کشورهای مهم منطقه مثل مصر و عربستان سعودی دعوت جرج بوش برای شرکت در اين اجلاس را رد کردند

تصويب يک طرح جسورانه برای ايجاد اصلاحات در کشورهای عرب، آرزوی بزرگ جورج بوش بود، ولی پيش از رسيدن شرکت کنندگان در اين اجلاس، طرح اوليه به دليل فشار از سوی اروپا و دولت های عربی تغييرکرد و آخر اين شد که طرح به جای درخواست از حکومت های خاورميانه برای ايجاد اصلاحات، تاکيد می کند که اصلاحات نبايد از سوی غرب به کشورهای خاورميانه تحميل شود.

هنوز بودجه ای برای اين طرح در نظر گرفته نشده و مجازاتی هم برای کشورهای که مردمسالاری را نمی خواهند وجود ندارد. از سوی ديگر کشورهای مهم منطقه مثل مصر و عربستان سعودی دعوت جرج بوش برای شرکت در اين اجلاس را رد کردند، هر چند رهبران آمريکا می گويند که قهر اين کشورها شکست آمريکا محسوب نمی شود.

آيا آمريکا می تواند در اجرای مردمسالاری در خاورميانه دخالت کند، اگر بعضی کشورها نخواهند تن به مردمسالاری دهند، چه بايد کرد؟

خوانندگان ما در اين باره نظر داده اند

اظهارنظرهای يکجانبه دوستان بسيار عجيب است. به نظر می رسد عليرغم تمامی مصيبت هايی که هموطنانم در اين بيست و پنج سال کشيده اند، همچنان به راحتی تحت تأثير تبليغات ضدغربی قرار می گيرند. اگر يک ملت در خاورميانه سزاوار اصلاحات مدرن باشد، آن ملت ايران است، چراکه سالهاست از اصلاحات واقعی دور مانده و روز به روز هم فاصله بيشتری می گيرد. امير ف - مشهد

به شرطی که ايران وارد کار نشود و در مراحل انجام گرفتن اين طرح مداخله نکند، اين طرح بسيار موفق خواهد بود. به نظر من، ايران بظاهر اسلامی بايد بساط خودش را جمع کند. اين اسلام افراطی نمی تواند مشکل ملت ايران را حل کند. شوان - مهاباد

ما مردم خاورميانه عادت به تفسير مسائل به نفع قدرتها داريم و کوچکترين ديدگاه به منافع خود. درست که ابر قدرتها در پی منافع خودند واين در گستره سياسی امری است طبيعی! اين درست که زيرساختهای اقتصادی و اجتماعی نقشی کليدی در نهادينه کردن مردمسالاری دارد! ولی اگر نگاهی گذرا به ساختهای سياسی منطقه بيندازيم بسهولت متوجه سرسختی ديکتاتورهای منطقه برای حفظ وضع موجود و تلقين اين سری از مباحث در سطح جامعه می شويم. چه خوب است از اين مواضع شفاف آقای بوش که اگرچه منافع آمريکا و ابر قدرتها در آن نقش دارد حمايت کنيم و بدانيم در برخی منافع با هم در يک راستاييم. حسام - يزد

استعمارگران جديد با شعارهای جديد همان اهداف قديم را دنبال می کنند و در پس هر حرف خوب و زيبا جز تاراج واستثمار کشورهای منطقه خاورميانه هدف ديگری ندارند منتها با اين شعارهای زيبا هم در مردم اختلاف ايجاد می کنند و هم در حالی که مردم مشغول به پاسخگويی به اين مطالبند، آنها کار خودشان را می کنند و فقط افرادی حرفهای آنها را باور می کنند که يا احمق باشند يا اصالتاً امريکايی يا انگليسی زاده. چرا برای مردم آفريقا که از گرسنگی در حال مرگند طرحی ارائه نمی دهند. مردم امريکا بيش از همه به دموکراسی نياز دارند. آيا مردم امريکا تاکنون توانسته اند لحظه ای دموکراسی را درک کنند. اگر روزی سلطه مخوف و مست کننده زروزور سرمايه داران و صهيونيستها از سر مردم امريکا برداشته شود، آن وقت مردم امريکا به افرادی مانند بوش می فهمانند که دموکراسی چيست. شهابی - تهران

