ياسر عرفات و همسرش سها

رهبر فلسطينی ها که 75 سال داشت، از حدود دو هفته قبل در يک بيمارستان نظامی در نزديکی پاريس بستری بود. وی دو هفته قبل، پس از سه سال محاصره در مقر خود در شهر رام الله واقع در کرانه باختری رود اردن توسط اسرائيل، برای اولين بار اجازه يافت از آن خارج شود و به پاريس انتقال يابد.

عرفات هم برای حاميان و هم منتقدانش مظهر آرمان فلسطينيان بوده است.

به گفته جان لين خبرنگار بی بی سی در بيت المقدس عرفات جانشينی ندارد؛ وی کسی را به عنوان جانشين خود تعيين نکرده و از سوی ديگر چهره ای در ميان سياستمداران فلسطينی با جذبه سياسی و نفوذ ياسر عرفات وجود ندارد.

به نظر شما اثرات فوت عرفات و خروج وی از صحنه سياست خاورميانه چيست؟ آيا اين مساله برای فلسطينی ها مهم است؟ فکر می کنيد رهبری فلسطينی ها در آينده به دست چه کسی خواهد افتاد؟

نظرات خود را به فارسی برای ما بفرستيد تا در همين صفحه چاپ شود. اين بحث همزمان به زبان های انگليسی، روسی، اسپانيايی، عربی و اردو در سايت های بی بی سی در جريان است و نظر مخاطبان آن وب سايت ها نيز در روزهای آينده در اين صفحه درج خواهد شد.

ديدگاه های شما

گمان می کنم پس از عرفات فلسطينی ها روز های سختی را پيش رو خواهند داشت. اما در نهايت با ضعيف تر شدن موقت موضع فلسطينی ها افکار عمومی اسرائيل تمايل کمتری به بنيادگرايان يهودی نشان خواهد داد و آنها نيز موقعيت خود را در اسراييل از دست می دهند. گمان می کنم پس از اندکی اين دشمنی های خونين جای خود را به صلحی تدريجی خواهد داد. رضا - شيراز

ياسرعرفات مردی بود که خود را وقف آرمان ملت فلسطين کرد و درد و رنج ملت فلسطين را با گوشت و پوست خود لمس می کرد روحش شاد و يادش گرامی باد. زنده باد ملت فلسطين... حامد مهاجر افغانی - قم

اميدوارم خداوند خودش به اين خونريزيها در فلسطين اشغالی خاتمه دهد. عطاءالله - اصفهان

لطفا به دقت نظريات رهبران و شخصيت های سياسی جهان را در مورد فوت ياسرعرفات دقيق بخوانيد، حتما در ميابيد که کی ها هستند که نمی خواهند فلسطين يک کشور مستقل و در جهان صلح حکمفرما باشد . نظريات آقايان شارون، بوش، بلر و ... چقدر نزديک است. نور - فرانکفورت

من نمی فهمم که جمهوری اسلامی چرا اينقدر به فکر فلسطينه. نيست ايران هيچ مشکلی نداره رفته مشکلاته يکی ديگر و حل کنه. واقعا که جالبه ... بامداد - تهران

آقای عرفات يکی از بزرگترين مبارزهايی بود که در فلسطين بود و ما همه مسلملنان بر اين باور هستيم که روزی فلسطين را از دست اشغالگران اسرائيلی آزاد خواهند کرد و در آخر بايد گفت که همه ايرانيان و همه مسلمانان آنان را ياری خواهند داد . وحيد طالبی - شيراز

به نظر من حالا که عرفات فوت کرد بايد سران کشور ايران هم حساب کار دستشان بيايدکه هيچگاه ظلم پايدار نيست. اميد - مشهدمقدس

ياسر عرفات به اين نتيجه رسيده بود که رمز موفقيت در اعتدال است به نظر ميرسد که با تند رويهای افراد ممکن است در آينده زحمات او را به باد دهند. محمد اسماعيلی - سپيدان فارس

