افغانستان؛ ۴۸ ساعت آخر جمهوری اسلامی

صبح ۱۴ اوت/آگوست

صبح کابل؛ طالبان پشت دروازههای پایتخت

ساعتها در صفهای طولانی در برابر اداره گذرنامه
ساعتها در صفهای طولانی در برابر اداره گذرنامه
تا این روز، شهرهای عمده به دست طالبان افتاده است، کابل در محاصره است. هزاران نفر از سراسر کشور برای فرار از جنگ وارد کابل شدهاند و شمار زیادی در راهند. حمایت کمی از طرف دولت به آنها رسیده است و شبها در پارکها و اماکن عمومی به سر میبرند.
۹:۳۰ صبح، ارگ: جلسه آغازین

محمد اشرف غنی، رئیس جمهور در جلسه توجیهی صبح در ارگ، دستورکار برنامههای روزانه خود را شامل ضبط یک بیانیه خطاب به ملت، حمایت از بیجاشدگان جنگ که از سراسر کشور به کابل گریختهاند و دیدار با رهبران سیاسی کشور قرار داد.
بعدازظهر ۱۴ اوت/آگوست

ظهر کابل؛ شتاب مردم به سوی بانکها

از روز شنبه مردم برای برداشتن سپردههای خود در برابر بانکها صف کشیدند
از روز شنبه مردم برای برداشتن سپردههای خود در برابر بانکها صف کشیدند
در سطح شهر کابل، وضع نگران کننده است. صفهای طولانی در برابر بانکها و دستگاههای خودپرداز شکل گرفتهاند. مردم به طور فزایندهای نگران کمبود مواد غذایی و کشانده شدن جنگ به داخل پایتخت هستند. صفها در برابر بانکها در روز یکشنبه با تمام شدن پول بانکها، طولانیتر میشوند.
منطقه سبز کابل؛ دود بر فراز سفارت آمریکا
مردم ستون دود بر فراز سفارت آمریکا در کابل مشاهده میکنند که بنا به گزارشها ناشی از سوزاندن اسناد و تجهیزات توسط کارمندان پیش از تخلیه سفارت است.
۱:۳۰ بعد از ظهر؛ ارگ اهالی کابل را دعوت به آرامش میکند
محمداشرف غنی، رئیس جمهور یک پیام تلویزیونی کوتاه منتشر کرد تا به شهروندان کابل اطمینان دهد که پایتخت امن است. او عصر روز جمعه بیانیهایی در قلعه بالاحصار ضبط کرده بود که فراخوان برای «مقاومت تا آخر» داشت.
۴:۳۰ بعد از ظهر؛ بررسی وضعیت در ارگ

آخرین نشست مشورتی رئیس جمهور با رهبران سیاسی و جهادی از جمله حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین در ارگ برگزار شد. آقای غنی با پیشنهاد رهبران سیاسی برای «اجتناب از خونریزی» در پایتخت، با فرستادن یک هیات «با صلاحیت» موافقت کرد تا روز بعد برای تفاهم با طالبان به قطر بروند. در این جلسه، هیچ کس از کلمه «استعفا» استفاده نکرد ولی وحید عمر در خاطراتش نوشت: «برداشت من از پیام رهبران سیاسی در آن مجلس واضح است: رییس جمهور باید کنار برود.»
۶:۳۰ بعد ازظهر؛ آخرین جلسه با همکاران آمریکایی

آخرین تبادل نظر محمد اشرف غنی با همکاران بین المللی در مورد وضعیت کشور؛ راس ویلسون، سفیر آمریکا در کابل و ژنرال پیت واسلی، فرمانده آمریکایی نیروهای بین المللی در افغانستان. شمارش معکوس ساعات پایان جمهوری آغاز شده است.
۷.۳۹ بعدازظهر - ارگ: آخرین انتصاب

رئیس جمهور، سمیع سادات، فرمانده نیروهای ویژه در هلمند را به عنوان فرمانده امنیت پایتخت تعیین کرد.
۹:۲۷ شب؛ پیام فراخوان مقاومت اشرف غنی حذف شد

ارگ تصاویری از بازدید روز جمعه رئیس جمهور از بالاحصار همراه با وزیر دفاع و مقامهای امنیتی را منتشر کرد. اما بیانیه ویدئویی ضبط شده در آن روز که خواستار مقاومت در برابر طالبان بود، بیسر و صدا کنار گذاشته شد.
شب ۱۴ اوت/ آگوست