انگليس هم در دوران رضاخان طرحهايی به او ديکته کرد، مانند تأسيس دانشگاه و راه آهن که اصلاحاتی در کشور ما که عقب مانده بود صورت پذيرد ولی عملاً آن اصلاحات سودی به مردم نبخشيد و از ديکتاتوری رضاخان هم چيزی کم نشد. اصلاحات را نمی توان در کاغذ کادو کرد و به ديگران هديه داد. هر ملتی خود بايد برای اصلاح گذشته و تغيير ساختارهای غلط تصميم بگيرد. آمريکا هم با حمله نظامی به عراق و افغانستان نتوانست دموکراسی و اصلاحات را پياده کند يکی به همان دليل قبل و ديگری به اين دليل که اصولا ابرقدرتها منافع خودشان برايشان مهم است نه پيشرفت و ترقی ديگران. حتی اگر به زبان و درظاهر، ادعای آزاديخواهی و اصلاحگری داشته باشد. حميدرضا - تهران

خاورميانه با داشتن غنای طبيعی چون طعمه چرب و اشتياق آوری است که همواره ميل دولتها را به خود جلب کرده است. حدوث انقلابات صنعتی در جهان، تمام مناطق جهان را محک زد و به تعقيب آن، همه چيز مدرن شد و همه چير قالب جديد اختيار کرد. استثمار هم ابزار جديد يافت. چنانچه ديروز کمونيسم وسيله ای برای استثمار نوين بود، امروز دموکراسی ابزاری مدرن برای استثمار نوين است. در مناطق عرب نشين دو مسئله جلو اين استثمار را گرفته است : يکی اسلام و ديگری عربيت و زندگی قبيله ای. غرب برای زدودن اين دو سد، داعيه هايی چون جنگ با تروريسم و مبارزه و مصرف به خاطر آزادی و دموکراسی را پيش گرفته است و گرنه تروريسم دولتی در خود اين دولتها بيداد می کند و ملتهای اسير، فقير و واجد دموکراسی در جهان بسيار است. چرا به ايشان توجه نمی شود و کوچکترين کمکی برايشان صورت نمی گيرد؟ آنها سرزمين غنی ندارند. شجاع مستقل - کابل

ادامه فشارها در قالب طرح جديد برای رهبران مستبد خاورميانه که معمولا تاب تحمل منتقدين داخلی خود را ندارند را ميتوان در يک جمع بندی مثبت دانست و حرکتی در جهت احترام به حقوق انسانها. لازم به ذکر است که بنا به اهميت خاورميانه هميشه اقدامات قدرتهای بزرگ با ترديد نگريسته شده است و در وهله اول طرحها در راستای منافع اين قدرتها بوده تا مردم منطقه. رضا دريادل - گيلان

ساختار سياسی مردمسالار در صورتی ميتواند منافع مردم را به حداکثر برساند که ساختار اقتصادی و فرهنگی هم متناسب با آن توسعه يافته باشد. به عبارتی کشورهای غربی در صورتيکه حقيقتا به توسعه مردمسالاری اعتقاد دارند به جای تحريمهای اقتصادی در کشورهايی همچون ايران، بايد سرمايه گذاری های گسترده را در جهت خروج از اقتصاد تک محصولی و توسعه متوازن آنها انجام دهند. محمد علوی - تهران

کشورهای مسلمان خاورميانه همگی از جهلی نهادينه رنج می برند و اين ريشه در باورهای مذهبی مسلمانان دارد. اين جوامع هنوز راه درازی برای رسيدن به باور آزادی دارند وتا هنگامی که اين مسير طی نشود حکومتها نمی توانند کاری از پيش ببرند و فقط خود را متزلزل ميکنند. ولی اگر مردم به رشد و آگاهی برسند حکومتها نميتوانند سدی در برابر آنها باشند. اين مسير در اروپا طی شد و مردم به آزادی رسيدند و تا هنگامی که مردم خاورميانه به اين نتيجه نرسند که دين بايد از عرصه اجتماع و ارزشگذاری و سنجشها کنار کذاشته شود و خردگرايی جای آن را بگيرد، هيچ اميدی نيست. به خصوص آيينی که در آن آزادی و حقوق بشر هيج جايی ندارد... زرتشت - کاشان