به نظر من ملت قهرمان فلسطين با اين پيامد به خوبی برخورد خواهند کرد. همچنين خللی در مبارزات آنها پديد نخواهد آمد. اميدوارم روزی آزادی ملت قهرمان فلسطين را ببينم و اسرائيليان غاصب هر چه زودتر محو ونابود شوند. مژه - آنکارا

ياسرعرفات مرد بزرگی بود. امروز که خودم آواره هستم و کشور خودم پامال جمهوری اسلامی است بيشتر او را درک ميکنم. با احترام فراوان به ياد و خاطره اين مرد بزرگ. مريم- سوئد

تصور می کنم با شرايطی که از اين به بعد به وجود خواهد آمد انواع بنيادگرايی هم از نوع اسراييلی آن و هم از نوع اسلامی آن تا زمانی دراز بر تمامی امور مسلط خواهند شد که اين به زيان مردم فلسطين و تمام منطقه است. بنيادگرايی يهود به همان صورت از انسانيت خالی است که بنياد گرايی اسلامی و اين خود به ما روزنه ای حتا اندک از اميد را نخواهد داد. واقع بين نيز نخواهد بود که اميد داشته باشيم دول اروپايی در اين راه کاری انجام دهند. درست است که بدانيم آنان هم مثل آمريکا فقط منافع خود را می خواهند... سعيد جعفری

ياسر عرفات همواره نماد مبارزه جهت نيل به آرمان ملت فلسطين باقی ميماند به نظر بنده مشکل ميتوان گروههای مختلف فلسطينی را گرد هم آورد کاری که مرحوم ابوعمار به خوبی از پس آن بر می آمد و از بروز اختلافات داخلی به شکل جدی ممانعت ميکرد من شخصا آرزو ميکنم ملت فلسطين با حفظ وحدت به استقلال برسد در پايان لازم ميدانم درگذشت ياسر عرفات را به دوستدارانش تسليت بگويم روانش شاد باد صلاح - پاوه

خوب به هر حال اگر جناب آقای عرفات آدم خوبی بود يا بدی بالاخره درگذشت. مسئله مهم حالا دامن گير فلسطينيان است. مملکت که اصلا تمام هست و بود خويش را از عرفات ميدانست حالا بدون عرفات باقی مانده و اين يکی از آرزوهای ديرينه اسرائيل بود. خوب ببينيم که حالا استراتژی اسرائيل در برابر فلسطينيان چه است؟ آيا اسرائيل حاضر است که نيروهای خويش را از نوار غزه دوباره بيرون کند؟ آيا حاضر است که اين جنگ اسلام و ضد اسلام را خاتمه بدهد؟ آيا حاضر است که حقوق فلسطينيان را دوباره به ايشان پس دهد؟ خوب اين را هم بايد فراموش نکنيم که دوست صميمی آقای شارون جناب آقای بوش هم نميخواهد که مردم و ملت فلسطين به آرزوی خود برسند و اين نشريه برای آقای شارون ارزش جهانی دارد. محمد سليم حسين يار - ايتاليا

