صندوق های آرا - روز نهم اکتبر انتخابات رياست جمهوری در افغانستان برگزار شد

اين هفته نظرات خود را در اين باره بفرستيد: دولت آينده چگونه می تواند از فساد جلوگيری کند؟

اين برنامه ها طبق روال گذشته روز های جمعه پخش می شود. در روزهای پيش این برنامه ها پخش شده است.

ديدگاه خوانندگان

به نظر بنده بهترين راه برای از بين بردن فساد اداری برای طبقه پائين رتبه مأمورين افزايش معاشات آنها می باشد. اما اکثراً ما فساد اداری را در طبقه بلند رتبه دولت می بينيم که برای از بين بردن فساد داری در طبقه بلند رتبه بايد افراد با تجربه و صادق گماشته شود که دارای سوابق نيک باشد. محمد ظاهر - کابل

ترکيب دولت آينده افغانستان بايد يک ترکيب فراگير و ملی باشد. همه اقوام، مليتها و اقشار گوناگون جامعه بدون تبعيض با در نظر داشت کفايت، درايت، سابقه و تجربه کار مسلکی در داخل کشور بايد در حکومت سهم فعال داشته باشند نه اينکه افرادی بی کفايت را که ساليانی دراز در خارج از کشور مصروف کار سياه يا دکانداری بوده اند به نام تکنوکرات و مسلکی به کشور آورده و بالای شانه های ملت ما بار کنند. افغانستان را کسانی آباد می کنند که در افغانستان زيسته و خانواده هايشان در اينجا زيست دارند...سوريان - کابل

دولت آينده افغانستان برای جلوگيری از فساد بايد حداقل اين سه کار را انجام دهد ۱- از استخدام افراد غير متخصص و فاسد و بی بندوبار در تمام بخشها و ادارات دولتی و وزارتخانه ها جداً خودداری کند که، رياست به دست کسانی خطاست... که از دست شان دست ها برهواست، ۲- از افراد متخصص و متدين و وطن پرست از اقوام مختلف هم در کابينه و هم در تمام ادارات دولتی در سراسر کشوراستفاده نمايد که، خدا ترس را بر رعيت گمار ... که معمار خلق است و پرهيزگار، ۳- بايد با کوچک نمودن حجم دولت حقوق و مزايای کارمندان را بالا برد تا با تأمين مخارج زندگی آنان فساد و رشوه خواری از سيمای دولت زدوده شود. سيد عيسی صابری مغزاری - مشهد

دولت آينده افغانستان بايد بر مبنای اصول شايسته سالاری و به دور از مسائل قوميت گرايی تشکيل شود. راغب - تهران

فقر بيش از حد، يگانه مولد فساد در کشور محسوب می گردد. بنا با حل اين معضل، قسمت اعظم فساد اجتماعی و اداری از بين خواهد رفت. بهار کابلی - کانادا

دولت آينده زمانی در از بين بردن فساد اداری موفق می شود که اولاً سطح معاش مأمورين را بلند ببرد و دوم اينکه در مدرن ساختن ادارات توجه نمايد تا مجبور به استفاده از افراد غير مسلکی و فرصت طلب نشود. شعيب امين - هرات

مهمترين وظايف دولت آينده افغانستان موارد ذيل است: ۱- دولت آينده افغانستان وظيفه دارد تا اراده ملی مردم افغانستان را که با حضور گسترده و شکوهمند خويش در قالب اقوام و مليت های مختلف در انتخابات ۱۸ ميزان با شور و شوق حماسه آفريدند را ارج بگذارند. ۲- حکومت آينده و مسئولين آن بايد عادل باشند. کابينه حکومت آينده از اشخاص فهيم و ورزيده و با درايت و تحصيل کرده و از همه اقوام تشکيل شود و کار به اهل آن سپرده شود. ۳- حکومت آينده بايد توجه خاص به رشد تعليم و تربيت، اقتصاد، امنيت، صحت داشته باشد. ۴- حکومت آينده بايد والی های ولايات را از اشخاصی انتخاب کند که اهليت و صلاحيت آن را داشته باشد. ۵- حکومت آينده بايد برای بازسازی ادارات دولتی اقدام نمايد در غير آن هر نوع حکومتی که باشد به ناکامی مواجه خواهد شد. ۶- حکومت آينده بايد تلاش کند که حکومت در انحصار يک قوم و يک ملت خاص قرار نگيرد. ۷- حکومت آينده وظيفه دارد که فقر و بدبختی و بی بندوباری، عياشی و فحشاء را از جامعه ريشه کن کند. ۸- در ترکيب حکومت آينده افغانستان نمايندگی تمام اقوام افغانستان به تناسب موجوديت واقعی ايشان در نظر گرفته شود. محمد جان قربانی – قم

تاريخ شاهد است، کسانی که در مقامات دولتی هميشه کار کرده اند خود را صاحب زندگی خوب و مرفه ساخته اند و هيچ وقت به فکرشان چيزی به نام عوام خطور ننموده است. پس ساختن يک اداره نياز به افراد با صداقت و قربانی دهنده دارد و دولت آينده آقای کرزی زمانی موفق خواهد بود که چنين اشخاصی وی را همراهی کنند. اين کار ناممکن نيست به دليل اينکه تمام دارائی وی بايد در دولت ثبت گردد که چه دارد و هميشه از کارکردشان تمام ارگان اگر امنيتی باشد يا اقتصادی مطلع باشد. زمانی که مقامات اصلاح شدند به سلسله مراتب الی چوکی دار هم اصلاح خواهد شد. حميدالله خان وردگ - کابل