آمريکا کدام ادعايش صادق و به نفع جز خودش بوده که اين دوميش باشه؟! نيما - گيلان

به نظرمن هدف آمريکا از ارائه طرح خاورميانه بزرگ درمرحله اول ايجاد حکومتهای وابسته به خود در منطقه است با توجه به وجود منابع غنی انرژی که امريکا به آنها احتياج دارد تا هر وقت که لازم باشد با زير فشار قرار دادن انها از منافع خود درمنطقه دفاع کند و اين در حالی می باشد که آمريکا به دخالتهای احتمالی قدرتهای نوظهوری مانند چين در آينده فکر ميکند. هدف دوم بازار مصرف بزرگ خاورميانه می باشد که آمريکا در آينده نزديک با توجه به ايجاد قطبهای اقتصادی قدرت مندی مانند چين و ايجاد رقابت شديدتر در پی قبضه آن می باشد. هدف سوم قدرت دادن به کردها برای زير فشار قرار دادن کشورهايی مانند ايران و ترکيه و سوريه در زمانهای لازم و تغيير مشکل خاورميانه از مشکل فلسطين به مشکل کردها و نجات اسرائيل با مشغول کردن کشورهای منطقه... هورام - مهاباد

متأسفانه تا وقتی که رژيم های ديکتاتوری با سوء استفاده از عقايد مذهبی و در قالب تعصبات افراطی به حکومت خود ادامه می دهند امکان ايجاد تغييرات از داخل ميسر نخواهد بود و با توجه به قدرت اقتصادی اين کشورها که از درآمدهای نفتی حاصل می شود و فعلا محدوديتی برای آن وجود ندارد و استفاده از اين درآمدها در سرکوب آزادی ها و کمک به جريانهای تروريستی اين رويه کماکان ادامه خواهد داشت. اميد به تغيييرات با فشار دولتهای غربی به واقعيت نزديکتر است به شرط اينکه کشورهای اروپايی و آمريکا در اين خصوص نظر واحدی داشته و اهرمهای فشاری نيز برای آن در نظر گرفته شود. نادر - تهران

آمريکا موفق نخواهد شد مگر اينکه از در دوستی وارد شود و آمريکا بايد در مقابل اسرائيل بايستد تا وقتی اسرائيل "رام" نشود و آمريکا حمايت يکجانبه از اسرائيل را قطع نکند، مردم خاورميانه هرچند که دولتهايشان به آمريکا چراغ سبز نشان دهند آرام نخواهند نشست تا فلسطينی ديگر بوجود آيد. آمريکا بايد سياست يک بام و دو هوا را کنار گداشته و واقعيات را درک نمايد. آمريکا با زور به هر کشور خاورميانه که وارد شود هرچند که مردم آنجا از دولتشان متنفر باشند ولی عليه آمريکا متحد خواهند شد. رضا - کرمان

به نظر من نه آمريکا و نه هيچ کشور ديگری نبايد بدون اجازه سازمان ملل متحد حق دخالت در امور داخلی کشورهای دنيا را داشته باشد. از جمله اشغال عراق از طرف آمريکا به دنيا ثابت کرد که دموکراسی بهانه ای بيش نبوده و يکی از دو هدف اصلی آمريکا از اين اقدام، صرفا سود اقتصادی خودش بوده است. اجرای مردمسالاری چه در کشورهای خاورميانه و چه در ساير کشورهای دنيا، تنها و تنها ارتباط مستقيم به مردم آن کشور دارد! بابک - اسلو (نروژ)

سياست منفی آمريکا در مورد مردم مظلوم فلسطين مشروعيت اهداف امريکا را مبنی بر ساختن يک جامعه که شا يسته سالاری مسلط بر سرنوشت مردم در خاورمياته باشد با پرسش مواجه کرده است. ضمنا حمايت قا طع و دادن پست های مهم اداری در افغانستان برای تفنگسالارانی که امروز از بر کت تاراج و قاچا ق مواد مخدر، صاحب کاخهای مجلل شده اند، بيانگر اغما ض و چشم پوشی امريکا از حقا يق تلخ است. لذا طرح تأسيس يک خاورميا نه بزرگ به نظرم ترفندی است برای اغوای افکار عامه. سيرو س احمدبدخشاتی - کا بل