من در مورد مرگ ياسر عرفات نکته خاصی نمی بينم . اما واضح است که الان اسرائيل بعنوان قويترين کشور ازنظر اتمی واقعا خطری مهلک برای بشريت می باشد. همه بايد بدانيم و بپذيريم که حتی قويترين کشورهای جهان مثل آمريکا و انگليس ازنظر تصميمات کلان بين المللی کاملا زير خط فکری اين کشور قرار دارند. شايد خنده دار باشد بگوييم حتی بوش نيز نمی تواند ادعای تعيين خط مشی برای دنيا را داشته باشد چراکه آمريکا از کشورهايی است که در راس هرم آن يهود نشسته و سوال اينجاست آيا فقط به خاطر اينکه زمانی قومی(يهود) مورد ظلم قرار گرفته الان بايد خطری برای بقا نسل انسان باشد و همان مصائب را به سر ملتی ديگر(فلسطين) و شايد هم بدتر از آن بياورد. و از دو حالت خارج نيست يا مردم دنيا به هويت واقعی اين کشور واقف نيستند يا بی تفاوتند که در هر دو صورت بايد آگاه شوند . کاملا امری روشن است که اسرائيل با اين همه سلاح اتمی توانايی نصف کردن کره زمين را دارد، اگر کشور آمريکا يا انگليس زيرسلطه اين کشور نباشند آيا اجازه می دهند چنين موجودی هر روز مثل سرطان رشد کند پس کاملا روشن است ابرقدرتهای ما نيز هويت ندارندوهرچه هست برای اين قوم می باشد تا روزی مصائبی که بر سرشان آمده را جبران کنند. مردم کشورهای پيشرفته هم که سرشان گرم فن آوری و پول است و کاملا مثل ماشين حتی از دولتمردان خود بی خبرند و شايد هم اين تقاصی است که ازبرای ظلم هايی که سابقا بر کشورهای تحت استعمار(هند، ايران، عراق، ويتنام) خود آوردند و هرچه دارند از آن زمان دارند. فرشاد - تهران

خوب البته فقدان او ضايعه بزرگی است اما مگر حرکت تکاملی عدالت ايستايی دارد. شارون بايد بداند تا زمانی که يک مسلمان در دنيا باشد او آرامش نخواهد داشت. بلاخره خداوند اينها را در ناموس هستی قرار داده ظالم بايد به سزای عملش برسد .اين در فلسفه ما مثل روز روشن است. مسعود سرحدی - گنبد

پايداری کم نظير عرفات بر سر آرمان بلند آزادی فلسطين، حتی در عصری که پايان آرمان خواهی را به هزار زبان در بوق کرده اند، و انعطاف بی بديلش بر سر راه رسيدن به آرمان، درس و خاطره ای است جاودان برای مبارزان فلسطين و همه ی آنها که آرمانی چنين دور و دشوار دارند. او ديگر نمادی بی مرگ است که يادش جز انگيزه نمی بخشد. امير حسن رفيعی - تهران

من به تمام کسانی که نسبت به عرفات نظر خوبی دارند ميخواهم يک چيزی بگم : "چرا مثل کبک کلتونو زير برف کرديد؟" آيا همين آقای عرفات در اوائل انقلاب ايران که آمده بود به ديدار (آيت الله) خمينی به عنوان کمک های انسان دوستانه و نجات دادن اسلام که ما ملت رو سرکيسه کرد و حالا جزء "پولدارترين رهبران جهان" قرار دارد! قضاوت را در اين مورد به عهده خوتان می گذارم. "خورشيد هميشه پشت ابر نميماند". ميلاد - تهران

امروزدو نوع مبارزه عليه اسرائيل در سرزمين‌‏های اشغالی جريان دارد و دو گروه پرچمدار اين مبارزات هستند، گروههای مبارزی که بدون توجه و درخواست عرفات به آزادی قدس و رهايی سرزمين مادری‌‏شان می‌‏انديشند و با حربه‌‏هايی نظير عمليات‌‏های شهادت طلبانه مبارزه را ادامه می دهند و گروههای ديگری که همچنان در خط عرفات باقی مانده و به صلح با اسرائيل و ايجاد کشوری فلسطينی فکر می‌‏کنند. بدون ترديد مرگ عرفات علاوه بر تشديد مبارزه اولی ها، باعث اختلافاتی در گروه دوم و عصيان برخی از آنها عليه اسرائيل خواهد شد، به همين خاطر معتقدم که عرفات يک شخص نبود، معمايی بود که زمان بايد حلش می‌‏کرد. ابوالقاسم ايرانشاهی - تهران