واشنگتن: بایدن سربازان آمریکایی اعزام میکند

جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا اعلام کرد که ۵۰۰۰ سرباز آمریکایی را برای تامین امنیت تخلیه دیپلماتها و شهروندان آمریکایی و متحدان بین المللی به کابل اعزام میکند.
همزمان، فرمانده سنتکام به نمایندگان طالبان در دوحه قطر هشدار داد که اگر جان آمریکاییها در خطر قرار بگیرد، با پاسخ سریع و شدید آمریکا روبرو خواهد شد و از طالبان خواست که تا پایان روند تخلیه آمریکا وارد کابل نشوند.

ژنرال فرانک مکنزی، فرمانده سنتکام به طالبان هشدار داد
ژنرال فرانک مکنزی، فرمانده سنتکام به طالبان هشدار داد
واشنگتن: دیپلماسی در واپسین لحظات
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای گفت که آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه با محمداشرف غنی، رئیس جمهور و عبدالله عبدالله، رئیس شورای مصالحه ملی تلفنی صحبت کرد و در مورد فوریت تلاشهای دیپلماتیک و سیاسی جاری برای کاهش خشونت صحبت کردند. وزیر خارجه بر تعهد ایالات متحده در حمایت از مردم افغانستان تاکید کرد.
بعدها، بلینکن در مصاحبهای یادآوری کرد که اشرف غنی به او گفته بود که «تا سرحد مرگ خواهد جنگید» اما روز بعد از کشور گریخت.
صبح ۱۵ اوت/ آگوست

جلال آباد؛ ننگرهار به دست طالبان افتاد

نیروهای طالبان در جاده جلال آباد روی یک خودروی نظامی دولتی نشستهاند.
نیروهای طالبان در جاده جلال آباد روی یک خودروی نظامی دولتی نشستهاند.
ننگرهار آخرین ولایت بزرگ کشور است که پیش از کابل بدون شلیک یک گلوله به دست طالبان افتاد. طالبان با در دست گرفتن ننگرهار راههای ارتباطی خود با پاکستان را نیز کاملا در اختیار خود درآورد. خبرگزاری رویترز گزارش داد که «در حال حاضر هیچ درگیری در جلال آباد در جریان نیست، زیرا والی تسلیم طالبان شده است.»

ضیا الحق امرخیل، والی ننگرهار در توییتی اعلام کرد: «خوش وقتم که قدرت در ننگرهار بدون خونریزی در مرکز و ولسوالیها به صورت مسالمتآمیز به طالبان واگذار شد.»
نیمهشب، بلخ؛ عطامحمد نور: مزارشریف با «توطئه» سقوط کرد

همزمان، عطامحمد نور، والی پیشین بلخ که فرماندهی عمومی نیروهای مقاومت در برابر طالبان را در این ولایت برعهده گرفته بود، در فیسبوک خود سقوط شهر مزارشریف را به «توطئه» نسبت داد و نوشت که «این توطئه در حال حاضر متوجه کابل و سران آن است.» بنا به گزارشها، او و همراهانش آن شب از بندر حیرتان گذشتند و به ازبکستان گریختند.
۹ صبح؛ همزمان با پیشروی طالبان زندانیان پلچرخی آزاد شدند
نیروهای طالبان کنترل زندان پلچرخی در حومه کابل را به دست گرفتند. تعداد زیادی از زندانیان آزاد شدند. خبرگزاری پژواک ویدیویی منتشر کرد که صدها زندانی در حالی که وسایل خود را حمل میکنند، راهی شدهاند.
۱۰ صبح - طالبان کنترل زندان بگرام را به دست گرفتند

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان در توییتی اعلام کرد: «زندان مهم در میدان هوایی (فرودگاه) بگرام فتح گردید. قرار معلومات تازه تمام محبوسین از زندان آزاد شدند».
۱۰ صبح - کارمندان دولتی سراسیمه به خانه باز میگردند
صبح آن روز شمار کمی از کارمندان به سرکار حاضر شدند، اما با وخیم شدن وضعیت، مقامها و کارمندان سراسیمه محل کار خود را ترک میکنند.
در همین حال، گزارشها در شبکههای اجتماعی از حضور افرادی با پرچمهای طالبان در بخشهایی از شهر باعث اضطراب بیشتر شهریان کابل میشود.
۱۱:۱۰ صبح - طالبان: وارد کابل نمیشویم

