما چون ارتفاعات در چالوس و هراز بسيار زياد است حتی ارتقا هزينه در اين زمينه ضامن جلوگيری کامل از اين گونه ريزش ها نخواهد بود. منحرف کردن جاده به نقاط کم خطرتر و ايجاد تونل های جديد گرچه مفيد است، اما امن سازی جاده طولانی هراز با چند کيلومتر تونل به طور کامل حل نخواهد شد. فقط در مقطع های زمانی که امکان بروز اين ريزش ها زيادتر می شود بايد جاده ها را بست."

نظر شما چيست؟
آيا معضل خطرات جاده ای در مناطق کوهستانی قابل حل است؟ در حالی که بخش عمده ای از سفرهای داخل کشور از راه زمينی و با وسايط نقليه همگانی صورت می گيرد، چگونه می توان از اين گونه حوادث اجتناب کرد؟ با بستن جاده ها يا ساختن جاده های جديد و انحرافی؟ در سوانح جاده ای از اين دست چه کسی بيشترين بار مسئوليت را بدوش دارد: شرکت های مسافربری يا مجريان ايمنی در جاده ها؟

نظرات شما

به نظر بنده هيچيک از مسئولين برای جان شهروندان ارزش قائل نيستند. می گويند درزمان رژيم گذشته از نيروی هوايی برای ريزش سنگهای اين محور استفاده می شده ولی الان ۲۵ سال است که اين اقدام صورت نگرفته است. زمانی

يه روز هم ما تو يه حادثه رانندگی می ميريم و بقيه ميان و نظر ميدن! من نميدونم چرا هميشه مردم عادی تلف ميشن!؟ بهنام - تهران

هر چند که شنیدن چنین اخبار تلخی در ایران امروز به امری روزمره و دائمی تبدیل شده و دیگر تعجب و گاه تاثری نیز بر نمی انگیزد اما مع الوصف ضمن عرض تسلیت به خانواده های قربانیان رفته از دست برای آنان غفران الهی آرزومندم. نکات پیرامون تصادفات جاده ای در جهان به عنوان کل و ایران به منزله جزئی از جهان فراوان است. اما به عنوان نمونه و مشتی نمونه خروار دو نکته را به عرض می رسانم. 1- در ریشه یابی بسیاری مسائل باید سر منشاء را جایی دیگر جست. نگارنده بر آن است یکی از علل بسیار مهم چنین حوادثی در ایران نه در جاده ها که در خطوط موازی فولادی نهفته است. به راستی در آغاز هزاره سوم شرم آور نیست که کشوری به پهناوری ایران هنوز دارای یک راه آهن سراسری و تعداد مکفی واگن و لکوموتیو نباشد؟ نبود خط آهن و کمبود شدید لکوموتیو یکی از عوامل اصلی تردد بیش از حد در جاده های ایران است. پیشنهاد می کنم دولت ایران با سرمایه گذاری منابع مالی از مخازن جهانی و هزینه کردن عمده و انبوه در خط آهن در ایران پس از پانزده سال از محل صرفه جویی در هزینه های مالی و معنوی تصادفات، منابع مالی را باز پرداخت نماید. 2- یکی دیگر از عوامل مهم انحصاری بودن بازار خودرو کشور است که شهروندان را ناگزیر از خرید خودرو های بدون ایمنی روز نظیر ای بی اس، ایربگ، ای بی دی، و استانداردهای روز می نماید. پیشنهاد می کنم دولت ایران با اجباری نمودن تست انکاپ اروپا و کم کردن تعرفه های گمرکی ایمنی جاده ها را بالاتر ببرد. شاهرخ شریفیان - تهران