ياسر عرفات بسان روح مبارزات مردم قهرمان فلسطين همچنان پيشرو و رزمنده پايدار خواهد ماند. درخت تناور و استواری که او کاشت هرگز متجاوزين به حقوق ملتها را آسوده نخواهد گذاشت. روحش شاد باد. حسين - هلند

عرفات از آخرين رهبران آرمان گرا و کاريزماتيک جهان بود. او بود که آوارگان فلسطينی محتاج به کمک های بشردوستانه را به "ملت" بدل ساخت اگرچه که فلسطين هنوز بزرگترين "سرزمين بی خاک" است. علی - مشهد

فقـط با در گذشـت عرفات آمریکا بر يک کــشور مـسلمان نشـين دیگر مـسلط خواهــد شــد و بس! قيس احمدی - مزار شريف

اگر اعمال عرفات را در ترازوی قضاوت تاريخ بگذاريم قطعا کفه خيانتهای او به آرمان فلسطين بسيار سنگين تر از خدمات وی خواهد بود. شهاب - تهران

آرمان فلسطين عزيز چيزی نيست که با مرگ چريک پير-عرفات بميرد. با مرگ عرفات، چيزی برای اشغالگران صهيونيست عوض نخواهد شد. بنا بر وعده خداوند "الملک يبقی مع‌الکفر و لا يبغی مع‌الظلم":هيچ حکومتی با ظلم پايدار نخواهد ماند. حسن طليعی - کاشان

مرگ ياسر عرفات رهبر کاريزمای جنبش فلسطين باعث نگرانی هر مسلمان شد اما اعتقاد دارم حرکت انتفاضه شکل جديدی خواهد گرفت که رهبران عرب نقش تعيين کنندهای در اين روند دارند. آرش - باشت

از ديد من مرگ عرفات نه تنها يک خوشی بزرگ برای يهوديان است، بلکه برای همه کسانيکه کشت و کشتار را دوست ندارند برای آنها نيز يک جشن بزرگ خواهد بود. اگر خدا بخواهد يهوديان زمين پدران خود را دوباره بدست آورند که ۱۴۰۰ سال پيش از ايشان بزور شمشير گرفته شد. تنها ميتوانيم که مرگ عرفات را برای انجام اين کار يک رويداد خيلی ارزنده و پر بهره به فال بگيريم. لطيف - لندن

عرفات را ميتوان در زمره برجسته ترين رهبران مبارز جهان دانست. رهبرانی چون چگوارا، گاندی، مصدق، امير کبير و ... که برای آرمان ملی شان زندگی و وجود خود و همه آنچه داشتند گذاردند. به اعتقاد من در طول هر مبارزه ای فاکتور هايی چون تجربه سازمانی، اشتباه، وفاداری، خيانت، سازش، دوست، دشمن و ... فراوان يافت می شود. که ارزش هر رهبر در برخورد با اين فاکتور ها شناخته می شود. فرخ - تهران

نظرات شما که پيش از مرگ ياسر عرفات فرستاده بوديد

به نظر من عرفات يک اسطوره بی نظير برای مبارزه عليه اسراييل به شمار ميرود و بعيد است بعد از او مبارزات روند بهتری طی کند.(بهتر از اين جانب که به نفع مسلمانان فلسطين باشد). محمد - اصفهان

مرگ عرفات به نفع فلسطينيان و منطقه خواهد بود. احسان

اظهار نظر ما چه دردی از دردهای جهان اسلام رو کم ميکنه! اين آقا برای من ۲۵ سال که افکارش مرده. کسی که تعادل فکری نداره به درد هيچکاری نميخوره. اوايل انقلاب به آقای خمينی نامه فدايت شوم مينويسه، اما بعد با شروع جنگ ديگه رنگ و روشم پيدا نشد... سياست يک بام و دو هوا... تا به کی... امين - تهران

