شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری رود اردن
چه هستند و چرا در حال رشدند؟
هرگاه صحبت از صلح میان اسرائیل و فلسطینیان شده، وضعیت شهرکهای اسرائیلی کرانه باختری رود اردن، یکی از دشوارترین مسائل بوده است. ولی این شهرکها چه هستند؟
بیشتر کشورهای عضو سازمان ملل میگویند که این شهرکها غیرقانونیاند، چون به گفته آنها ناقض قوانین بینالمللی حاکم بر سرزمینهای اشغالی هستند. اسرائیل با این نظر مخالف است. در ماه نوامبر سال ۲۰۱۹، دونالد ترامپ اعلام کرد که آمریکا دیگر این شهرکها را مغایر قوانین بینالمللی به شمار نمیآورد. این شهرکها چه غیرقانونی باشند چه نباشند، در حال گسترش هستند. در ادامه این گزارش تلاش شده دلایل گسترش این شهرکها روشن شود.
از زمان جنگ اسرائیل و اعراب در سال ۱۹۶۷، منطقه به این شکل بودهاست. اسرائیل با رنگ آبی و مناطق فلسطینی با رنگ زرد مشخص شدهاند. کرانه باختری، ناحیه بزرگ سمت راست، و غزه ناحیه کوچک سمت چپ است.
صفحه را پایین ببرید تا ببینید شهرکها چطور رشد کردهاند.
نقطههای آبی شهرکهاییاند
که اسرائیل به رسمیت میشناسد.
از جمله شهرکهای واقع در بیتالمقدس شرقی
که اسرائیل جزئی از خاک خود به شمار میآورد.
ببینید آبادیها از سال ۱۹۶۷ تا
به حال چطور توسعه یافتهاند.
نقطههای آبی، شهرکهاییاند که اسرائیل به رسمیت میشناسد، از جمله شهرکهای واقع در بیتالمقدس شرقی، که اسرائیل جزئی از خاک خود به شمار میآورد. ببینید شهرکها از سال ۱۹۶۷ تا به حال چطور توسعه یافتهاند.
نقطههای کوچکتر سفیدرنگ شهرکهاییاند که مجوز رسمی نداشتهاند.
در تکه زمین کوچکی که کرانه باختری نام دارد، سه میلیون نفر زندگی میکنند که ۸۶ درصد فلسطینی و ۱۴ درصد شهرکنشینهای اسرائیلیاند. آنها در جوامعی اغلب جدا از یکدیگر زندگی میکنند.
بسیاری از شهرکهای اسرائیلی در دهههای ۷۰، ۸۰ و ۹۰ میلادی ساخته شدند. ولی در بیست سال گذشته، جمعیت آنها دوبرابر شده است.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که شهرکها در طول زمان چقدر توسعه یافتهاند. در سال ۲۰۰۴، جمعیت شهرک "گیوات زیو" ۱۰ هزار نفر بود. حالا ۱۷ هزار نفر است.
این شهرک به سمت غرب توسعه یافته و خانههای جدید، یک کنیسه و یک مرکز خرید به آن افزوده شده است.
اندازه شهرکها بسیار متفاوت است، برخی تنها چندصد نفر سکنه دارند. بزرگترین آنها، "مدیعین ایلیت" حدود ۷۳ هزار نفر جمعیت دارد. جمعیت این شهرک در ۱۵ سال گذشته سه برابر شدهاست.
"پیس ناو" (صلح اکنون)، گروه کارزار مخالف توسعه شهرکها، این اطلاعات را گردآوری کردهاست.
هر دایره، نشانگر ۱۰۰ نفر است
سال ۱۹۹۴
۲۴۰۰ نفر
سال ۲۰۰۰
۱۶,۴۰۰ نفر
سال ۲۰۰۶
۳۴,۴۸۲ نفر
سال ۲۰۱۲
۵۵,۴۹۴ نفر
سال ۲۰۱۸
۷۳,۰۸۰ نفر
حتی اگر هیچ شهرک اسرائیلی دیگری ساخته نشود، این شهرکها به دلیل نرخ زاد و ولد بالا، همچنان توسعه خواهند یافت. نرخ زاد و ولد در میان فلسطینیان بسیار پایینتر است.
در حال حاضر، هر زن شهرکنشین اسرائیلی به طور متوسط بیش از هفت فرزند به دنیا میآورد.
این دوبرابر نرخ زاد و ولد اسرائیل است، که هر زن به طور متوسط ۳.۱ فرزند به دنیا میآورد. در کشورهای اتحادیه اروپا، این رقم ۱.۶ فرزند است.
نرخ باروری در شهرک "معیدین ایلیت" ۷.۶ فرزند برای هر زن است، یعنی بیشتر از هر شهری در اسرائیل یا شهرکهای اسرائیلی.
فلسطینیان ساکن کرانه باختری حالا کمتر از هر زمانی فرزند میآورند - به طور متوسط ۳.۲ فرزند برای هر یک زن.
اما تاثیر این ناهمگونی دستکم تا یک نسل دیگر مشاهده نخواهد شد.
شهرکها در زمینهایی ساخته میشوند که فلسطینیان برای کشور آینده خود - کشوری در کنار اسرائیل - نسبت به آن ادعای ارضی دارند. فلسطینیان میگویند تاسیس کشور فلسطینی ممکن نخواهد بود مگر آن که همه شهرکها برچیده شوند.
