مهدی پرپنچی

	ميزان مصرف کشورهای غربی بسيار بالاتر از آن چيزی است که جهان بتواند پاسخگوی آن باشد

این بنیاد که یک مرکز مطالعاتی مستقل در زمینه رفاه اقتصادی است می گوید اگر قرار بود امسال هیچ جنسی وارد بریتانیا نشود، مردم این کشور باید روز یکشنبه 27 فروردین، شام آخرخود را می خوردند و تا پايان سال از غذا خبری نبود.

همین داستان، در مورد دیگر کشورهای پیشرفته جهان هم کمابیش صادق است. میزان مصرف کشورهای غربی بسیار بالاتر از آن چیزی است که جهان بتواند پاسخگوی آن باشد و اگر این وضعیت تا کنون امکان ادامه داشته، به این دلیل است که مردم دیگر نقاط جهان بسیار کمتر از غربی ها، مصرف می کنند.

به گفته مهرداد عمادی، مشاور اقتصادی اتحادیه اروپا اگر میزان مصرف انرژی کشورهای در حال توسعه مانند چین و هند به اندازه کشوری نظیر ایرلند افزایش یابد، منابع طبیعی جهان تنها پاسخگوی 80 روز مصرف سالانه ما خواهد بود.

گزارش راديويی در همين زمينه با اظهارنظرهايی از مهرداد عمادی و هادی زمانی- کليک کنيد

بدهی زیست محیطی

این روزها "بدهی زیست محیطی" کم کم در حال تبدیل شدن به اصطلاحی آشناست. جهان به طور فزاینده ای با کسری بودجه زیست محیطی روبه رو می شود و به گفته کارشناسان، اگر وضعیت به همین منوال ادامه یابد، دیر یا زود به آستانه ورشکستگی نزدیک خواهد شد.

به عنوان مثال اگر میزان مصرف همه مردم کره زمین، به حد مصرف مردم آمریکا برسد دست کم به 5 کره زمین دیگر احتیاج خواهیم داشت.

بسیاری از مخالفان الگوهای توسعه فعلی، روند جهانی سازی را باعث و بانی چنین پدیده ای می دانند و معتقدند برای جلوگیری از وقوع فاجعه، بايد این روند را به سرعت متوقف کرد. اما برخی کارشناسان اقتصادی می گویند نباید همه مشکلات را ناشی از جهانی سازی دانست و باید به وجوه مثبت این پدیده هم توجه کرد.

جهانی سازی، معضل یا راه حل؟

هادی زمانی، اقتصاد دان، می پذیرد که یکی از تبعات روند جهانی سازی، افزایش مصرف در جوامع مختلف بوده است اما در عین حال یادآور می شود که همین روند، میزان تولید جهانی را ظرف 50 سال گذشته تا 5 برابر افزایش داده است.

او معتقد است مشکلی که امروز با آن روبه روییم این است که نظام مدیریت اقتصادی جهان، همپای تحولات اخیر، دچار تغییر نشده و همچنان بر اساس اصول مدیریت سنتی و در چارچوب منافع ملی کشورها عمل می کند و در نتیجه پاسخگوی نیازهای اقتصادی که روز به روز، ابعادی جهانی پیدا می کند نیست.

برخی کارشناسان راه کم کردن میزان مصرف را اعمال سیاست های جدید در قیمت گذاری کالاها می دانند و معتقدند باید هزینه جبران تخریب منابع طبیعی را در قیمت گذاری کالاها و خدمات مختلف مد نظر قرار داد.

به عنوان مثال، هزینه حمل و نقل هوایی و زمینی نباید تنها بر اساس قیمت تمام شده سوخت محاسبه شود. خساراتی که در نتیجه مصرف سوخت به محیط زیست و منابع طبیعی وارد می شود باید جبران شود و مصرف کننده این خدمات، باید هزینه جبران این خسارات را هم بپردازد.

به گفته کارشناسان اگر چنین سیاستی در پیش گرفته شود هم از میزان مسافرت ها و حمل و نقل کالا کاسته می شود و هم با سرمایه گذاری در یافتن منابع قابل جایگزین می توان تا حدودی تخریب منابع را جبران کرد.

آلترناتیو سبز؟ا

از سوی دیگر، بسیاری از گروه های سبز سال هاست در تلاشند با ورود در حوزه سیاستگذاری های کلان، وضعیت رو به بحران استفاده بی رویه از منابع طبیعی را بهبود بخشند. اما مهرداد عمادی این تلاش ها را چندان موفق نمی داند.

او خاطر نشان می کند که در حال حاضر در آمریکا نشانه ای از موفقیت سبزها به چشم نمی خورد. در اروپا هم اگر چه در کشورهایی نظیر آلمان، نروژ، فنلاند و سوئد اقداماتی در این زمینه انجام گرفته اما این اقدامات چندان تاثیر گذار نبوده است.

کارشناسان اقتصادی ادامه زندگی بر روی کره زمین را مشروط به استفاده معقول از منابع این کره خاکی می دانند.

بسیاری معتقدند اگر اندکی از سرعت مصرف کم نشود، در غیاب منابع طبیعی، قطار پیشرفت بشر وارد تونلی خواهد شد که در انتهای آن روشنایی به چشم نمی خورد.