من عرفات را نمی شناسم هرچند صورتش احساس خوبی را به من نميدهد ولی در مورد فلسطين اگر به خدا و قوانين او اعتقاد داشته باشيد بايد بگويم بسيار دوست دارم با اين مردم و تاريخ اين سرزمين آشنا شوم تا بدانم مثل فلسطين مثل ازماست که بر ماست يا عذابی است بر يک کفر بزرگ در گذشته يا حال يا امتحان الهی است برای برقراری مرکز جهان در بيت المقدس چنانکه درابتدا نيز چنين بوده در هر حال زندان حکميست که اگرابد نباشد تمام ميشود به اميد روزيکه بدور از هوای مسموم خبرگزاريها بتوان حق رااز باطل جدا کرد. محسن - تهران

دوره رهبرانی که سابقه مبارزه مسلحانه دارند و در عين حال کاريزما هم محسوب می شوند سپری شده است. عرفات يک سياستمدار حرفه ای نبود. او زمانی که با همتای خود به ميانجيگری کلينتون در مورد صلح مذاکره می کرد گول تبليغات روزنامه های دست راستی اسرائيل را که وانمود می کردند عرفات در موضع قويتری قرار دارد را خورد و از پذيرش صلح خودداری کرد و بزرگترين فرصتی که تاريخ در برابرش قرارداده بود را از دست داد و از آن پس اکثرا در محل اقامتش تحت محاصره بود تا اگرمفيد هم واقع نشود بيش از حد ضرر نرساند. اميدوارم مرگ او آغاز دوره جديدی در تاريخ فلسطينيان باشد و نقشه راه با موفقيت به اجرا درآيد و خاورميانه روی آرامش را بخود ببيند چرا که در اينصورت دستاويز حکومتهای ديکتاتوری منطقه نيز از بين خواهد رفت... کاوه - اردبيل

در صورت مرگ عرفات بالتبع تضعيف تشکيلات خودگردان، روند صلح به ضرر ملت فلسطين و در ادامه سياست های يکجانبه ايالات متحده و اسرائيل، يکسره خواهد شد... علی - تهران

از خداوند بخواهيم که آينده ای بهتر برای فلسطين يس از عرفات فراهم آورد! سيد سام الدين - بانکوک

به طور سنتی در کشورهای اسلامی دمکراسی وجود نداره و يکی از راههای خلاص شدن از دست سياستمداران کهنه و از دور خارج شده صبر کردن برای مرگشونه! عرفات با مرگش به عنوان يکی از سمبل های مقاومت باعث ميشه که فلسطينيها همبستگی کمتری داشته باشن و در نهايت وحدت نه چندان محکمشون بيشتر با مشکل روبرو بشه. افکار جوان تر ميتوانند کارسازتر و انعطاف پذيرتر باشن و نفرت اسرائيليها از عرفات در مورد جانشينش - هر کسی که باشه - صدق نميکنه پس جانشينش تا حدی بيگناه تر به نظر خواهد آمد و هنگام مذاکره اسراييل رو کمتر ياد روزهای جنگ خواهد انداخت! در کل من فکر ميکنم که اين مساله تأثير مثبتی بر روند مغشوش صلح در خاورميانه خواهد گذاشت. روزبه اسفندياری - دبی

بعضی فلسطينيان قلبا خواستار عرفات نيستند. اما آنچه معلوم است عرفات نقش اصلی را در پايداری منطقه فلسطين دارد و از اين لحاظ که فردی شايسته تر از او وجود ندارد مورد قبول فلسطينيان است... حميد اشتری - تهران

فلسطينيها يک سری افرادی هستند که بر اثر تبليغاتی که در اطرافشان ميشود و حرفهايی که نماينده های دينی آنها به گوششان ميخوانند درست مثل ما در ايران... ولی مشکل اصلی آنها نداشتن سواد و علم درست است. و علت ديگر آن وجود حکومت هايی است که اين حرفها رو به گوش آن ها خوانده و هنوز هم ميخوانند.... ميلاد - تهران