گر چه معلوم نيست که رئيس جمهور آينده کشور به کدام جهت حرکت خواهد کرد. در راه يک جامعه دموکراسی واقعی و يا به خاطر حفظ کرسی خويش سر سازش را به پيش خواهد گرفت. مگر جهت جلوگيری از فساد اداری که به اوج خويش رسيده است، دولت آينده در راه شخصی سازی در بخش خدمات عامه اقدام جدی نمايد تا از يک طرف کشور را از اين بن بست اقتصادی نجات بدهد و از جانب ديگر مردم را از چنگال فساد نجات دهد. مشکل عمده در بخش خدمات اجتماعی است که اگر بعضی از بخش های دولتی مانند شاروالی، ترانسپورت (ترافيک)، تلفون و مخابره، بهداشت، تجارت به کمپانی های شخصی داده شود کار نيکی خواهد شد، مگر بر اساس يک قانون و مقرارات وضع شده تا از يک طرف مسئله استثمارصورت نگيرد و از جانب ديگر جهت تقويه دولت از طريق تأديه تکس کمک صورت گيرد. گر چه بسياری از کانديدهای محترم وعده های زيادی را داده اند مگر يقين کامل دارم که از وعده های داده شده پنج در صد آن را قادر نخواهند بود که عملی نمايند. محمدالله کريمی - کابل

دولت آينده افغانستان می تواند موضوعات ذيل را در نظر گرفته به آن عمل نمايد: ۱- خلع سلاح عمومی ۲- امنيت کامل جان، مال و ناموس مردم ۳- مساعد نمودن زمينه کار برای مردم ۴- ايجاد سکتور های خصوصی ۵- تشکيل پليس ملی و با درک و با مسؤليت زيرا پليس فعلی نه درک دارد و نه تعليم و نه همچنان چيزی را از حقوق بشر و غيره می داند، کميسون نام نهاد. حقوق بشر فقط ايجاد شده است اما علی الرغم مصارف گزاف از کارهای مثبت هيچ اثری نيست. ۶- دستگاه قضايی و عدلی در کشور عاری از تعصب باشد و همچنان افراد شايسته و ديندار در دستگاه متذکره استخدام گردد. ۷- افراد شايسته در دستگاه دولت بدون در نظر داشت مليت، قوم، مذهب و... به کار گماشته شوند. ۸- تعليمات ابتدايی برای عموم رايگان و جبری باشد. ۹- دانشگاه های خصوصی ايجاد گردد. ۱۰- قوانين نافذه در کشور تنها در روی ورق باقی نماند و بلکه مو به مو عملی گردد. ۱۱- کلمات که مردم عامه را متأثر می سازد از طريق رسانه ها به کار برده نشود. ۱۲- راديو ها و تلويزيون ها در قرا و قصبات نيز ايجاد گردد تا مردم از جريان آخرين تحولات در کشور مطلع گردد. ۱۳- زيربنای تشکيلات ادارات دولتی از نو احيا گردد. مأمورين فعلی دولت بايد تحت تربيت سالم قرار بگيرد و اداره جديد برايشان تشريح و توضيح گردد. ۱۴- افراد کم کار، استفاده جو، مخرب بعد از شناسايی فوراً منفک گرديده و به مردم معرفی گردد. ۱۵- جنايت کاران جنگی بايد محاکمه گردد. محمد محسن ضيا - کابل

جلوگيری از فساد در افغانستان کارآسانی نيست، به اين دليل که مقامات در سطوح بالا در چمبره اين هيولای مهار ناشدنی گرفتارند. در سطح والی و ولسوال و قوماندانهای امنيه که هر کدام دستی در دست يک وزير در مرکز دارد، ارتباط مستقيم با قاچاقچيان ترياک ديده می شود. و نيز قاضيان محترم کشور که بايد مجريان قانون باشند، حتی در سطح بالای مرکز، به مجرمان اداری تبديل شده اند. با قانون و حتی شريعت، بازار کسب و کار به راه انداخته اند، با اين دليل که معاش کم است. در چنين وضعی جلوگيری از فساد اداری؟ واقعاً اگر نه غيرممکن، حداقل در آينده نزديک که دوره پنج ساله دولت آينده را در برخواهد گرفت، خيلی دشوار و دور از تصور است. مگر آنکه معجزه ای روی دهد. عبدالواحد رفيعی - هرات

دولت منتخب زمانی می تواند فساد را ريشه کن کند که معاش مأمورين را بلند ببرد زيرا در مملکتی که يک بام و دو هوا باشد فساد اداری از بين نخواهد رفت زيرا ما می بينيم که معاش يک کارمند دولت به ۱۰۰۰۰ هزار دالر و ديگر دو هزار افغانی. تا زمانی که اين وضيعت ادامه داشته باشد قطعآ نمی توانيم يک اداره سالم داشته باشيم. عبدالظاهر - هرات

به نظر من اگر در حکومت آينده که يقيناً آقای کرزی انتخاب خواهد شد، بهترين راه اين خواهد بود که يک حکومت ائتلافی به وجود نيايد و در صورتی که کار به اهل کار سپرده شود بهترين راه برای جلوگيری از فساد اداری و هزار های فساد ديگر خواهد بود. رويين احمد زی - کابل

به نظر من اولين اقدام دولت برای جلوگيری از فساد اين است که اول از درون خود دولت شروع کند مثلا اول بايد با رشوه خواری که بيداد می کند در درون دولت مبارزه کند و از رشوه خواری خود افراد دولت جداً جلوگيری نمايد و بايد در اين کار مانند طالبان جدی باشند و متخلفان را فوراً مجازات و از کار برکنار نمايند. راه ديگری که به نظرم می رسد تقويت رسانه های گروهی مانند راديو و تلويزيون است که از طريق آنها مردم را نسبت به عواقب کارهای فساد انگيز آگاهی ببخشند و فرهنگ درست زندگی کردن را به مردم آموزش دهند و تبليغ کنند. رحيمی - قم