هدف طرح "خاورميانه بزرگ"، مردمسالاری در خاورميانه نيست. اين طرح شيوه نوين استعمار کشورهای دارای منابع زيرزمينی، دخالت در امور داخلی و عقب نگه داشتن اين کشورها از طريق مشغول ساختن ذهن اين جوامع به جنگ و هرج و مرج و... می باشد و نتيجه مستفيم آن چپاول نفت و ساير ذخاير زيرزمينی است. ثبات سياسی يکی از مشخصه های مهم توسعه اين جوامع است و با فقدان اين مشخصه و ايجاد موانع بر سر توسعه اين کشورها تصاحب منابع اين کشورها آسانتر خواهد بود. شهبازی - ايران

آقای بوش و بلر فقط به فکر منافع خودشان هستند نه به فکر مردم شريف خاورميانه. با انداختن بمبهای چند صد تنی بر سر مردم بی دفاع نميشود در جايی دموکراسی برد. امروز ما نحوه عملکرد آمريکا را در فلسطين و عراق و افغانستان مشاهده ميکنيم که به مردم اين کشورها حق انتخاب نميدهند و حکومتهای دست نشانده خود را به مردم تحميل ميکنند. همين بلايی که امروز بر سر مردم خاورميانه می آورند زمان ريگان بر سر مردم آمريکای لاتين و مرکزی آوردند به طوری که هنوز مردم آن منطقه نتوانسته اند به يک ثبات نسبی دست پيدا کنند و در فقر و بدبختی دست و پا ميزنند... آزاده - لوس انجلس

مردم سالاری کالايی نيست که آنرا از خارج به ملتی هديه بدهند يا وارد کنند. بعيد ميدانم غرب نگران حقوق مسلمانان باشد. آزادی محصول مزرعه‌ای است که با خون بذر آگاهی را آبياری ميکنند تا خوشه های خشم را درو کنند. آزادی هديه نيست. حسام قيدی - تهران

به نظر من ايجاد حکومت های دموکراتيک در بسياری کشورهای که پيشينه استبداد سياسی و مذهبی دارند بدون همکاری کشورهای قدرتمند جهان ناممکن است من به عنوان يک افغان به خوبی اين مساله را درک می کنم. مثلا در افغانستان روشنفکران در چهل سال گذشته نتوانسته اند حتی حزب مقتدری را به ميان بياورند شايد بگويند افغانستان و افغانها در گير جنگ بودند ووو اما در ايران مشکل چيست؟ رييس جمهور اصلاح طلب با حمايت مردمی که داشت و تعداد زياد از روشنفکران وجريان های سياسی که از او حمايت کردند سرانجام کارش به کجا رسيد؟ من باور دارم که عراق وافغانستان باهمين وضعيت وخيمی که حالا دارند سرانجام در بسياری عرصه ها بخصوص داشتن نظام مردمی تر ازخيلی کشورهای منطقه جلو خواهند رفت. داود آهنگر - کابل

شما واقعا فکر ميکنيد که منظور بوش نه فقط طرح خاور ميانهبزرگ بلکه هر جای دنياکه حظور خود را الزامی ميدانند بخاطر دمکراسی و رفاه مردم آن کشورها است . من هر چند دل خوشی از هيچکدامشان ندارم ولی شما بدانيد که در ايران حتا بچه های ۱۰ ساله هم خوب ميدانند که منظور امريکا با حمايت انگليس نسبت به خاورميانه به خصوص ايران و کشورهای عربی چيست. چون نمونه آن را در ويتنام و عراق بسيار ديديم. محمود - شيراز

من با توجه به سابقه بد آمريکا و انگليس و اين که اينها در طول حيات خود جز غارت چپاول و تحميق ملل خاورميانه هيچ نقش سازنده ای نداشتند به هممين خاطر ملتهای خاورميانه از اين دولتها متنفر هستند و به همين خاطر اطمينانی به آنها ندارند و ميدانند اينها چه موجودات ناجوانمردی هستند که برای منافع خود دست به هر کار کثيف و خلاف اخلاقی ميزنند. البته در هر کشوری انسانهای بدون ريشه و راحت طلب و مفتخور هستند که با اين جماعت همکاری می کنند. در خاورميانه تمامی کشورها حتی ايران منافع اين جماعت رو تامين می کنند و من مطمئن هستم غرب از خاورميانه قوی و متکی به نيروی ملتها وحشت دارد چون کشور متکی به نيرو و کنترل مردم اجازه چپاول چه به خارجی نميده به اميد آزادی همه ملت ها. پويان - زوريخ