خروج عرفات از صحنه سياست ضربه سنگينی برای اعراب و کشورها و حاميان فلسطين که مخالف انتفاضه هستند ميباشد و قطعا اسراييل از اين موقعيت سوء استفاده زيادی خواهد کرد و توان خود را بر سرکوب بيشتر مقاومت مردم فلسطين متمرکز خواهد نمود. البته نبودن عرفات برای انتفاضه نيز از دو جهت مهم و نگران کننده است. اول آنکه معلوم نيست جانشين عرفات چه کسی خواهد شد و نظر او در مورد انتفاضه چه خواهد بود. شايد وضعيت جديد موجب فشار بيشتر از سوی گروههای محافظه کار بر انتفاضه گردد. دوم آنکه گروههای انتفاضه مايلند از اين موقعيت استفاده کنند و ضربات سهمگين تری بر رژيم اشغالگر قدس وارد کنند. محمد جلال ده بزرگی - تهران

هرگاه نظری به برخورد ساير جريانات سياسی مستقر در خاورميانه بيندازيم به سياست مدارا و اعتدال پسندی آقای عرفات اعتراف خواهيم نمود روی اين ملحوظ خارج شدن وی از صحنه سياسی خاورميانه بعلاوه آنکه دورنمای خوبی برای ملت فلسطين ندارد يک چالش شديد برای دولت اسرائيل نيز بشمار ميرود. عبدالولی - کابل

عرفات مانع اصلی طرح صلح موسوم به "نقشه راه" در خاورميانه بود. به نخست وزيران معتدلش اختيارات لازم رانمی داد و با توجه به تجربه و سوابق کافی درعمليات تروريستی، گروههای تروريستی مانند حماس و جهاد اسلامی را از بالا هدايت و رهبری ميکرد. با خروج او از صحنه سياسی (که يک موهبت برای فلسطين و کل منطقه است) احتمالا افراد معتدلی مانند ابومازن ويا احمد قريع زمام امور را دردست خواهند گرفت و با برچيدن گروههای افراطی راه برای صلح باز خواهد شد. از طرفی با توجه به انتخاب مجددبوش، فشار امريکا بر تندروان اسراييل بيشترشده و منطقه بسوی صلح پيش خواهدرفت. داريوش - برلين

اشکی برای عرفات و آرزويی برای فلسطين ــ برای من مهم نيست با نام قهرمان يا به عنوان سازشکار بميرم، برای من مهم اين است که فلسطين زنده بماند. زنان و مردان و کودکانش در صلح و آرامش زيتون بچينند و زندگی کنند. بگذاريد من قربانی شوم! فکر می کنم اين بزرگترين وظيفه يک رهبر باشد. ياسر عرفات به گذشته که نگاه می کنم مرگ «ياسر عرفات»، سومين درگذشت سياسی بود که بغض را ترکاند. ييش از اين بر از دست دادن « مهدی بازرگان » که مصيبتی بزرگ برای جنبش ملی، مذهبی بود بسيار گريستم. چه با توجه به کهنسالی مرحوم «دکتر سحابی » آينده نهضت چندان روشن به نظر نمی رسيد. ييش تر از آن نيز در مرگ رهبر انقلاب که می شد ييش بينی کرد بعد از درگذشت ايشان، چه مصيبت عظمايی با بدعت ناميمونی که آن مرحوم با اصل استبدادی «ولايت فقيه» گذارد، در انتظار کشور خواهد بود. با درگذشت عرفات، آينده نامشخص صلح در فلسطين از آن چه بود، مبهم تر می نمايد و اشک را سزاوار ريختن برای آرزوی بعيد فصل زيتون چينی فلسطينيان در صلح. فصلی که چريک صلح خواه به چشم نديد و رفت. از خداوند بخواهيم، آينده ای بهتر از پس از خمينی و بازرگان برای ملت ايران را، برای فلسطين يس از عرفات فراهم آورد! سيد سام الدين ضيائی - بانکوک