از زمان تأسيس افغانستان يعنی از زمان به قدرت رسيدن احمد شاه ابد الی تا به حال، زمامداران افغانستان نتوانستند از قالب های قومی، منطقه ای، زبانی و امثال آن به در آيند. اگر رئيس جمهور آينده بتواند اين قالب ها را شکسته و ملی بی انديشد، می توان به آينده افغانستان اميدوار بود. نصير فرهمند - هرات

به نظر من مهمترين وظيفه دولت آينده افغانستان اين است که بتواند با درايت خاص سياسی خود و همچنان يک اراده جمعی (منافع ملی) کشور را در يک تعامل قانونمند با منافع کشورهای دوست که با ملت افغانستان کمک می کنند مورد ارزيابی قرار دهند، تا از يک سو راه را برای تحقق منافع ملی هموار شده باشد و از جانبی هم ديگر از فرصت سوزی های که پس از حادثه ۱۱ سپتامبر به ويژه پس از تشکيل کنفرانس (بن) صورت گرفته است جلوگيری شود. از سوی ديگر دولت آينده افغانستان وظيفه دارد تا اراده ملی مردم افغانستان را که با حضور شکوهمند خويش در انتخابات ۱۸ ميزان حماسه آفريدند، ارج بگذارند.بلال - هلند

...در صورتی که معاشات مامورين در دولت آينده زياد نشود هيچ شخص مسلکی و سالم در خواست کار به دولت را نخواهد داد و باز هم دولت به طرف فساد اداری و رشوه خواری خواهد رفت. شما به مردم چه اطمينان می دهيد؟ سيد جاويد انديش - افغانستان

حکومت آينده و مسئولين آن بايد عادل باشند و کابينه حکومت آينده از اشخاص ورزيده کار فهم، بدون در نظر داشت ارتباطات قومی نژادی و لسانی ساخته شود و نيز اشخاصی که در حکومت آينده گماشته می شوند بايد اشخاصی باشند که در حکومت های گذشته به هيچ نوع جرم و خيانت متهم نشده باشد و عاری از فساد اداری، کشتار دسته جمعی، تخاف از حقوق بشر و حقوق اطفال باشد و همچنان حکومت آينده بايد توجه خاص به رشد تعليم، اقتصاد، امنيت، صحت و محو نمودن القائده و تروريزم و ديگر دشمنان اين سرزمين رنجديده داشته باشد. و نکته مهم اين است که در صورت گماشتن والی و السوال و ساير مسئولين بايد از يک ولايت به ولايت ديگری تعيين گردد و آن هم برای يک مدت کوتاه يعنی در طول حکومت پنج ساله بايد چند بار تغييرات در ولايات صورت گيرد تا از اين طريق از هر نوع فساد جلوگيری به عمل آيد. عبدالبصير فروغ - کابل

به نظر بنده اگر آقای حامد کرزی برنده انتخابات گردد، حکومت آينده آن مانند ائتلاف های قبل از انتخابات با احزابی که با ايشان ائتلاف نموده اند حکومت ائتلافی خواهد بود. محمد ظاهر - کابل

از کانديدان محترمی که سهم کمتری از آرای مردم نصيب شان شده و شکست می خورند، توقع می رود که از اغتشاش آفرينی و بازی خطا دست بکشند، بگذارند اين مردم که با هزار آرزو رأی داده اند مرحله جديدی از زندگی سياسی خويش را تجربه کنند، چرا که خاصيت دموکراسی در مبارزه عادلانه سياسی است و در آن بازنده بازنده است حتی با اختلاف يک رأی. اين کانديد های محترم بايد توجه کنند که افغانستان نوين ديگر ميدان جنگ و نظامی گری نيست که بر اساس مرمی و تفنگ، شهرها و خانه های مردم قسمت شود. عبدالوا

افغانستان پول مفت نفت رو ندارد تا دولت با آن دموکراسی را نابود کند، مجبورند کار کنند، جايی هم که کار و خلاقيت باشد دموکراسی هم خواهد بود و آمريکا هم مواظبشان است و افق روشنی بهتر از ايران پيش روی آن است. رنج های کشيده در اين ساليان تجربه گرانبهايی است برای ساختن آينده، آن را راحت نبايد از دست داد. مثل تير در چله بايد رها شود افغان. سعيد - تهران

حکومت آينده، والی هايی را تعيين نمايد که از خود ولايت نباشد و اهليت کار داشته باشد. به خاطر آبادی وطن زيادتر از منابع داخلی استفاده نموده و تعداد کارکنان خارجی کم گردد و قرض از بانک جهانی تنها به پروژه هايی گرفته شود که عايد آن پس قرض را تأديه نمايد نه به پروژه های مصرفی. آزادی و دموکراسی را معرفی نمايند که بيانگر جامعه افغانی باشد از افراط و تفريط جلوگيری نمايند. گدايی گری از سر سرک ها و کوچه ها گم نمايند و يک سيستم ايجاد نمايند که آبرو افغانها به جا باشد و من مطمئن هستم که مصرف يک کندک عسکر برايشان کفايت می کند. آورد و ملی و پليس ملی به روحيه وطن دوستی هر چه عاجلتر تربيت گردد و هيج افسر در آينده عضو پارتی سياسی نباشد و تنها محافظين افغانستان عزيز باشد و هيچ افغان به دست افغان کشته نشود، اردو ملی برای محافظت افغانستان و افغانها باشد. احمد - کابل

به نظر بنده اين انتخابات را نمی توان گفت انتخابات ملی و برای ايجاد يک وحدت ملی بهتر است نام اين انتخابات را انتخابات قومی و سمتی بگذاريم چرا که هر قوم به وطندار خود رأی داده است. مثلاً ازبک به ازبک، خود هزاره به هزاره، خود تاجک به تاجک، پشتون به خود جناب رئيس دولت. آيا شما اين انتخابات را انتخابات ملی و مردمی می ناميد يا قوم پرستی و سمت گرايی. بزرگان دولت خوب داد و فرياد پر شور از اين انتخابات در رسانه های داخلی و خارجی می زنند. چرا که پايه های چوکی هايشان مستحکم تر می شود، البته نه به اراده مردم بلکه به خواست ديگران که از خارج ديکته می شوند... علی - سوئد

