کاوه اميدوار

	سالانه نزديک به ۵۰ تن طلا در ايران مبادله می شود که حجم ناچيزی از آن از طريق واردات رسمی و توليد داخلی تامين می‌شود و بقيه نياز کشور از طريق قاچاق تامين می‌شود

اين شرکت که کار اکتشاف معدن داشکسن در منطقه ساريگونی استان کردستان را انجام داده بعد از پايان ارزيابی های اکتشافی به اين نتيجه رسيده که استخراج طلای موجود در اين معدن برايش مقرون به صرفه نيست.

برآوردهای اوليه ذخيره طلای اين معدن را که از آن به عنوان بزرگترين معدن طلای ايران ياد می شود، ۱۰۰ تن نشان می داد اما گفته می شود در برآوردهای نهايی ذخيره طلای اين معدن به نصف کاهش يافته و از همين رو شرکت بريتانيايی تصميم به کناره گيری از اين پروژه گرفته است.

اين در حالی است که سال گذشته بعد از کش و قوس های بسيار دولت ايران گواهی اکتشاف اين معدن را به نام شرکت زرکوه صادر کرد که ۷۰ درصد آن سهم شرکت بريتانيايی و ۳۰ درصد مربوط به شرکت خدمات اکتشافی ايران است.

در قانون معادن، سرمايه گذار خارجی بايد حتما شريک ايرانی داشته باشد اما سهم شريک خارجی می تواند تا ۹۰ درصد نيز باشد. بر اساس اين قانون اين دو شرکت تا ۲۵سال حق استخراج از معادن طلای منطقه را خواهند داشت و در صورت موافقت دولت اين دوره می تواند تمديد شود. قانون پيشين معادن مدت زمان بهره برداری پنج سال بود اما در قانون جديد اين مدت به ۲۵ سال افزايش يافته است.

مقامات ايرانی هنوز هم اميدوارند مسئولان شرکت ريو تينتو را که به عقيده آنها از توانايی فنی و اقتصادی لازم برخوردار است، متقاعد کنند که در ادامه اين پروژه مشارکت داشته باشد اما به نظر می رسد تاکنون موفق به انجام اين کار نشده اند.

احتمال توقف پروژه

به عقيده کارشناسان با کنار کشيدن شرکت ريو تينتو از معدن داشکسن کردستانٍ، برنامه استخراج و بهره برداری از اين معدن برای مدتی متوقف خواهد شد چون سرمايه گذاران باتجربه و علاقمند به سرمايه گذاری در ايران محدودند.

با اين حال عبدالفتاح حسامی رئيس سازمان صنايع و معادن کردستان به خبرگزاری جمهوری اسلامی گفته است: کناره گيری طرف خارجی قرارداد اکتشاف و استخراج اين معدن به مفهوم تعطيلی اين پروژه نيست.

به نظر می رسد شرکت ريو تينتو درصدد است سهام خود را در اين معدن به شرکت های علاقمند واگذار کند اما تا کنون تقاضايی برای خريد اين سهام ارائه نشده است.

خريداران سهام معدن داشکسن بايد بخشی از هزينه های اکتشاف را نيز که توسط شرکت بريتانيايی صورت گرفته را بپردازند.

برخی گزارش های حکايت از آن دارد که برای اکتشاف معدن داشکسن نزديک به ۲۰ ميليون دلار هزينه شده است و پيش بينی شده بود برای ايجاد کارخانه استحصال طلا نزديک به ۲۰۰ ميليون ديگر نيز سرمايه گذاری شود.

در برآوردهای اوليه توليد محصول نهايی اين معدن چهار تن تخمين زده شده بود و قرار بود تا سه سال ديگر محصول نهايی آن به بازار عرضه شود.

کاشفان طلا

همزمان با کناره گيری شرکت ريوتينتو از پروژه معدنی استخراج طلا در کردستان، شرکت ايرلندی پرشين گلد که به اکتشاف طلا در منطقه تاکستان مشغول است از نتايج اکتشاف خود ابراز خوشحالی کرده و آن را چشمگير توصيف کرده است.

غير از اين دو شرکت، چند شرکت خارجی با همکاری شرکت های داخلی نيز در مناطق مختلف ايران سرگرم اکتشاف معادن طلا هستند.

گروه های اکتشاف به کاوش در سطح گسترده ای مشغولند تا معادن جديد طلا را کشف کرده و اهداف برنامه چهارم توسعه برای توليد سالانه ۲۵۰۰ کيلوگرم طلا را تحقق بخشند.

کار اکتشاف طلا در مناطقی از آذربايجان شرقی و غربی، کردستان، کرمان، جنوب خراسان، سمنان و اردبيل به مراحل نهايی رسيده است.

شرکت های خارجی با مشارکت شرکت های ايرانی سرگرم اکتشاف معادن طلا در آذربايجان غربی و کردستان هستند.

شرکت کانادايی زرکان در آق دره و شرکت بريتانيايی Anglo-Exploration در زرشوران آذربايجان غربی و سرگرم اکتشاف طلا هستند و به معادن طلا رسيده اند. ذخاير معدن آق دره ۲۲ تن و زرشوران ۸۸ تن برآورد شده است.

کار اکتشاف در معادن زرشوران به پايان رسيده و همه چيز آماده برگزاری مناقصه ساخت کارخانه استحصال طلاست. سرمايه مورد نياز برای توليد سالانه ۲ تن طلا ۶۰ ميليون دلار برآورد شده است.

بر اساس برآوردها معدن زرشوران ۸۸ تن طلا خالص دارد که با راه اندازی کارخانه استحصال سالانه دو تن طلا از اين معدن استحصال خواهد شد.

اکنون نزد يک به ۱۶ منطقه در سطح کشور ذخاير طلا کشف شده و ذخيره طلای آنها ۲۵۰ تن برآورد شده است.

قاچاق راه تامين طلا

در حال حاضر سالانه نزديک به ۲۰۰ کيلو طلا از تنها معدن فعال طلای کشور در موته اصفهان و نزديک به ۳۵۰ کيلو طلا نيز از معدن مس سرچشمه استخراج می شود.

کارخانه فرآوری طلای ايران در موته اصفهان در حال حاضر تنها کارخانه طلای ايران است که ۱۳ سال پيش با همکاری يک شرکت استراليايی به بهره برداری به بهره برداری رسيد.

ظرفيت سالانه اين کارخانه، فرآوری ۲۰۰هزار تن سنگ طلا، برای توليد۵۰۰ کيلوگرم طلا است اما به علت مشکلات موجود در استحصال طلا توليد آن در حدود ۲۰۰ کيلو در سال متوقف مانده است.

ذخاير طلای ايران ۵۰۰ تن برآورد می‌شود و اين رقم يک درصد ذخاير ۵۰ هزار تنی طلا در جهان است. برنامه درازمدت کشور در بخش طلا اين است که با بهره‌برداری از معادن جديد، توليد به حدود ۷ تن در سال برسد.

در حال حاضر سالانه نزديک به ۵۰ تن طلا در کشور مبادله می شود که حجم ناچيزی از آن از طريق واردات رسمی و توليد داخلی تامين می‌شود و بقيه نياز کشور از طريق قاچاق تامين می‌شود.

گزارش‌ها حکايت از آن دارد که بخش عمده واردات طلای قاچاق از کشورهای ترکيه و امارات تامين می‌شود.