به نظر من در تصادفات دو عامل نقش ايفا می کنند، عامل انسانی و عامل فيزيکی. عامل انسانی مربوط به راننده های ماست که متاسفانه اکثرا با بی دقتی در قوانين با جون خودشون و ديگران بازی می کنند. چيزی که مسلمه حقيقتا قوانين برای حفظ نظم و جان افراد بسيار موثر هستند. من سال گذشته دچار سانحه ای شدم که ناشی از سرعت غير مجاز خودم و بی توجهی و خلاف يه راننده کاميون بود ولی اينکه من و فرد همراه من به بستن کمربند توجه کرده بوديم باعث شد که مسلما اين کار از کوچکترين آسيب جسمی به ما جلوگيری کنه. متاسفانه من و بسياری از راننده های ديگه به راحتی گواهينامه رو دريافت می کنيم و باز هم متاسفانه در کنترل ما دقت کافی به خرج داده نمی شه که البته به نوعی عدم فرهنگ درست بين خيلی از مردم هم از کنترل مناسب جلوگيری می کنه. در مورد عامل فيزيکی، به يقين دولت مقصره و اين عامل اگر مهمتر از عامل انسانی نباشه کم اهميت تر هم نيست. دولت بايد برای حفظ جان مردم و تسهيل عبور و مرور راه داری و راه سازی رو مورد توجه بسيار بيشتری قرار بده. اينکه در نتيجه سرما و برف و باران کوه در قسمتی ريزش می کنه امری کاملا بديهيه ولی در مقابل بايد با ايجاد امکانات محافظ يا خرج بيشتر و ايجاد راهها در نواحی کم خطر بايد از اون جلوگيری کرد. نمی شه به مردم گفت احتمال زيادی داره که شما به مسافرت برين و خطر داشته باشه براتون، حالا می خواين برين می خواين نرين. شايد افراد نياز ضروری به مسافرت داشته باشن و همه شرايط مالی سفر با هواپيما رو نداشته باشن يا اصلا اين کار ممکن نباشه. کيوان نيری - تهران

از اين حادثه بسيار متأسف شدم. مسير جاده هراز از زمان ۴۰ -۵۰ سال قبل تاکنون تغييری نکرده است و بسيار طبيعی است که جاده هراز با آن پيچهای تند و نيز جاده تنگ و باريک آبستن حوادث تلخ باشد. هر بار که مسير ترکمن صحرا تا تهران را از اين مسير طی می کنيم با هزار اضطراب به مقصد می رسيم و اميد به زنده ماندن در اين جاده ۵۰ - ۵۰ است. آراز وردی - بندر ترکمن

بر پايه اعمال نفوذ و بی اطلاعی مديران وقت، جاده هراز در دره ای که مربوط به دوران چهارم زمين شناسی و در نتيجه ناپايدار است ساخته شد. يکی از دلايل اين کار نظر به عمران فوری بخش خاوری ميانی کرانه مازندران بود و پروژه هايی که زمامداران آن روز در آنها سرمايه گذاری کرده بودند. اين جاده بيش از ارزشش هزينه برداشته و تلفات به بار آورده است و نه بهسازی، بلکه بازسازی اساسی می خواهد (همانند بيشتر جاده های ايران) و چنين کاری در توان مالی، فنی، مديريتی و اخلاقی گردانندگان وزارت راه نيست. بهرام پارسی

اميدوارم که تمام مسئولينی که به هر طريق می توانند به اين قبيل امور رسيدگی کنند و نمی کنند در يکی از اين گرفتاری ها گرفتار شوند! علی - شهسوار

من دانشجوی بابلسر بودم. اين مسير هميشه پر حادثه ترين مسير محسوب می شه. ما هميشه با اين مسير مشکل داريم ولی حيف که کسی رسيدگی نمی کنه. سما

متاسفانه با نظرات جناب آقای مهاجر که معتقد می باشند حل اين مشکل به طور کامل عملی نمی باشد موافق نيستم. در مناطق بسياری از دنيا شرايط به مراتب سخت تری نسبت به جاده های هراز و چالوس وجود دارد. آيا به راستی مردمان آنها نيز اين اعتقاد را دارند؟ خير، با صرف هزينه که به طور يقين بسيار بسيار بالا می باشد می توان مشکلات را حل کرد. اما بديهی است که توان اقتصادی هر کشوری برای حل چنين مشکلاتی کافی نمی باشد. محمود - وين

از ديدن اخبار اين حادثه واقعا متاثر شدم. من هم زمانی در ايران به خاطر دانشجو بودن در شهر ديگه مجبور بودم از راههای کوهستانی و غير استاندارد بين راه عبور کنم. راستش تو اتوبوس فقط دوست داشتم بخوابم تا کمتر به اين مسله فکر کنم. الان که ساکن يکی از شهرهای ژاپن هستم می بينم که چطور اين مردم خطرات از اين دست رو به حداقل و حتی صفر رسوندن. در اينجا از طريق ساختن بستهای بتونی در اطراف جاده حرکت خاک و سنگها رو مهار کردن. پيچ و شيب جاده ها هم به گو نه ای هست که راننده هميشه مسلط بر جاده هست. ماشين ها هم به طور معمول در يک بازه ده ساله عوض ميشن. نکته جالب اينه که گرفتن گواهينامه در اينجا بسيار هزينه بر و زمانگيره. فرد متقاضی در طول يک ماه بايد تستهای زيادی رو پشت سر بذاره تا بتونه گواهينامه دريافت کنه. بعد از اون هم بايد برگه ای رو که نشون ميده اين فرد تازه وارد هست رو به مدت يک سال به شيشه ماشينش وصل کنه. رد کردن چراغ قرمز حتی بعد از نيمه شب هم کاريه که من هرگز در اين کشور نديدم. اميدوارم که روزی برسه که اخبار دست اول کشورم در مورد جزغاله شدن دانش آموزهای بيگناه و له شدن مسافرهای چشم براه نباشه! سعيد - ژاپن