گر چه همه دوستان ابراز نظر کرده اند و نظرهای خوبی داده اند بايد گفت که حکومت آينده بايد مثل حکومت سه سال قبل نباشد... افرادی که خود وزير محترم شناخت کامل با آنها داشت و يا سفارش شده بود در غير آن افراد ناشناس از هر ميليتی که بود در حاشيه قرار گرفته بود. اگر لياقت آن به مراتب از وزير محترم کرده بالا بود و همچنان در نمايندگی های خارجی وزارت خانه ها نيز تماماً اقارب دست اول وزير محترم مقرر می گرديد مانند برادر، خواهر زاده و امثالهم. اميدواريم در حکومت آينده چنين نباشد و مردم بتوانند صدای خود را به گوش دست اندرکاران دولت برساند. عباسی - کابل

به نظر من حکومت آينده افغانستان بايد حکومتی باشد که افراد شايستگی کار را داشته و رشته شان بوده، مورد استخدام قرار گيرند که البته اين کار رعايت نشده بود. اميدوارم در حکومت آينده که رو به تشکيل شدن است چنين نباشد نه فردی که پدر وپدرکلان او به حکومت افغانستان سهيم بود لذا او بايد در اين حکومت سهيم باشد، اگر چنين باشد افغانستان دوباره به سوی بدبختی خواهد کشيده شود و حکومت، حکومت ميراثی می شود. عبدالقيوم - غزنی

اين مساله بی جا خواهد بود که فکر نماييم که ترکيب ونقش دولت آينده افغانستان چگونه خواهد بود. چرا که قوم گرائی و ديگر ستيزی در افغانستان به يک سنت مقدس تبديل شده است وهمچنان از امتيازات چون شايستگی، تخصص، عقلانيت و بسا مسائل ديگر پيشی گرفته است. ترکيب دولت و هم چنان نقش آن مانند قبل خواهد بود که مردم افغانستان آن را تجربه نموده است و در ادارات دولتی و ديگر عرصه ها ترکيب بر اساس قومی وحزبی خواهد بود. ولی با وجود آن هم اگر اين ترکيب قومی شدن به نحوی از نماينده بودن و يا رهبر بودن يک قوم و براساس شايستگی همين سهميه ساخته شود باز هم به نفع مردم افغانستان است. هجوم رای ها براساس قوميت وانتخاب دو معاوين کانديداها می تواند بيان کند که ترکيب و نقش دولت به کدام جهت می رود. عارف حکيمی - ولسوالی جاغوری

به نطر بنده حکومت آينده افغانستان بايد: ۱- بر شايسته سالاری استوار باشد. ۲- کار به اهل کار سپرده شود. ۳- مقامهای دولتی ميراثی نباشد (وقتی يک والی يا ديگر مقام دولتی ميميرد برادر يا پسرش جانشين آن نگردد.) ۴- مقامهای دولتی بايد براساس لياقت وشايستگی توزيع گردد نه به اساس قوميت و توافق ها. مجددی - جلال آباد

به نظر بنده رئيس جمهور آينده کشور در ساختار دولت آينده کشور بسيار مشکلاتی خواهد داشت. جهت ساختار يک حکومت مردمی، در صورتيکه روش های دموکراتيک را دنبال نمايد بيش از پنج سال را در برخواهد گرفت تا يک حکومت مردمی را بسازد (جوکات بندی نمايد). در فدم اول کاری که بکند بايد برای بازسازی ادارات دولتی اقدام نمايد درغير آن هر نوع حکومتی که باشد به نا کامی مقابل خواهد شد. مامورين دولتی موجود (پليس، خدمات اجتماعی و قضائی) يک خلائی را بين دولت و مردم بوجود آورده اند و در ترکيب آن کسانی هستند که به هر نوع تحول سياسی خود را عيار ميسازند... ترور صرف به مفهوم آدم کشی نيست و عبارت از فشار، اختناق، شکنجه روحی، ظلم، حق تلفی و ساير فشارهای اجتماعی روانی را در بر می گيرد که توسط همين مامورين دولتی بالای ملت بيچاره اجرا ميشود. بنابراين رئيس دولت بعدی اين مسئله را در نظر بگيرد و اقدام جدی نمايد ... مامورين بايد اشخاصی که دارای علم و و جدان پاک هستند نظر به ضرورت ادارات روی کار آيند... محمد الله کريمی - کابل

حکومت آينده بايد طالبان و حزب اسلامی را در دولت آينده سهيم نمايند که امن سرتاسری گردد وقوای خارجی از افغانستان خارج گردد. احمد - کابل

حضور گسترده مردم در قالب اقوام و مليت های مختلف بيانگر رشد و ترقی شعور سياسی مردم می باشد. حکومت آينده تنوع اقوام مختلف ساکن در کشور را در ضمن توجه به شايسته سالاری بايد جدا مورد ملاحظه قرار داده و نبايد مانند حکومتهای گذشته در انحصار يک قوم و يک ملت خاص قرار گيرد. هر اندازه اقوام مختلف در حکومت نقش داشته باشند به همان اندازه بی عدالتی، انحصار گرائی، تبعيض، يکسونگری و فساد اداری جای شان را به انکشاف متوازن، شفافيت و عدالت می بخشند. انکشاف متوازن موضوع است که حکومتهای پيشين هرگز به آن توجه نداشتند و آشکارا تبعيض و بی عدالتی را متوجه بعضی اقوام و مليتهای ساکن در کشور می کردند. بالاخره اين پديده تبديل به يکی از عوامل عمده جهت براه انداختن هرج و مرج و آشوب در کشور گرديد. مناطق غرب کابل بطور مثال تفاوت هر جانبه فاحش با ساير نقاط اين شهر دارند. چرا کابل که يک شهر کوچک می باشد نواحی آن دارای تفاوتهای همانند تفاوتهای فی ما بين بهشت و جهنم را دارا می باشند؟ مردم بقدر کافی هشيار شده اند و ديگر نميتوان آنها را با وعده ها و نويدهای پوچ و بی معنی فريب داد... من معتقدم که دولت آينده با توجه به انکشاف متوازن پديده شوم تروريسم و کشت کو کنار (خشخاش) را نيز بطور چشمگير کاهش می دهد. زيرا در اينصورت مردم مجبور نخواهند بود که از شدت فقر دست به کشت کوکنار زنند تا تروريستها نيز از منافع سرسام آور آن جهت تقويت يافتن و ايجاد تخريب کاری استفاده نمايند. محمد ابراهيم افتخاری - هزاره جات