حتی اگر هیچ شهرک اسرائیلی دیگری ساخته نشود، این شهرکها به دلیل نرخ زاد و ولد بالا، همچنان توسعه خواهند یافت. نرخ زاد و ولد در میان فلسطینیان بسیار پایینتر است.
در حال حاضر، هر زن شهرکنشین اسرائیلی به طور متوسط بیش از هفت فرزند به دنیا میآورد.
این دوبرابر نرخ زاد و ولد اسرائیل است، که هر زن به طور متوسط ۳.۱ فرزند به دنیا میآورد. در کشورهای اتحادیه اروپا، این رقم ۱.۶ فرزند است.
نرخ باروری در شهرک "معیدین ایلیت" ۷.۶ فرزند برای هر زن است، یعنی بیشتر از هر شهری در اسرائیل یا شهرکهای اسرائیلی.
فلسطینیان ساکن کرانه باختری حالا کمتر از هر زمانی فرزند میآورند - به طور متوسط ۳.۲ فرزند برای هر زن.
اما تاثیر این ناهمگونی دستکم تا یک نسل دیگر مشاهده نخواهد شد.
شهرکها در زمینهایی ساخته میشوند که فلسطینیان برای کشور آینده خود - کشوری در کنار اسرائیل - نسبت به آن ادعای ارضی دارند. فلسطینیان میگویند تاسیس کشور فلسطینی ممکن نخواهد بود مگر آن که همه شهرکها برچیده شوند.
چه کسی خواهان راهحل مبتنی بر دو کشور است؟
شمار حامیان فکر تقسیم این منطقه به دو کشور مستقل، در سالهای اخیر کمتر شدهاست. در سال ۲۰۰۶، ۷۱ درصد فلسطینیان و ۶۸ درصد اسرائیلیها خواهان چنین راهحلی بودند. در سال ۲۰۱۸، تنها ۴۳ درصد فلسطینیان و ۴۹ درصد اسرائیلیها از این ایده حمایت میکردند.
خبر بد برای "راه حل مبتنی بر دو کشور" این که شمار جوانانی که از این فکر حمایت میکنند، از این هم کمتر است. در اسرائیل تنها ۲۷ درصد از افراد بین ۱۸ تا ۲۴ ساله میگویند که خواهان وجود دو کشور مستقل اسرائیل و فلسطین در کنار یکدیگر هستند.
شمار حامیان فکر تقسیم این منطقه به دو کشور مستقل، هر چه کمتر شدهاست. در سال ۲۰۰۶، ۷۱ درصد فلسطینیان و ۶۸ درصد اسرائیلیها خواهان چنین راهحلی بودند. در سال ۲۰۱۸، تنها ۴۳ درصد فلسطینیان و ۴۹ درصد اسرائیلیها از این فکر حمایت میکردند.
خبر بد برای "راه حل مبتنی بر دو کشور" این که شمار جوانانی که از این فکر حمایت میکنند، از این هم کمتر است. در اسرائیل تنها ۲۷ درصد از افراد بین ۱۸ تا ۲۴ ساله میگویند که خواهان وجود دو کشور مستقل اسرائیل و فلسطین در کنار یکدیگر هستند.
چرا اسرائیلیها میخواهند در کرانه باختری زندگی کنند؟
عدهای به این دلیل به شهرکها نقل مکان میکنند که یارانههای دولتی اسرائیل باعث ارزانتر بودن مسکن و بالاتر بودن کیفیت زندگی است.
برخی راهی شهرکها میشوند تا در جوامع متعصب مذهبی زندگی کنند، چون به باور آنان خداوند در کتاب مقدس یهود به آنها تکلیف کرده که در آنجا ساکن شوند. یک سوم ساکنان شهرکها، یهودیان فوق ارتدکس هستند. این جوامع اغلب خانوادههای پرجمعیتی دارند و فقیرترند، و به همین دلیل کیفیت زندگی هم برایشان عامل مهمی است.
ولی برخی جوامع، سکونت در شهرکها را یک ایدئولوژی به شمار میآورند و میگویند که حق زندگی در آنجا را دارند چون به اعتقاد آنها، این مناطق سرزمین آبا و اجدادی یهودی آنهاست.
به گفته "پیس ناو"، هر یک از این سه گروه، یک سوم ساکنان شهرکها را تشکیل میدهند. نقشه زیر تصویر کاملتری از موقعیت شهرکها را نشان میدهد. (منبع: بتسلم)
منابع:
آمار جمعیتی شهرکها از اداره مرکزی آمار اسرائیل و موسسه مطالعات اسرائیلی اورشلیم، توسط سازمان "پیس ناو" گردآوری شده است
آمار نرخ باروری از اداره مرکزی آمار اسرائیل و اداره مرکزی آمار فلسطین گرفته شده است. تخمینهای مربوط به نرخ باروری برای جوامع شهرکنشین از یینون کوهن، استاد کرسی یوسف حییم یروشالمی برای مطالعات اسرائیل و یهود در دانشگاه کلمبیا است
آمار مربوط به رویکردها نسبت به راهحل مبتنی بر دو کشور از "پالستینین ایسرائلی پالس"، این نظرسنجی به صورت مشترک توسط مرکز فلسطینی سیاستگذاری و پژوهشهای میدانی و موسسه دموکراسی اسرائیل، و مرکز تامی استیانمتز برای پژوهشهای صلح، دانشگاه تلآویو گرفته شده است.
آخرین نقشه شهرکها از بتسلم (B'Tselem)
