کاوه اميدوار

تلويزيون دولتی ايران به نقل از ايرج هوسمی رئيس اتحاديه چايکاران نوشته که ميزان توليد چای خشک در سال زراعی جاری به حدود ۲۷ هزار تن رسيده است.

بصرفه نبودن برداشت برگ سبز چای برای کشاورزان و استاندارد نبودن برگ سبز چای توليدی از جمله مهمترين عوامل کاهش حجم توليد به حساب می آيد.

اين حجم کاهش توليد بخصوص پس از پشت سر گذاشتن دوره طولانی خشکسالی کم سابقه است و از بحرانی بودن صنعت چای ايران حکايت دارد.

صنعت چای ايران دوره تلخی را پشت سر می گذارد که به گواه دست اندرکاران، در تاريخ صدساله صنعت چای ايران بی سابقه است.

واردات بی رويه و عمدتاً غيرقانونی چای خارجی و بدهيهای سنگين کارخانه های چای خشک کنی به بانکها، صنعت چای ايران را فلج کرده و چايکاران را در وضعيت بغرنجی قرار داده است.

در چند سال گذشته و بخصوص بعد از اجرای برنامه اصلاح ساختار چای که شش سال پيش به اجرا در آمد، دولت واردات اين محصول را ممنوع کرد اما با اجرای اين برنامه، واردات غيرقانونی (قاچاق) بشدت افزايش يافت.

واردات چای بيش از شصت هزار تن در سال برآورد می شود که نيمی از مصرف سالانه چای را تشکيل می دهد.

علاوه بر اين قديمی بودن کارخانجات چای خشک کنی و پائين بودن تکنولوژی فرآوری، کيفيت چای توليدی را بشدت کاهش داده و باعث شده بخش عمده ای از توليدات سالهای گذشته در انبارها بدون خريدار بماند.

مشکل ديگر اين صنعت، کيفيت نامطلوب برگ سبز چای است که باغداران تحويل کارخانه های چای خشک کنی می دهند.

به گفته کارشناسان، چيدن برگهای مرغوب و نامرغوب با داس و قيچی تأثير نامطلوبی بر کيفيت چای توليدی داشته و يکی از عوامل کاهش توليد در سال جاری است.

اين مشکلات قدرت رقابت را از صنعت چای ايران گرفته و توليد داخلی در مقابل حجم گسترده ای از چای خارجی که در همه جا يافت می شود، بی مشتری مانده است.

چای هندی و سريلانکايی با بسته بنديهای مختلف، بوفور در تمام فروشگاههای کشور عرضه می شود و کمتر فروشگاهی در ايران می توان يافت که چای خارجی برای فروش نداشته باشد.

به عقيده کارشناسان، چای خارجی به تغيير ذائقه ايرانيها منجر شده و تمايل آنها را به مصرف چای داخلی کم کرده است.

برخی دست اندرکاران می گويند عرضه فراوان چای خارجی در عدم استقبال مصرف کنندگان ايرانی تأثير داشته و ذائقه آنها را به سمت چای خارجی متمايل کرده است.

به گفته رئيس اتحاديه چايکاران کاهش بيش از نيمی از توليد چای خشک نشان دهنده کاهش درآمد خانواده های چايکار کشور است.

حدود ۵۸ هزار خانوار در شهرهای شمالی ايران به کشت چای اشتغال دارند و بيش از۱۵۰ کارخانه نيز در زمينه توليد و بسته بندی چای فعالند.

چای مهمترين نوشيدنی ايرانی است و۳۴هزار هکتار از مرغوبترين باغهای شمال ايران در حاشيه جنوبی دريای خزر به کشت اين محصول اختصاص دارد.

کارشناسان معقتدند اگر برای حل بحران صنعت چای چاره انديشی نشود ممکن است با ادامه اين وضعيت، کارخانجات چايسازی ورشکسته شوند و توليد نيز بيش اين کاهش يابد.