به استقبال بی نظيرمردم ما، قطعاً رئيس جمهور آينده می تواند در ترکيب کابينه بيشتر به شايسته سالاری که همان خواسته واقعی همه است توجه نمايد نه چيز ديگر، اما هيچگاه نبايد فراموش کنيم که کشور و جامعه ما خصوصيات و مشکلات خاص خودش را دارد و در يک جامعه ای که نظام عشيره و قبيله ای بر آن حاکم است، هرگز نمی توان به خواسته های بزرگان اقوام بی توجهی نشان داد. بنابراين پيشنهاد مشخص من اين است فعلاً که ما در حالت گذار به يک جامعه دمکراتيک قرار داريم گام ها را محتاطانه تر برداريم . رهين - غزنی

دولت بايد ازافراد متخصص وازهمه اقوام تشکيل شود. محمد حيدر - ايران

با اعلام حکومت جديد کدام تغيير ملموس رخ نخواهد داد. پاليسی که حدود سه سال گذشته بود دوام خواهد کرد ولی پاليسی خارجی کشور هرچه بيشتر در خدمت اهداف استعماری ايالات متحده قرار خواهد گرفت. در ناحيه اقتصادی و سياسی افغانستان هر چه بيشتر وابسته به کشورهای خارجی گرديده نظام طبقاتی در کشور حاکم گرديده برخی آسمان خراش خواهند ساخت و برخی ديگر در فقر و بدبختی دست و پا خواهند زد و بالآخره پابندی به دين و معتقدات مذهبی در جامعه ريشه کن شده، عياشی و فحشا و بی بندوباری سراسر کشور را فراگرفته بنام دموکراسی نوين در جامعه تطبيق خواهد شد. دلدار حکيمی - کابل

حکومت آينده افغانستان به نظر بنده بايد خصوصيات ذيل را دارا باشد: ۱. حکومت آينده بايد بر مبنای شايسته سالاری استوار باشد. ۲. اعضای حکومت بايد اشخاص با فهم مسلکی و در عين حال با انرژی و دارای آگاهی کامل از علوم و فنون مدرن موروج در جهان کنونی باشد. ۳. حکومت آينده در حاليکه به مجاهدين واقعی و مبارزات و خدمات ايشان در راه آزادی و آبادی وطن احترام داشته آنانيکه به زور تفنگ ونيزه به نام مجاهد می خواهند بالای مردم مظلوم افغانستان حکومت نمايند و مثل سابق باز هم می خواهند که مردمان شريف وطن ما را به نام های قوم، مذهب و منطقه از هم جدا سازند در حکومت به نام مصلحت جای ندهند. ۴. در ترکيب حکومت آينده افغانستان نمايندگی تمام اقوام شريف افغانستان به تناسب موجوديت واقعی ايشان در نظر گرفته شود. ۵. حکومتی که شايستگی کامل جمع آوری سلاح ثقيله و خفيفه و هم چنان زمينه کار برای اشخاصی که سلاح خود را به زمين می گذارد را داشته باشد. ۶. حکومت آينده بايد در قدم اول امنيت کشور را تأمين نمايد و زمينه را برای رشد اقتصادی فراهم نمايد. محمد حسن - کابل

حکومت آينده افغانستان بايد متشکل از اشخاص نخبه و تحصيلکرده باشد و من از ريس دولت آينده می خواهم که در قدم نخست يک بررسی دقيق از وضعيت وزارت خانه ها نمايد و اشخاصی که به اساس شناخت های شخصی در پست های کليدی تعيين و مقرر گرديده اند مخلع گردند و به عوض آنها اشخاصيکه لياقت کای و تحصيل داشته باشد مقرر گردند و به نظر من بهترين کار برای حکومت آينده همين خواهد بود چون کار به اهل آن سپرده می شود. سنجيده - کابل

بنده به عنوان يک شهروند افغانستان در مورد ساختار حکومت آينده کشور طرفدار افراد متخصص و مسلکی می باشم. اين افراد بدون در نظر داشت تعلقات قومی، مذهبی، سمتی با در نظر داشت تخصص و مسلک شان در پست های مهم دولت استخدام گرديده تا در راستای بازسازی اين کشور بدون حضور خارجی ها کار و فعاليت نمايند. زيرا در گذشته بيشتر کمک های مالی به منظور معاش، رفت و آمد خارجی ها وغيره به مصرف می رسيد. در صورتيکه حکومت با يک ترکيب از متخصصين و افراد مسلکی بوجود بيايد مسلماً در زيربنای ساختار حکومت تغيير وارد می شود و افراد کم تجربه و يا بی تجربه کم سواد نمی توانند توسط واسط هايی که در گذشته وجود داشت، پست های مهم دولتی را اشغال نمايد که همه مردم ما شاهد آن هستند که بعضی از وزيرهای محترم ما حتی سواد کافی نداشتند چه نياز به اينکه او از خود ابتکار و شايستگی داشته باشد. به هر صورت گذشته ها برای ما تجربه های بسيار بزرگ است و مردم اين کشور با هوشياری کامل از اين تجارب به نفع کشور استفاده نمايد و موضوع ديگر که قابل تأمل و تعمق است مسئله تعليم و تربيت اجتماعی است. به نظر بنده وزارت معارف در افغانستان نيازمندی ساختار جديد بنيادی می باشد و بسيار تغييرات بايد در وزارت معارف بوجود بيايد. بطور مثال در افغانستان افراد کم سواد و بی تجربه رابرای صنوف ابتدايی ( اول، دوم و ... ) در مکاتب استخدام می نمايند که اين افراد نه تنها برای اين اطفال مصدر خدمت قرار می گيرد بلکه اين اطفال از نظر تربيوی آسيب بيش از حد می بينند. بنابرين وزارت معارف بايد برای اين صنوف (اول....) با تجربه ترين و شايسته ترين استاد را با معاش نسبتاً خوبتر برای اين اطفال استخدام نموده تا ما در کشور خود از اساس، طفل باتربيت، دانسته ، و با ادب داشته باشيم در صورتيکه اين پيشنهاد عملی گردد مسلماً کشور ما در آينده مشکلات موجوده را بسيار به آسانی حل خواهد کرد. محمد محسن ضيا - کابل