سخنگوی طالبان بیانیهای منتشر کرد و به ساکنان کابل «اطمینان» داد که جنگجویان این گروه «نه با زور و درگیری بلکه به صورت مسالمتآمیز وارد شهر کابل خواهند شد.»
۱۱:۱۹ صبح - کابل: صحبت کرزی و عبدالله

حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی برای بحث در مورد رفتن هیاتی با صلاحیت در آخرین لحظه به قطر برای گفتگو با نمایندگان طالبان صحبت میکنند.
ظهر، کابل - فرار از شهر
ازدحام و ترافیک سنگین در خیابانهای پایتخت، هزاران خودرو و مردمی که سعی میکنند به خانه یا محلی امن برسند.
بعدازظهر۱۵ اوت/آگوست

۱۲.۱۱ بعدازظهر، پیام ارگ برای آرامش مردم

ارگ ریاست جمهوری در اعلامیهای تایید کرد که صدای تیراندازی در شهر شنیده شده اما اطمینان میدهد که «نیروهای امنیتی و دفاعی در هماهنگی با همکاران بین المللی وضعیت امنیتی شهر کابل را در کنترل دارند.»
غنی از مشاورش میخواهد که برنامه روزانه رئیس جمهور را منتشر کند.
اما در خیابانهای کابل اضطراب و بیثباتی در حال افزایش است، ادارات دولتی، مدارس و مغازهها تعطیل شدند.
نیمه روز- تغییر وضعیت در ارگ ریاست جمهوری

متین بیک، رئیس دفتر رئیس جمهور، در توییتی به مردم پایتخت اطمینان داد که سراسیمه نشوند، وضعیت کابل «تحت کنترل است.»
حمد الله محب، مشاور امنیت ملی غنی بعدها گفت آن روز وضعیت در ارگ تغییر کرده بود و جلسه امنیتی فراخوانده شد که ظاهرا برگزار نشد.
ظهر- فرار مقامها از پایتخت
چهرههای سیاسی به سفارت پاکستان در کابل رفته و راهی اسلام آباد میشوند اما بنا به گزارشها هواپیما چند ساعت در فرودگاه کابل گیر ماند. پیش از این، سفارت پاکستان در کابل در فیسبوک خود تصویری از آنها را منتشر کرد. اعضای کابینه نیز برای سوارشدن به آخرین پروازهای خطوط هوایی ترکیه و کامایر به فرودگاه رفتند.

سفارت پاکستان در کابل با انتشار این عکس گفت که شماری از رهبران سیاسی، ظاهرا به دعوت دولت پاکستان راهی اسلام آباد شدند
سفارت پاکستان در کابل با انتشار این عکس گفت که شماری از رهبران سیاسی، ظاهرا به دعوت دولت پاکستان راهی اسلام آباد شدند
۱۲:۳۰ - ارگ در شرف سقوط
وحید عمر، مشاور رئیس جمهور در خاطرات خود مینویسد: «دیگر من مطمینم که برای داکتر غنی چیزی به نام حکومت و دستگاه اداری و امنیتی نمانده است. دیگر چیزی به نام دولت وجود ندارد. دولت رسماً فروپاشیده است».
۱۴:۴۹- آخرین پیام رئیس جمهور
رئیس جمهور یک پیام کوتاه خطاب به مردم افغانستان ثبت میکند تا اطمینان خاطر بدهد، اما ویدئو لرزان و صدا از دور میآید که نشان میدهد برخی از کارکنان رسانهای قبلاً آنجا را ترک کردهاند.
اوایل بعدازظهر، فرار از ارگ ریاست جمهوری
هنوز در مورد توالی دقیق رویدادها که منجر به تخلیه ارگ ریاست جمهوری شد سردرگمی وجود دارد. وحید عمر، مشاور آقای غنی، نوشته که «رئیس جمهور در آخرین دقایق توسط مشاور امنیت ملی و قوماندان (فرمانده) محافظان با یک موتر از قصر نمبر(شماره) یک به یکی از چرخبالها انتقال داده میشود.»
غنی همراه با تعدادی از همکاران نزدیک و محافظانش آنجا را با سه هلیکوپتر به مقصد نامعلومی ترک کردند.
۵ بعدازظهر - پیام حامد کرزی
حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین ویدیویی در فیسبوک خود منتشر کرد که او را با دختران خردسالش نشان میدهد. او میگوید هنوز در کابل است و با رهبری طالبان در تماس است تا در مورد یک راهحل مسالمتآمیز گفتگو کند.
۵:۳۰ پنجشیر، امرالله صالح: هرگز به طالبان سرخم نمیکنم

