تاريخ گواهی می دهد که بلايای طبيعی، برخلاف مناقشات ژئوپلتيکی يا حملات تروريستی، تاثيری ماندگار بر عرضه نفت و گاز ندارد

اکنون قيمتها از مرز ۷۰ دلار فاصله گرفته و به ۶۰ دلار نزديک شده و آقای شهاب الدين به مجله آلمانی اشپيگل اعلام کرده است: "بنيانهای بازار تحت هيچ شرايطی قيمتهای به اين گرانی را توجيه نمی کند."

بعد از توفان کاترينا که تاسيسات نفت و گاز خليج مکزيک آمريکا، تامين کننده روزانه يک و نيم ميليون بشکه نفت اين کشور، با خسارت جدی مواجه شد، قيمت نفت به ۷۱ دلار نزديک شد و بيم آن می رفت که اختلال در روند عرضه سبب شود قيمتها به کابوس صد دلار برسد.

اما تصميم آمريکا و متحدانش برای برداشت از ذخاير راهبردی به ميزان ۶۰ ميليون بشکه به تعديل قيمت کمک کرد، ولی هنوز مصرف کنندگان از گرانی نفت گلايه دارند.

آقای شهاب الدين در مصاحبه خود اعلام کرد که بعد از کاترينا از وقوع بحران انرژی جلوگيری شد و وی حالا به پايين آمدن قيمت نفت خوش بين است.

دبير کل اوپک گفت: "مصرف کنندگان دليلی برای نگرانی ندارند."

اقتصاددانان می گويند اگر قيمت بنزين دو برابر شود، مصرف آمريکايی ها تنها پنج درصد کاهش خواهد يافت،

بازار مشتعل بنزين

هفته گذشته برخی از تحليلگران از جمله دانيل يرگين، مورخ نفت، هشدار داده بود که کاترينا "يکی از بزرگترين شوکهای انرژی را از دهه ۱۹۷۰ به بار خواهد آورد و شايد آن بزرگترين شوک انرژی تاريخ باشد."

اما برخی ديگر از کارشناسان درباره وقوع بحران انرژی ترديد داشتند، زيرا معتقدند اقتصاد آمريکا رشد قابل ملاحظه ای دارد و تاريخ گواهی می دهد که بلايای طبيعی، برخلاف مناقشات ژئوپلتيکی يا حملات تروريستی، تاثيری ماندگار بر عرضه نفت و گاز ندارد و به اقتصاد کشورهای غنی زيانی ويرانگر وارد نمی آورد.

روز جمعه قيمت نفت خام سبک آمريکا برای تحويل در ماه اکتبر در بازار نيويورک ۴۱ سنت افت کرد و حدود ۶۴ دلار رسيد. اما ممکن است کاترينا به بازار فراورده های نفت مانند بنزين لطمه بزند.

پيش از وقوع اين توفان، ظرفيت پالايشگاه های آمريکا تقريبا تکميل شده و برخی از مدار خارج شده بودند. در حال حاضر آمريکا ده درصد بنزين مورد نيازش را وارد می کند، حال آن که اين رقم در دهه پيش چهار درصد بود. بعلاوه اين کشور ذخاير راهبردی بنزين ندارد.

درست مصرف کنيد

آقای شهاب الدين همچنين خبر داد که اعضای اوپک نيز از گرانی نفت راضی نيستند زيرا می ترسند اقتصاد جهان دچار رکود شود. از همين رو، انتظار می رود وزرای کشورهای صادرکننده نفت در اجلاس وين (۲۰-۱۹ سپتامبر) تصميم به افزايش سقف توليد به ميزان يک و نيم تا دو ميليون بشکه در روز بگيرند.

در حالی که هنوز تاسيسات ويران شده از کاترينا تعمير نشده و فصل توفان در آمريکا به پايان نرسيده است، بازار نفت نگران تهديد فصلی تازه ای است: زمستان

کفيل دبير کل اوپک اعلام کرد: "ما قصد داريم چند اقدام را اتخاذ کنيم. توليدمان را افزايش خواهيم داد و کشورهای اوپک که ظرفيت اضافی دارند، بخصوص عربستان سعودی مشارکت خواهند کرد. بدين ترتيب سقف توليد اوپک اندکی کمتر از دو ميليون بشکه در روز افزايش خواهد يافت. البته اگر در کشورهايی مانند آمريکا مصرف سوخت بهينه نشود، تمام اين تلاشها بيهوده خواهد بود."

اقتصاددانان می گويند اگر قيمت بنزين دو برابر شود، مصرف آمريکايی ها تنها پنج درصد کاهش خواهد يافت، زيرا آمريکايی ها ملتی خودرو دوست هستند که حاضرند از ساير هزينه های خود بکاهند، ولی همچنان پشت فرمان اتومبيل شخصی خود باشند. اين مساله ممکن است به خرج کرد کمتر آنها و در نتيجه رکود بزرگترين اقتصاد دنيا منجر شود که موتور اقتصاد دنيا نيز هست.

آقای شهاب الدين در مصاحبه با اشپيگل افزوده است: "ما در اوپک به هيچ وجه علاقه ای به گرانی نفت نداريم. اقتصاد هيچ کشوری نبايد با رکود مواجه شود."

با هم برانيد

نگرانی درباره مصرف بيش از حد بنزين در آمريکا سبب شده است که کميته انرژی سنا با ارسال نامه ای به جورج بوش، رييس جمهور آمريکا، خواستار تشويق کارکنان دولت به سهيم شدن در راندن خودروی يکديگر شده است.

آقای شهاب الدين در ادامه مصاحبه خود معامله گران را عامل گرانی سرسام آور نفت دانسته است. علاوه بر وی، ساير کشورهای توليد کننده نفت نيز می گويند که دليل رسيدن قيمت نفت از بشکه ای ده دلار در سال ۱۹۹۹ به ۷۰ دلار سودجويی شرکتهای سرمايه گذاری است که نفت را احتکار می کنند.

ده عضو اوپک بدون عراق در ماه اوت اعلام کردند توليد خود را به بيش از سی ميليون بشکه در روز رسانده اند که دو ميليون بشکه بيشتر از سقف مقرر است.

کشورهای عضو اوپک عبارتند از ايران، اندونزی، امارات، عراق، کويت، عربستان، ليبی، قطر، نيجريه، الجزاير و ونزوئلا. اين کارتل چهل درصد توليد نفت جهان را کنترل می کند و دو سوم ذخاير اثبات شده نفت دنيا را دارد.

نفت ۱۶۰ دلاری

در حالی که هنوز تاسيسات ويران شده از کاترينا تعمير نشده و فصل توفان در آمريکا به پايان نرسيده است، بازار نفت نگران تهديد فصلی تازه ای است: زمستان.

در حالی که ذخاير استراتژيک آمريکا و اروپا به روی بازار باز شده، شکنندگی زنجيره عرضه در مقابل دو تهديد همزمان مانند کودتا در يک کشور توليد کننده و بلای طبيعی مشهودتر و نگران کننده تر شده است.

هفته نامه اکونوميست می نويسد که کميسيون ملی سياستگذاری انرژی آمريکا که از گروهی از کارشناسان و سياستمداران زبده هر دو حزب جمهوريخواه و دموکرات تشکيل شده، اقدام به بررسی تاثير توامان دو ضربه به بازار نفت (به ميزان اخلال در چهار درصد توليد جهان) کرده است.

آنها نتيجه گرفته اند که قيمت نفت احتمالا از ۶۰ به ۱۶۰ دلار افزايش خواهد يافت، زيرا هيچ ساز و کار امنيتی برای بازار موجود نيست.