دولت آينده افغانستان بايد دولت ملی باشد نه دولت قومی و قبيله ای... هر چند با شناختی که از افرادی در اطراف آقای کرزی داريم اگر وی به رياست جمهوری انتخاب شود به احتمال قوی همين مشکل را خواهند داشت. زيرا آقای کرزی نشان داده که همواره خود را در پشت نقاب اينگونه افراد که گويا به شدت قومگرا هستند پنهان می‌کند. به هرحال اميداوريم هرکس رأی بياورد به تصميم ملت احترام گذاشته و ملی عمل نمايد. گذشته تاريخی درسی است برای همگان که صلاح ما در همين است. خدا کند که هم وطنان ما ملی بينديشند و هم ملی تصميم بگيرند و هم حاکمان و منتخبات مردم. البته لازمه اين کار آن نيست که دوباره همان جنگ سالاران را در قدرت سهيم نمايند. يکی از مزايای چند ساله حکومت آقای کرزی همين بود که دست جنگ سالاران را کوتاه کرد... بنابراين جا دارد بابت اين شجاعت از ايشان تشکر کنم. اما می‌خواهم اگر در آ‌ينده انتخاب شديد که خواهيد شد سعی کنيد حکومت ملی با مشروعيت ملی به وجود آيد. رضايی - ايران

به نظر من حکومت آينده افغانستان بايد حکومتی باشد شايسته سالار، لذا هر کسی که شايسته مقامی باشد بايد در آن مقام گذارده شود، بايد در آينده افغانستان به طور کلی کوشيده شود که مسائل قومی و مذهبی کنار گذاشته شود. از مجاهدين نيز آنهائی که شايستگی دارند در همان مورد تخصصش استخدام گردد... من احساسم اين است که بايد سعی شود شايسته سالاری بر جامعه افغانستان حاکم گردد نه تفنگ يا قدرت سالاری و يا قوم سالاری و فکر می کنم ملت افغانستان برای چنين حکومتی آمادگی لازم را دارد. رحيمی - قم

در حکومت آينده درعين شايسته سالاری ترکيب متوازن اقوام بايد لحاظ شود زيرا مشکل اساسی در افغانستان نبود مشارکت اقوام بوده است و اين اولين باری است که حضور اقوام در انتخابات به صورت آزاد تجلی يافته و بايد در ترکيب حکومت آينده نيز انعکاس خوبی پيدا کند، مخصوصاً حضور قوم هزاره و ازبک که تاکنون در کابينه کم رنگ بوده از اين بعد بايد به صورت متناسب در نظر گرفته شود . هادی اکبری

از آنجاييکه نظام حکومتی ما، يک نظام رياستی و تک محوری است و رئيس جمهور ما در رأس همه امورات و قوات سه گانه دولتی قرار دارد. بايد چند نکته مهمی را در نظر گرفت. اول: رئيس جمهور با نبود يک پارلمان قوی و با صلاحيت، ممکن است بدون رعايت اصول دمکراسی (دمکراسی، برابری قومی ) و شرائط خاص افغانستان تحت شعار های شايسته سالاری و تکنوکراسی و غيره تمامی امورات حکومتی را در اختيار يک جمع معين خاص حزبی و قومی خود قرار دهد. چنانچه در نيمه آخر حکومت انتقالی به وضوح ديده شد. بنابراين رئيس جمهور آينده ما با قبول مقبوليت شعارهايی از قبيل شايسته سالاری و تکنوکراسی ... بايد نقش و سهم اقوام به نسبت تناسب حضور شان در ساختار حکومت آينده در نظر گرفته شود، گرايشات و تقسيم بندی مردم افغانستان به دسته های قومی و اتنيکی نه يک پديده ای نيک ولی در عين حال قابل انکارهم نيست. دوم: رئيس جمهور بايد رئيس قوه قضائيه را نه يک شخصيت مذهبی بلکه يک شخصی که متخصص مسائل حقوقی باشد در رأس قوه قضائيه انتصاب نمايد. عارف احمدی - لندن

دولت آينده افغانستان بر طبق خواست ملت افغانستان که بر اصل ديموکراتيک و جامعه مدنی اساس گذاشته شود. از آنجاييکه خواست مردم يک شرايط ديموکراسی است فلهذا در جامعه که ديموکراسی پياده شود در آنصورت دين جدا از دولت می باشد، ( مذهب جزء انتخاب شخصی انسانها در جامعه می باشد نه در سرشت سياست دولت). اگر دولت آينده افغانستان واقعاً احترام به آزادی، ديموکراسی و جامعه مدنی دارد حقوق انسانهای آن جامعه را از نگاه آزادی انديشه و بيان، آزادی تجمعات، آزادی سياسی و عقيدتی، آزادی تشکل های سياسی و اتحاديه های کارگری و آزادی زنان از زير سلطه مرد سالار قرون وسطايی می باشد . ما مردم افغانستان به کسی که اعتماد کرديم و برای رياست جمهوری انتخاب کرديم، اميدوارم که اين دل داغ ديده که هزاران تير از دشمنان قسم خورده خود نشان دارد دوباره داغتر نکند. امير - سوئد