به نام خدا ۱- آمريکا پس از حادثه ۱۱ شپتامبر مصمم به ايجاد دگرگونيهايی در منطقه خاورميانه است، تا خيال خود را از پرورش نيافتن تروريست در اين منطقه راحت کند. ۲- کشورهای بزرگ و قدرتمند اروپايی نيز کم و بيش همين هدف را دنبال می کنند, فقط به نظر می رسد کمی با احتياط بيشتر.ضمن اينکه می خواهند در برابر ديپلماسی آمريکا برخوردی منفعلانه و دنباله رو نداشته باشند و اثر گذاری خود را با حفظ منافع فعليشان در منطقه داشته باشند. به طور خلاصه به نظرم عجله و شتاب آمريکا را ندارند. ۳-مردم کشورهای خاورميانه علی رغم روسای کشورهايشان نسبت به اين طرح حساسيت ندارند (هرچند هنوز خيليها حتی نام اين طرح را هم نشنيده اند ) و اگر با مذهب انها که عمدتا نسبت به ان نعصب دارند منافاتی نداشته باشد حتی ممکن است از ان استقبال کنند. بنابراين با وجود اجماعی اينچنين به نظرم اين طرح در ميان مدت موفق خواهد شد و لو اينکه برخی کشورها مانع تراشی کنند. علی رضا - قم

اکثريت مردم کشورهای خاورميانه به ادعاهای سران کشورهای غربی خصوصا آمريکا نه تنها خوشبين نيستند، بلکه تا آنجا که تاريخ استعمارگری اين گونه کشورها نشان می دهد، بسيار بدبين می باشند و به اين دليل به راحتی با خواسته های اين گونه گردهمايی ها و مجالس تن نخواهند داد. بايد دانست که ريشه اصلی تروريست فقر و احساس حقارت عده ای در مقابل عده ديگر است و بر خورد خودخواهی و نژاد پرستی ها است و برای ريشه کن کردن اين گونه بيماری های نا خواسته بشری بايد عدالت و آزادی واقعی (که همانا رهايی از بندگی های دنيوی است) را در سراسر جهان حاکم نمود. بنابراين کشورهای پيشرفته اگر به فکر مردمان فقير خاورميانه و ديگر مناطق می باشند به فکر رفاه، اشتغال و آموزش های همگانی ( بهداشت، آموزش و پرورش و آموزش عالی و...) برای اين گونه کشورها در غالب کمک های مالی به سازمان های جهانی؛ برای رشد اين گونه مناطق باشند، نه اين که به بهانه دموکراسی به دنبال استعمار اين کشورها باشند. من به تنوع دينی، فرهنگی و نژادی و فرهنگی و.... مسالحه آميز اعتقاد دارم تابه پيروی از يک سياست واحد غربی و آمريکايی به نام دموکراسی. مردمان خاورميانه بايد به فکر درمان از درون باشند و خود با تلاش و مسالحه و آزاد انديشی به حقيقت دست يازند، نه اين که با بکار گيری سياست های بيگانگان استعمار گر و از خدا بی خبر به بی راه های کور و تاريک کشانده شوند. وقت آن است که جهان اسلام با اتحاد بيشتر و با بيرون راندن تفرقه ها و تعصب های خشک، به فکر ساختن خاورميانه ای آزاد و آباد در فضايی معنوی و با صفا باشند. مهرداد رجبی - تهران

بنده معتقدم که اگر آمريکا می خواهد از دست تروريسم خلاص يابد بايد محافظه کاری را کاملا کنار بگذارد و باج به اين عربها ندهد بهترين دوستان آمريکا در خاورميانه ودر جهان اسلام ايرانيان و کردها می باشند که متاسفانه با حسن نيتی که کردها نسبت به آمريکاييها پيدا کردند آنها باز هم طرف عربها گرفتند و به نظر من عربها ذاتا اصلاح پذير و دمکرات نيستند فقط بايد آنها را کنترل کرد و اين بوسيله کردها و ايرانيان امکانپذير هست چون ايرانيان و کردها دارای فرهنگی قوی هستند و می توانند بعنوان الگو در خاورميانه بدرخشند. آمريکاييها مطمئن باشند ملت ايران درس بزرگی گرفته اند ديگر فريب نخواهند خورد. ر- محمدی - سنندج