همانطور که می دانيم مشکل تمامی مسائل در ايران ريشه مديريتی دارند. در اين سانحه هم مسئولان راه و ترابری و هم مسئولان شرکت های مسافربری. اما دسته اول مسئوليتشان سنگين تر است چون وسايل نقليه روی بستری حرکت می کنند که مسئولان راهها برايشان مهيا کردند ولو اينکه جاده کوهستانی باشد. جاده فعلی هراز برای ۳۰ سال پيش می باشد يعنی اينکه از آن موقع تا به حال ترميم کمی روی آن صورت گرفته و گنجايش اين همه ترافيک را ندارد. جان مردم بی گناه برای هيچ يک از مسئولان ارزشی ندارد چونکه در اين جاده چندين بار از اين حوادث اتفاق افتاده است و هيچ کس به فکر راه حل نيست. به نظر من بايد اولا مسببان اين حادثه با تجزيه و تحليل کارشناسان مشخص و با آنان برخورد شود. ثانيا با تخصيص بودجه مناسب، فکری به حال همين جاده موجود بکنند چون تا ايجاد جاده جديد بسياری از افراد در اثر همين حوادث از بين خواهند رفت. علی - آمل

من به دفعات از راه جاده هراز مسافرت کرده ام. اين نکته که برای اين جاده (و جاده چالوس) هزينه کرده اند صحيح است. بخشهايی از اين جاده در آخرين بارهايی که من سفر کردم کاملا بهبود يافته و ايمن تر شده بود. ولی اينکه خطرها غير قابل اجتناب بوده و با هزينه کردن قابل ترميم نيست صحيح نيست. يک مثال، گردنه حيران بين آستارا و اردبيل. اين يکی از مرگبارترين جاده های کوهستانی محسوب می شد. ۲ سال قبل در سفری که من در اين جاده داشتم شرايط به دليل سرمايه گذاری ها کاملا فرق کرده بود. آقای مهاجر بهتر است بگويند دو جاده مذکور نيازمند بودجه های بيشتر هستند. بستن جاده ها مثل پاک کردن صورت مسئله است و تنها زمانی معقول است که سرمايه گذاری جايگزينی به حد مکفی بشود. رضا - سيدنی

ايران کشور ثروتمندی است و دومين کشور نفت و گاز خيز دنياست و می تواند تمام راههای ارتباطی کشور را به صورت اتوبان در آورده و در جاده امنيت کامل ايجاد نمايد. مسئول اصلی در عدم امنيت کشور مديريت غلط مديران و حاکمانی است که درباره مملکت تصميم گيری و مديريت می کنند و نسبت به زندگی مردم احساس مسئوليت نمی کنند. عمران - تهران

در زمان ساختن جاده ها بايد به شيب لايه های زمين توجه شود و جاده در جهت عکس شيب ايجاد گردد. جوزا - تهران

با توجه به اينکه خودم در شهر بابلسر سکونت دارم و دوستان زيادی در اين مسير دارم (رانندگان و غيره) و همچنين برخی از قربانيان اخير از نزديکانم بوده اند و نيز خودم بسيار از اين مسير رفت و آمد می کنم، بايد بگويم معضل اين جاده آن است که اين مسير برای تردد در دهها سال قبل و با توجه به ترافيک آن زمان ساخته شده و اکنون بايد برنامه ريزی جديدی برايش انجام شود. مثلا ما الان می توانيم بسيار ساده محاسبه نمائيم که حداقل بيش از يک سوم جاده هراز بصورت پيچ در پيچ و اضافه است که باعث اتلاف فراوان وقت، سوخت، روغن، لاستيک و آلودگی هوا و غيره می شود و برای اصلاح اين مشکل عزم ملی نياز است تا با يک بار هزينه، مدتها و شايد ساليان سال سود برد. سيد رضا حسينی - بابلسر