به نام پروردگار دو عالم. عرفات آرمانگرايی واقعيت مدار بود (و انشاءالله «خواهد بود») و همين مساله او را به يک رهبر بی بديل برای فلسطينيان تبديل کرده است، به همين خاطر بيم آن می رود که در صورت درگذشت وی و فقدان رهبری منسجم و مقبول برای فلسطينيان، در آينده و به هنگام تقابلات و مذاکرات با اسراييل، حق مردم فلسطين بيش از پيش تضعيف شود. مرتضی شيرانی - اهواز

عرفات در طول ساليان دراز، قدرت را به صورتی همه جانبه در دست خود متمرکز کرده و هرگز اجازه پخش و توزيع آن را بين نهادها و شخصيت های فلسطينی نداده است. اکنون اگر بميرد، "خلاء قدرت" دامنگير جامعه فلسطين خواهد شد. دوستان و دشمنان عرفات، هر دو، از احتمال بروز هرج و مرج فراگير و يا وقوع جنگ قدرت بين جناح های فلسطينی پس از مرگ ابوعمار بيمناک و نگرانند و برای نگرانی خود نيز دليل دارند، زيرا رهبر ۷۵ ساله ساف، افزون بر متمرکز کردن قدرت در دستان خود، مکانيسم قانونی شفافی را برای تعيين جانشين خويش پايه ننهاده است و اين درحالی است که در بين فلسطينی ها، چهره ای که مورد احترام و پذيرش همه گرايش ها و گروه ها باشد، کمتر يافت می شود. از همين رو، مسئله "جانشينی عرفات" به صورت مسئله ای مهمتر از مرگ و زندگی شخص او درآمده است. اين ماجرا متاسفانه سنت "شاه ميری" در جوامع استبداد زده شرقی را در خاطره ها زنده می کند! در حالی که ابوعمار هنوز زنده است، محافل سياسی و خبری جهان در حال گمانه زنی درباره جانشين او هستند. قاعدتا نخستين نامی که به عنوان جانشين عرفات به ذهن خطور می کند، محمود عباس (ابومازن) است. عباس باسابقه ترين همرزم عرفات و يکی از پايه گذاران جنبش الفتح است. خبير احمد - فنلاند

فرقی نخواهد داشت. اين برای فلسطينيها بسيار مهم است.هر کس باشد نفوذ عرفات نخواهد داشت. احتمالا محمود عباس است. علی عباسی

مسلمان واقعی بدنبال پست و مقام نيست بلکه به دنبال آرمان وعقيده خود است. اين که چه کسی بجای ايشان بايد تعيين شود، آنها هم مثل ايران يک مجلس خبرگان تشکيل دهند و بعد رهبر تعيين کنند يا اين که چند نفر از بزرگان کانديدا شوند ومردم به آنها رای دهند. ولی روش اول بهتر هست. امير

رئيس بعدی تشکيلات خودگردان فلسطينی هر که باشد هرگز اختيارات آقای عرفات را نخواهد داشت و احتمالا نقش نخست وزير در اداره امور بيشتر خواهد شد. به نظر من چهره های ميانه روی جنبش فتح نظير محمود عباس شانس بيشتری برای جانشينی آقای عرفات دارند. از سوی ديگر با توجه به عزم آريل شارون برای تخليه شماری از شهرک های يهودی نشين کرانه باختری و نوار غزه می توان تا حد زيادی به از سرگيری مذاکرات صلح اميد داشت. ابقای بوش در کاخ سفيد و نياز آمريکا به صلح و ثبات در منطقه هم احتمالا به پيگيری طرح صلح "نقشه راه"خواهد انجاميد. نيما - شيراز

من معتقدم که آقای ياسرعرفات پيشرفت های بزرگی نصيب کشور فلسطين کرده ومن اميدوارم حال آقای عرفات خوب شده وبتواند پيشرفت های بيشتری نصيب فلسطينيها کند وکشور فلسطين را از دست بيگانگان نجات دهد. سيد ابوالقاسم - اصفهان