امرالله صالح، معاون اول رئیس جمهور که زمان دقیق خروجش از کابل روشن نیست، در پیامی در توییترش، ظاهرا از پنجشیر، میگوید: «من هرگز، هرگز و تحت هیچ شرایطی در برابر تروریستهای طالب سر خم نخواهم کرد. من هرگز به روح و میراث قهرمانم احمدشاه مسعود، فرمانده، اسطورهای و راهنمایم خیانت نمیکنم. من میلیونها نفری را که به من گوش کردند ناامید نخواهم کرد. من هرگز با طالبان زیر یک سقف نخواهم بود. هرگز.»
شب ۱۵ اوت/ آگوست

۶.۱۵، وزارت داخله: اعلام منع رفت و آمد شبانه

عبدالستار میرزاکوال، سرپرست وزیر داخله، تنها چند ساعت قبل از کنترل طالبان بر پایتخت، منع رفت و آمد شبانه از ساعت ۹ شب در پایتخت اعلام میکند. در همین حال، پیش از ورود نیروهای طالبان، گزارشهایی منتشر شد که نیروهای دولتی، یونیفورمهای نظامی خود را با لباسهای غیرنظامی عوض کرده و مواضع خود را رها کردهاند.
۶:۱۹ بعد از ظهر، عبدالله: اشرف غنی از کشور خارج شده
عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی ویدیویی در فیسبوک منتشر کرد و گفت آقای غنی از کشور خارج شده است و او را «رئیس جمهور پیشین» خواند.
۶:۲۶ بعدازظهر - افراد طالبان وارد کابل شدند

طالبان در اعلامیه تازه، موضع قبلی اعلام شده در اعلامیه صبح خود را تغییر داد و اعلام کرد که نیروهایش وارد کابل میشوند، چراکه حوزههای پلیس در شهر کابل تخلیه شده و قادر به تامین امنیت شهر نیستند و برای جلوگیری از ناآرامی و دزدی.
۷:۳۹ بعدازظهر- کابل، شورای هماهنگی
پس از فرار اشرف غنی و مقامهای دولتی، سه چهره سیاسی افغانستان، عبدالله عبدالله، گلبدین حکمتیار و حامد کرزی یک «شورای هماهنگی» برای جلوگیری از ناآرامی و انتقال مسالمتآمیز را اعلام کردند. اما، آقای حکمتیار در گفتگو با بیبیسی گفت آنها که تاکنون جلسهای نداشتهاند.
۱۰:۲۷ شب، پیام اشرف غنی از مکان نامعلوم

غنی در پیامی در فیسبوک خود تایید کرد که از کشور خارج شده است. این اولین پیام او از تبعید بود. او گفت «برای جلوگیری از دریای خون و کشته شدن بیشمار هموطنان و ویرانی شهر کابل از کشور خارج شده است.» بعدا مشخص شد که آقای غنی ابتدا به ازبکستان فرار کرد و سپس از آنجا به امارات متحده عربی رفت.
۱۰.۳۰ شب - نیروهای طالبان وارد ارگ شدند

تیم شبکه الجزیره همراه با جنگجویان طالبان وارد ارگ ریاست جمهوری شدند و به این ترتیب پایان جمهوری اسلامی افغانستان رقم خورد.
نیمهشب، دوحه - طالبان بازگشت «امارت اسلامی» را اعلام کرد
ملا عبدالغنی برادر، یکی از بنیانگذاران طالبان و رئیس دفتر طالبان در دوحه در پیام ویدیویی بازگشت «امارت اسلامی» را تبریک گفت و افزود که حالا طالبان حاکم بر کشور هستند.
نیمهشب، فرودگاه کابل: هزاران نفر در تلاش خروج از کشور
فرودگاه کابل صحنه هرج و مرج کامل است. هزاران نفر در تلاش برای خروج از کشور به فرودگاه هجوم آورده و حتی وارد باند پرواز شدهاند.
افغانستان در حال تجربه شب پراضطراب در انتظار اولین روز حکومت طالبان است.
بعد از۲۰سال، پایان نظام جمهوری اسلامی در افغانستان

حقوق مولفان
تصاویر:
GETTY, AP
طراح: مریم نیکان