به نظر من ديگه وقت آن است که تعصبات قومی به کنار گذاشته شود و تمام اقشار و اقوام بايد با هم متحد شده و هدف اصلی شان سازندگی و آبادی کشور باشد و همه می بايست سعی کنند در باز سازی کشور سهم بگيرند. که اين بی شک به اراده مردم بستگی مستقيم دارد. دولتمردان و سياستمردان هم بايد سعی کنند اختلافات و مشکلات را از طريق سياسی و مذاکره حل و فصل کنند نه از طريق نظامی زيرا جنگ و خشونت های نظامی به بن بست منتهی می شود و باعث بيچارگی و آوارگی مردمه زجر ديده می شود. مردم ما هم مردمی هستند که ديگر از جنگ خسته شده اند و خواستار صلح و ثبات می باشند و اين خود می تواند نقش مهمی در حکومت آينده داشته باشد. حبيب خلوصی - قم

به نظر بنده بهترين راه اين است که وزارت خانه ها همه تخصصی شود ولی نبايد اين اقوام را از نظر دور داشت. تقسيم شدن قدرت ميان اقوام مانند لبنان کاريست اشتباه و چون تا هنوز آماری از تعداد دقيق حضور اقوام در افغانستان بدست نيامده اين روش درست نيست ولی نبايد اقوام را از قدرت دور داشت. واضح است که سبب اصلی جنگهای کثيف داخلی و بوجود آمدن هرج و مرج و قوماندان سالاری همان به توجی اقوام به همديگر ، تجاوز به ديگر اقوام و رعايت نکردن حقوق کتله های قومی ديگر بوده است و از اين رو بسيار خطرناک خواهد بود که اقوام در حکومت آينده به بهانه ی تخصصی کردن وزارت خانه ها و يا... از قدرت محروم شوند. ميرزا حبيب - جاغوری

حکومت آينده افغانستان بايد با پند گيری از اعمال و نتيجه اعمال حکومت های گذشته تاريخ افغانستان و به احترام رأی مردم شکل بگيرد. و هر کس که برنده باشد هميشه گذشته را به ياد داشته باشد که استبداد و انحصار چه بحرانهای برای ما به بار آورد، پس حکومت آينده نبايد راه گذشته را برود. محمدعلی سرابی - بوشهر

به نظر من اگر خواسته های مردم مطرح باشد مردم خواستار يک دولت کارآمد تخصصی و متعهد که بتواند به خاطر بازسازی کشور در مدت ۵ سال آينده مطابق يک پلان کاری عمل کند، و ظرفيت کاری ادارات دولتی را بالا ببرد تا از يک طرف فساد مالی که تمامی ادارات دولت را فلج کرده و اعتبار مردم و جامعه جهانی را نسبت به دولت کاهش داده دوباره مورد اعتبارمردم قرار گيرد. دولت آينده بايد به خاطر مبارزه با کشت مواد مخدر و قاچاق آن با کمک جامعه جهانی يک پروگرام منظم تنظيم کند، به خاطر خلع سلاح بايد گامهای جدی برادشته شود. رئيس جمهور آينده نبايد تن به کابينه ائتلافی دهند، شخصيت های مستقل از تمامی اقوام ساکن کشور که دارای تخصص، تجربه و مديريت موفق باشند بدون در نظر داشت وابستگی های سياسی جذب دولت شوند، به نظر بنده در تمامی گروه ها و احزاب افراد متخصص و متعهد پيدا می شوند و بايد از آنها در دولت آينده استفاده کرد، چون از يک طرف باعث وحدت ملی، مشارکت همگانی و در نتيجه امر به ثبات جامعه کمک می کند. البته برآورده کردن خواسته های بالا در کوتاه مدت شايد آرمانی به نظر برسد، اما مردم در جريان ۵ سال آينده از دولت معجزه نمی خواهد، خواسته مردم از دولت آينده حرکت به سوی جامعه مدنی و قانونمند که قدرت سياسی در آن از طريق مراجعه به آرای مردم تحقق يابد، می باشند. صالحزاده - فنلاند

انتخابات افغانستان نشان داد که بر خلاف تصورات قبلی مردم آمادگی آن را دارند تا يک حکومت مردم سالار را قبول و از آن حمايت نمايند. يعنی اينکه بستر ايجاد يک دولت و نظام سياسی به مفهوم واقعی به وجود آمده است . حال اين دولتمردان هستند که با تکيه بر شايسته سالاری و تعيين اهداف اساسی روند ملت شدن را تقويت نمايند. سعی شود معيار حضور مردم به عنوان شهروند در عرصه های سياسی مطرح باشد . تمايزات قومی و زبانی جای خود را به معيارهای کلی تر يعنی شهروندی و پايبندی به اصول منافع ملی بدهد، لذا ترکيب حکومت آينده بايد بر محور تخصص وشايستگی باشد. اگر ملاحظات قومی هم هست، سعی گردد که نخبگان و خادمان آن قوم برگزيده شود. در نقش حکومت در تجلی و تحقق خواست مردم جای هيچگونه ترديدی وجود ندارد. زمينه و شرايط بيش از هر وقت ديگر اين موضوع را می طلبد که طرحها و برنامه های دولت به معنی واقعی ملی باشد. دولت ملی می تواند پايه ملت شدن را بيش از پيش استحکام ببخشد. عبدالشکوراخلاقی - مشهد