آيا فقط در ايران جاده های کوهستانی وجود دارد؟ ديگر کشورها چه می کنند!؟ اميد - ايران

به نظر من در زمانيکه احتمال ريزش کوه می رود بايد جاده ها را بست و اجازه عبور به خودروها داده نشود. همچنين بايد بودجه هايی صرف امن سازی اين جاده ها شود و راه حل ديگر، آزاد راه تهران شمال می باشد که بايد هر چه زودتر به بهره برداری برسد. صابر - يزد

متاسفانه تمامی اين اتفاقات باعث به فکر افتادن مسئولين اين مملکت نمی شود. دريغ بر مردم ايران. محمد رضا پور - همدان

به نظر من مسئولين يک کشور بايد بتوانند در تصميم گيری های خود مهم ترين ها را ملاک عمل قرار دهند و مجموعه دولت چنين رويکردی به امور داشته باشد. اما متاسفانه با اين که در هفته يکی دو بار خبر جلسات هيات دولت از رسانه های گروهی پخش می شود معلوم نيست چرا اين جلسات منجر به تصميماتی که همه ارکان دولت را ملزم به انجام کاری کند، نمی شود. مثال های آن هم زياد است، مثل خودروهای فرسوده يا نرخ بنزين و ... از طرف ديگر دولتی که می گويد بودجه فلان کار را ندارد خرج های زيادی می کند که معلوم نيست چه ثمری دارد مثل سفر تفريحی خاتمی به آفريقا يا ديگر مسئولين در پايان مسئوليت خود. از فردا بازی های زنان مسلمان در تهران برگزار می شود که هزينه مستقيم آن طبق گفته مسئولان شهرداری يک ميليارد تومان است. پس پول در اين مملکت هست، اما چگونگی خرج کردن آن نه برای دست يابی به اهداف خاص بلکه عمدتا بر اساس سليقه ها و منافع می باشد. مسعود - تهران

بهتر است ضمن اصلاح جاده هراز نسبت به عريض کردن جاده فيروزکوه به صورت اتوبان اقدام نمايند. راستانی - تهران

من هم يک سال با ماشين خود هنگام عبور از اين جاده دچار همين بلای ريزش کوه شدم. سنگ، لاستيک جلو سمت راننده را ترکاند و هنگام سقوط به دره درست لبه پرتگاه همان چرخ درون گل و لای فرو رفت و من و خانواده ام از مرگ حتمی نجات پيدا کرديم. به نظر من نيز همان مسدود کردن جاده و ايمن سازی بيشتر در هر سال که آسيب کمتری به بودجه وارد آورد بهترين راه حل است. محمد حسن - تهران

اصولا جان انسان در اين کشور بی ارزش است. بنا بر همين اصل است که نه در زمينه هوايی سعی بر رفع تحريمها می گردد و از جان مسافران و مردم بی گناه مايه گذاشته می شود، و نه در زمينه جاده ها هيچ گونه بودجه ای برای امنيت اين مردم بيچاره مصروف نمی گردد. حوادثی مانند نيشابور هم نسبت به راه آهن ايران ترديدهای جدی بر می انگيزد. اينها همه و همه به نفس سيستم بر می گردد که غير پاسخگو است. اگر چنين حادثه ای در خارج از ايران رخ دهد، به طور قطع وزير يا معاونی حداقل برکنار می گردند و علل بروز حوادث محاکمه می شوند. اما در اينجا کار خيلی خيلی پيچيده تر از اينها است. عليرضا - مشهد

خروج از اين منزل مستلزم داشتن طرحی جامع برای راههای برون شهری می باشد که می بايست توسط وزارت مربوطه انجام گردد. از طرفی نظارت بر ساخت و ساز جاده ها را نبايد دست کم گرفت. می بايست تشکيلات منسجم و قدرتمند ديگری روی خرج کردن و هزينه های طرحهای عمرانی نظارت کند و در اين رابطه بهترين مقوله استفاده از بخش خصوصی می باشد. عباس - جيرفت

