بازارهای آسیایی و اروپایی روند سقوط بهای سهام در بورس نیویورک را دنبال کردند

روز جمعه، 10 اکتبر (19 مهر)، با آغاز معاملات در بورس های اروپایی، شاخص بهای سهام در بورس لندن، پس از بهبود نسبی در روز گذشته، حدود ده درصد تنزل کرد و به پایین ترین سطح از سال 2002 رسید و بورسهای پاریس و فرانکفورت نیز شاهد سقوط مشابهی در بهای سهام بودند.

پیشتر کاهش بهای سهام در بورس های آسیایی نیز گزارش شده بود و با شروع معاملات در بورس توکیو، که شاخص آن در روز پنجشنبه و پس از سیر نزولی روزهای قبل تا حدودی ثبات یافته بود، روند سقوط قیمت ها از سر گرفته شد و در پایان معاملات، نسبت به روز قبل بیش از 7 درصد تنزل کرد.

سرعت کاهش بهای سهام در بازارهای مالی ژاپن باعث شد تا بورس های توکیو و ناکازاکی برای چند دقیقه معاملات را به حالت تعلیق درآورند تا به سرمایه گذاران فرصت تجدید نظر در ارزیابی آنان را بدهند.

با ادامه نگرانی در مورد ضعف نهادهای مالی در سطح جهانی و بدبینی نسبت به آینده اقتصاد جهان، در ژاپن بهای اوراق قرضه دولتی آمریکا و نرخ برابری ین در برابر دلار افزایش یافت.

به این ترتیب، سهامداران که از بروز یک رکود وسیع اقتصادی در سطح جهانی و زیاندهی و حتی ورشکستگی شرکت های تولیدی و مالی بیمناک هستند، با عرضه سهام برای فروش، در صدد تبدیل سرمایه خود به دارایی های امن تر بر آمدند.

به نظر برخی کارشناسان، از نظر سرمایه گذاران، تصمیم هماهنگ دولت های غربی در روز چهارشنبه برای کاهش نرخ بهره و تزریق منابع جدید مالی به نظام بانکی باعث بهبود چشم انداز اقتصاد جهانی نشده است.

اعلام ورشکستگی یک شرکت بیمه عمر ژاپنی، ظاهرا اعتقاد برخی از سهامداران در این مورد را متزلزل کرد که نهادهای مالی آسیایی در معرض تحولات منفی اخیر در بخش مالی آمریکا و اروپا قرار نگرفته است.

روند جهانی

با سقوط شدید شاخص بهای سهام در بازار توکیو برای هفتمین روز متوالی، شاخص ارزش سهام در این بازار در خلال یک هفته بیش از 20 درصد تنزل کرده است.

	بازارهای مالی جهان در انتظار تدابیر کارساز دولتها هستند

سایر بازارهای آسیایی نیز شاهد ادامه روند نزولی بهای سهام بوده اند و از جمله شاخص بهای سهام در بازار هنگ کنگ با آغاز معاملات در روز جمعه به سرعت 7 درصد تنزل کرد و همین وضعیت در اکثر بازارهای منطقه مشاهده شد.

در اندونزی، که سقوط شدید قیمت سهام باعث تعطیل معاملات در دو روز گذشته شده، مقامات بورس تصمیم قبلی خود برای گشایش بازار در روز جمعه را به اجرا نگذاشتند و بورس جاکارتا همچنان تعطیل است.

پیشتر، بازار بورس های آمریکا نیز شاهد کاهش بهای سهام بود و در پایان معاملات در روز پنجشنبه، داو جونز - شاخص بهای سهام در بورس نیویورک - بیش از 7 درصد کاهش یافته و به پایین ترین سطح خود در خلال پنج سال اخیر تنزل کرده بود.

در حالیکه در اکثر کشورهای پیشرفته فعالیت نهادهای مالی همچنان با کاهش فعالیت مواجه است، اقتصاددانان نسبت به خطر گسترش بحران مالی کنونی به سایر بخش های اقتصادی و بروز رکودی عمیق در اقتصاد جهانی هشدار داده اند.

در نخستین نشانه از بروز چنین وضعیتی، دولت سنگاپور اعلام داشت که اقتصاد این کشور، که به شدت به صادرات وابسته است، با کمبود تقاضای خارجی مواجه شده و برای نخستین بار در شش سال اخیر در معرض رکود قرار گرفته است.

همزمان، قرار است وزیران خارجه و رئیسان بانک های مرکزی گروه 7 کشور عمده صنعتی جهان برای بررسی راه های جدید خاتمه دادن به بحران مالی در روز جمعه جلسه ای برگزار کنند.

بحران مالی و بازار نفت

برخی از ناظران بر این اعتقادند که ممکن است اجرای هر چه سریعتر قانون نجات مالی در آمریکا و دسترسی بانک های این کشور به منابع مالی دولتی، همراه با کاهش دوباره نرخ بهره در کشورهای پیشرفته بتواند باعث بازگشت اطمینان به بازارهای مالی شود.

	اقتصاد کشورهای صادرکننده نفت نیز چشم انداز چندان روشنی ندارد

در حال حاضر، بانک ها در آمریکا و بسیاری دیگر از کشورهای پیشرفته به دلیل کمبود منابع و بیم از ناتوانی متقاضیان وام، از جمله موسسات تولیدی و تجاری، در بازپرداخت بدهی های خود، در مورد اعطای اعتبارات به شدت محتاطانه عمل می کنند و در نتیجه، سایر بخش های اقتصادی را نیز با کمبود منابع و خطر کاهش فعالیت مواجه ساخته اند که می تواند به افزایش بیکاری منجر شود.

در عین حال، شماری از کارشناسان نسبت به کارآیی سیاست کاهش بهره به عنوان عاملی در رفع نگرانی بخش مالی ابراز تردید کرده و خواستار اقدامات گسترده تر گروه 7 شده اند اما در مورد نوع اقدامات مورد انتظار اتفاق نظر وجود ندارد.

ادامه بحران مالی بازار نفت را نیز تحت تاثیر قرار داده است و در معاملات روز جمعه، بهای نفت خام، پس از کاهش در روزهای اخیر، بازهم تنزل کرد و برای نخستین بار در یک سال گذشته، به زیر 80 دلار رسید.

همانطور که پیش بینی شده بود، نگرانی از بروز رکود جهانی و کاهش تقاضا برای نفت باعث ضعف بازار نفت شده و برخلاف هفته های گذشته، سرمایه گذاران پیش خرید این کالا را محل امن تری برای حفاظت از سرمایه های خود نمی دانند.

در حالیکه شماری از کشورهای عضو اوپک در ماه های گذشته از تثبیت بهای نفت در حد یکصد دلار سخن می گفتند، برخی از گزارش ها حاکی از آن است که احتمالا در اجلاس آتی اوپک، این رقم مورد تجدید نظر قرار خواهد گرفت.

ضعف بازار نفت باعث کاهش چشمگیر درآمد کشورهای عمده صادرکننده می شود که اقتصاد تعدادی از آنها به شدت به درآمدهای نفتی وابسته است.