حکومت آينده افغانستان بايد چند نقطه را مورد نظر خود قرار دهد. اول حيثيت و وقار مجاهدين حفظ گردد و در نقاطی که مردم از ايشان استقبال ميکنند برايشان وظيفه داده شود. دوم اينکه حکومت آينده حکومتی باشد که از تمام اقوام و اقليت های مردم افغانستان در آن سهيم باشد. زيرا تجربه نشان داده که اين همه کشمکش سبب اصلی ايش دور بودن اقوام و اقليت های ديگر افغانستان در سال های گذشته بوده است و من فکر ميکنم که اکر از مرور زمان نياموخته باشيم و تمام قدرت را يک قوم قبضه کند فکر ميکنم که اين حکومت آينده ای خوبی نخواهد داشت و پيامد های خطرناکی هم خواهد داشت. و سوم اينکه هرجه زودتر پارلمان افغانستان جور شود و يک حکومت پارلمانی جای حکومتی رياست را بگيرد. وحيدالله - کويت

به نظر بنده چون اکثر مردم افغانستان بيشتر مذهبی و پيرو سنتهای قديمی هستند خيلی سخت با اتفاقات کنار می آيند. چنانچه همه می بينيم در دوران طالبان مردم از برخورد شديدی که طالبان با خلافکاران داشت نسبتا راضی به نظر می رسيدند. و تنها همين يک مساله بود که مردم افغانستان تا حدودی جنايات طالبان را ناديده می گرفتند. چرا؟ چون مردم افغانستان که چندين سال بی نظمی و بی عدالتی را تجربه کرده بودند، امنيت طالبانی را غنيمتی می پنداشتند که همين مساله باعث پيشروی طالبان در اکثر مناطق گرديده بود. طالبان که به هيچ کس رحم نمی کردند، در اکثر محافل از برخورد آنها با دزدان و خلافکاران به نيکی ياد ميشد، چه بسا که خود نيز بدترين اعمال را مرتکب می شدند. حال اگر دولت جديد افغانستان در مقابل کسانی که به هرنوعی بر خلاف قانون رفتار می کند با تمام قدرت بايستد خواهيم ديد که مردم افغانستان از آن دولت حمايت خواهند کرد. دولت جديد بايد در مقابل اعمالی چون دزدی، قتل، رشوه خواری، کم فروشی، تبعيض، داشتن اسلحه (بخصوص) و ... که در تمام دنيا خلاف محسوب می شود شديد ترين مجازات را اعمال کند و با اين قبيل اشخاص مانند ديکتاتور عمل نموده هيچ نوع عفوی در کار نباشد. پس از آن در مدت کوتاهی خواهيم ديد که دولت جديد طرفداران زيادی خواهد داشت. رضا ج. ميرخو - تهران

افغانستان يک کشور چند قومی است و نقش قوميت در ترکيب حکومت آينده افغانستان بايد در نظر گرفته شود... غلام محمدی - قم

به نظر من اراده مردم بايد در گسترش دموکراسی تجلی يابد و ترکيب آينده حکومت آينده بر مبنای شايسته سالاری به مفهوم واقعی کلمه باشد نه بر مبنای سهيمه احزاب يا اقوام چون افغانستان در درجه اول به امنيت و صلح و بعد به بازسازی در عرصه های مختلف نياز دارد. عظيمی - تهران

يک حکومت تشکيل گردد که همه مردم در آن سهيم باشند به جز طالبان. و نقش مجاهدين بايست در فراوری صلح ناديده گرفته نشود... ۲- نقش حکومت بايستی يک حکومت حسابده باشد تا اينکه يک ديکتاتور. بهار توکلی - مونترال کانادا

حکومت آينده افغانستان بايد حکومت مصلحتی نباشد بلکه يک حکومت شايسته سالار بايد باشد. ما از رئيس جمهور آينده خود ميخواهيم که از تمام اقوام افغانستان بصورت غير ائتلافی اشخاص نخبه که دارای تحصيلات عالی در رشته و وظيفه مربوطه خويش باشند را استخدام نمايد. البته ما از رئيس دولت آينده می خواهيم که فقط به وعده های لفظی اکتفا ننمايد. به اين دليل که وقتی که مردم می توانند که رئيس دولت را مقرر نمايند همچنان می توانند که وی را نيز برکنار کنند. آزاد افغان - هرات

رهبران ما تابه حال همه از عدالت اجتماعی و بهره مندی برابر اقوام از قدرت وامکانات دولتی گپ زده ولی خود در کردار و رفتار عکس آنرا به اثبات رسانده اند. در شرايط کنونی که انتخابات از نظر جوامع بين المللی يک آزمون موفق محسوب شده، لازم است کسی که بر اريکه قدرت می نشيند اصل عدالت اجتماعی که رکن اصلی حکومت دموکراسی است را به فراموشی نسپارد. بنابراين ترکيب حکومت آينده بايد به گونه ای باشد که، برخلاف حکومتهای قبلی، در آن منافع همه اقوام و اقليتها در نظر گرفته شده و سهم همه اقشار به اندازه حضور فيزيکی آنها در خاک افغانستان باشد. از اين رو، در پارلمان بايد نماينده تمام اقوام بطور مساوی حضور داشته و سعی شود که سياستها در راستای برچيده شدن تبعيض نژادی و مذهبی اتخاذ گردد تا باشد که اعتماد، برادری و صميميت و بالندگی بر جامعه افغانستان حاکم و سعادت و خوشبختی در ميان مردم ارزانی گردد. جاويد اکبری - قم

بايد حکومت آينده افغانستان بدون تبعيض قومی ومنطقه ای و بر اساس دين مقدس اسلام تشکل يافته وخدمت به مردم و وطن را وجيبه ايمانی خود دانسته و هر فرد حکومت آينده بايد درهر لحظه خداوند را فراموش نکرده با ايمان کامل وظيفه خويش را انجام بدهد به اميد موفقيتشان. نظام الدين جالش - جده