چنين حوادثی مايه اندوه و ناراحتی می باشد. بعضی از آنها غير قابل اجتناب هست ولی اکثر آنها قابل حل می باشد. مثلا با صرف بوجه ای که باعث ضررهای زيست محيطی فراوان در آزاد راه شمال شده و فقط به خاطر افزايش ثروت بنياد جانبازان و شخص آقای رفسنجانی می شود، می شد از مرگه ۲۱۵۰ نفری که در تنگه شيطان در شمال، گردنه مرگ در دزفول، جاده چالوس و جاده زابل در سال گذشته تا امروز جلوگيری کرد. آقايان به خاطر توجيه آزاد راه تهران شمال، از نا امنی جاده های ديگر شمال خوشحال می شوند. تمام مردم در انتظار ديدن آينده هستند... . آيدا - قم

بايد ريشه ای تر به اين موضوع نگاه کرد که چرا در کشورهای خارجی و پيشرفته به اين شدت با اين مشکلات مواجه نيستند. ولی ما فقط به فکر راحت کردن کارها هستيم نه انجام صحيح آن. احسان - گرگان

پرواضح است که ايمنی جاده ها در دست وزارت راه و مجريان ساخت و نگهداری جاده هاست. هنوز خاطره جاده زاهدان به بم در پاسگاه نصير آباد از يادم نرفته. فقط خدا ميدونه در آخرين لحظات مرگ دلخراش چندين نفر بر آنها چه گذشته. من شخصا وقتی به يادم مياد سوختن و مردن در ميان قير مذاب چقدر وحشتناک است، مو بر تن آدمی سيخ می شود. درسته که عيب از تانکر بود ولی عريض بودن جاده و هشدارهای لازم در کاهش تلفات نقش مهمی دارند. در جاده های کوهستانی، تخته سنگهايی که سست شدن و بهمن های آماده ريزش را می توان با شکستن ديوار صوتی کنترل کرد و جلوی حوادث جبران ناپذير را گرفت. و تاسف از اينکه هنوز اتوبوس های ۲۰ و۲۵ ساله در جاده ها تردد می کنند، هر مسافر بايد نذر بکند وقتی سالم به مقصد رسيد گوسفند قربانی کند... . مولوی - تهران

اساس هر نوع پيشرفتی بر پايه مديريت نهاده شده و اگر مدير و برنامه نداشته باشيم پس فاتحه کشور خوانده شده است، چنانچه ما در ايران شاهد آن هستيم. محمد رشيد - اردبيل

بله قابل حل است. هزينه ای که در تونل سازی، خاک ريزی، خاک برداری پستی و بلنديهای کوهستانی و غيره صرف می شود اگر صرف پلهای بتونی حفاظ دار که از تنگناها و کنار رودخانه ها بگذرد، مقرون به صرفه و ايمن است و قابليت استفادهای جانبی از جمله رستورانها و تفريحگاها و به محيط زيست را فراهم می آورد و به طبيعت نيز صدمه ای وارد نمی کند. بهرام

اگر ماموران پليس راه به جای کمين در گوشه های ناپيدای جاده هراز برای شکار رانندگانی که مثلا سبقت گرفته اند در جاده گشت بزنند، جلوی بسياری از اين حوادث را می توانند بگيرند. هم اکنون نيز می توان با عقد قرارداد با شرکتهای توانمند خارجی و بستن عوارض به جای نابودی منابع طبيعی در بزرگراه تهران - چالوس، همين جاده را ايمن سازی کرده و با اتوبان شدن آن و رفع نواقص، نيازی به جاده جديد و تخريب طبيعت شمال نباشد. مرتضی - آمل

اگر تنها آمار تعداد کشته شدگان حوادث رانندگی در جاده های کشور را بررسی کنيم متوجه خواهيم شد که به اندازه يک جنگ بزرگ کشته داده ايم. وجود آمار ساليانه ۲۰۰۰۰ تا۲۵۰۰۰ نفر کشته در جاده های کشور وحشتناک است. اين فجايع در حالی اتفاق می افتد که جلوگيری از آن بسيار ساده است و تنها نياز به دقت و برنامه ريزی صحيح دارد. پس از زلزله جاده چالوس که منجر به مرگ بسياری شد تا کنون تنها اقدامی که برای اين جاده صورت پذيرفته آسفالت جاده بود که هيچ تأثيری در افزايش امنيت آن ندارد. بنابراين بهتر است با اجرای برنامه های ايمن سازی جاده های زيبای کشورمان را از امنيت مناسب برخوردار نمائيم. قسمت اعظم جاده های کشور ما کويری است و تنها تعداد معدودی از جاده ها هستند که نياز به ايمن سازی دارند... پيام - تهران