انديشه از عمق تفکر برمی خيزد و من بيش از آنکه شريعتی را انديشه و تفکر نوگرا و روشنفکر بدانم، او را به شاعر و سخنوری توانمند تشبيه می کنم.

در جلسه ای که مرحوم مطهری، شهيد بهشتی و بعضی از علمای قم با آقای دکتر شريعتی داشتند، آقای بهشتی می گويد: "آقای شريعتی شما آمده ايد که تخريب کنيد يا اصلاح؟ اگر برای تخريب است بسيار خوب است اما اگر برای اصلاح است راه اين نيست".

در پايان جلسه بازهم تعبير شهيد بهشتی اين است که: "او شاعر است".

واقعاً سحر کلام شريعتی و زيبايی آن همه را مجذوب خودش می کند اما اينکه آيا عمق دارد يا نه بايد گفت نه، برکه ای است به عمق يک سانتيمتر و من فکر نمی کنم بتوانيم کتابهای شريعتی را که بسيار روان، زيبا و شعرگونه است از لحاظ عمق بينش اسلامی و شناخت جامعه و اسلام با کتابهای مرحوم مطهری مقايسه کنيم. فاصله ميان شريعتی و مطهری فاصله تعقل است و شعر.

در سالهای پنجاه وپنج و پنجاه وشش حرکتی با عنوان تعارض تعقل و شريعتی گرايی می بينيم که ميان طلبه های همين مدرسه معروف علميه حقانی در قم می بينيم که در قابل تعارض افکار مصباح و شريعتی وجود داشت.

اين حرکت به عنوان اعتراض نسل جوانی که به دنبال حرف نو می گردد خيلی گرم و شديد بود اما الآن ديگر از آن نوع حرکتها يا وجود ندارد يا اينکه خيلی خفيف است.

امروز اگر اعتراضی زير پرچم شريعتی می بينيم، بيشتر اعتراضها و حرکات ضدآخوندی است که الآن در موضع حکومت روحانيت در ايران بعضيها می خواهند از آن سوءاستفاده کنند.

نظريه ای هست که من نه آن را تأييد می کنم و نه تکذيب، اين نظريه می گويد شريعتی با مأموريت کوبيدن روحانيت وارد شد و خيلی جاها به جای اصلاح و نقد سازنده به تخريب نهاد روحانيت پرداخت تا جايی که در بعضی واژه هايی که به کار برده حتی تعبيرات سخيفی از امامان شيعه داشته که پسنديده هيچ جوان ايرانی نيست.

جاذبه شريعتی امسال نسبت به گذشته بسيار کم شده اما الآن عده ای بهره جويی سياسی از شريعتی می کنند چون امروز حکومت به دست نهاد روحانيت است و شريعتی حرفهايی عليه نهاد روحانيت دارد.

در حالی که قويترين نقدها را بر روحانيت شهيد مطهری دارد اما در جايگاه نقد سازنده و شريعتی به عنوان نقد مخرب به ضعفهای روحانيت می پردازد و تيشه ای برمی دارد برای زدن ريشه اين نهاد مقدس.

ديدگاههای شما

آقای خزعلی بسياری از وقتها ازهمان به تعبير شما يک برکه به عمق يک سانتيمتر می توان به يک جهانی از انديشه رسيد. يگانه - نقده

آقای خزعلی تشبيه شما بی شباهت به تشبيه کفار قريش نيست که پيامبر اسلام را شاعر و ديوانه می خواندند و قرآن را کتاب شعر. بنابراين به کار بردن اين اتهامات کار تازه ای نيست. از عمق سخن گفتيد، شما غواص باشيد عمق را خواهيد يافت و مهم تر از آن محدوده تنگ انديشه شماست که گويی با وجود شريعتی جا برای آقای مطهری کم می آيد! شريعتی از ميان ما رفت ولی سخنانش ماندگار خواهد بود. ما منتظر زايش مذهبی نو، مترقی و به دور از پيرايه هايی هستيم که قرنها هر ستمکاری برای توجيه ستمهايش بر دين ما بسته است... فاطمه - شيراز

آقای خزعلی شما در همين خيال خود باشيد. شريعتی تمام هستی ما جوانهاست. کيوان - تهران

جناب خزعلی، اتفاقاً اقبال به اندیشه شریعتی و کتب ایشان بیشتر هم شده. کافی است سری به کتابفروشی های میدان انقلاب بزنید. در ضمن، نظرات شما را قبل از انقلاب از زبان کافیها و قاسمیها و پدر عزیزتان بسیار شنیده ایم. شما هرچه دوست دارید بگویید، شریعتی همیشه جاری است، چونان رودی خروشان و همیشه جاویدان. علی آزادی - تهران