کاوه اميدوار

درخواست ايران بارها در جلسات سازمان مطرح و با مخالفت آمريکا مواجه شده است

محمد شريعتمداری، وزير بازرگانی ايران، نسبت به پيوستن اين کشور به سازمان تجارت جهانی در جلسه آينده شورای عمومی سازمان تجارت جهانی ابراز اميدواری کرده و از برگزاری جلسه ای خبر داده که وزرای اقتصادی برای آمادگی در اين زمينه برگزار کرده اند.

در اين جلسه آثار پيوستن ايران در بخش های صنعت، کشاورزی، معدن،‌ خدمات، بيمه و بانک مورد بررسی قرار گرفته است.

به گزارش خبرگزاری دانشجويان ايران - ايسنا - آقای شريعتمداری ابراز اميدواری کرده است که در جلسه پنجم خرداد ماه آينده امکان پيوستن ايران به سازمان تجارت جهانی فراهم شود.

موضع هسته ای ايران و مخالفت آمريکا در حاليکه گفته می شد ايالات متحده حاضر است در برابر تصميم جمهوری اسلامی به پذيرش شرايط هسته ای اروپاييان از مخالفت با عضويت ايران در سازمان تجارت جهانی دست بردارد، تهديد به از سرگيری غنی سازی اورانيوم چشم انداز روشنی را برای موفقيت جمهوری اسلامی در اجلاس بعدی سازمان ترسيم نمی کند

در مقابل تهديد ايران، وزرای خارجه سه کشور اروپايی بريتانيا، فرانسه و آلمان در نامه مشترکی شروع دوباره فعاليت های هسته ای را پايانی بر مذاکرات هسته ای دانسته و پيامدهای منفی آن را گوشزد کرده اند.

بنابراين اگر ايران تصميم خود را عملی کند، مذاکرات متوقف و پرونده به شورای امنيت فرستاده می شود و اين کشور ديگر نخواهد توانست از امتيازات اقتصادی وعده داده شده از سوی اروپا بهره مند شوند.

اروپا برای ترغيب ايران به متوقف کردن فعاليت های غنی سازی، امتيازهای اقتصادی در نظر گرفته بود که موافقت آمريکا با پذيرش ايران در سازمان تجارت جهانی و فروش قطعات مورد نياز ناوگان هواپيمايی به ايران از جمله آنهاست.

اما ايران اين امتيازها را کافی نمی داند هر چند نزديک به نه سال است با نا اميدی مذاکرات پيوستن به سازمان تجارت جهانی را دنبال می کند و صنعت هواپيمايی اين کشور نيز از شدت فرسودگی در آستانه ورشکستگی قرار دارد.

موانع آمريکايی

مخالفت و تحريم های آمريکا عامل ناکامی ايران در پيوستن به سازمان تجارت جهانی و بازسازی ناوگان هوايی به حساب می آيد.

اعلام عدم آمادگی آمريکا برای بررسی پرونده ايران و الحاق به سازمان تجارت جهانی پرونده ايران را بيست و يک بار از جريان بررسی مقدماتی خارج کرده است.

ايران در سال ۱۳۷۵ (۱۹۹۶ ميلادی) اولين درخواست خود را برای عضويت در سازمان تجارت جهانی ارائه کرد اما تا سال ۱۳۸۰ (۲۰۰۱ميلادی) درخواست ايران به دليل عدم وجود اجماع در ميان کشورهای عضو،‌ در دستور کار شورای عمومی سازمان تجارت جهانی قرار نگرفت.

در ماه می ۲۰۰۱ تقاضای ايران در دستور کار شورای عمومی سازمان تجارت جهانی قرار گرفت ولی از آن زمان تاکنون ۲۱ بار به دليل عدم آمادگی آمريکا به تعويق افتاده است.

شريعتمداری به الحاق به سازمان تجارت جهانی خوشبين است

اين تحريم ها سبب شده است تا ايران نتواند هواپيماهايی را که بيش از ۱۰ درصد قطعات آنها امريکايی باشد، خريداری کند حتی اگر اين هواپيماها در کشور ديگری ساخته شده باشد.

قرارداد خريد چهار فروند هواپيمای ايرباس که در جريان ديدار شش سال پيش محمد خاتمی، رئيس جمهوری ايران به فرانسه امضا شد، به دليل تحريم آمريکا بی نتيجه ماند و فرانسه پيش پرداخت ۴۱ ميليون دلاری ايران را پس فرستاده است.

اجاره هواپيما و خريد هواپيماهای دست دوم از ترکيه و امارات راه حل های کوتاه مدت ايران در سالهای گذشته بوده اما سقوط چند فروند از هواپيماهای روسی و زمينگير شدن هواپيماهای دست دوم مشکلات صنعت هواپيمايی ايران دو چندان کرده است.

در چنين وضعيتی، تهديد ايران به از سرگيری غنی سازی اورانيوم باعث شده است تا اميد ايران برای پيوستن به سازمان تجارت جهانی و لغو تحريم ها بيش از حد خوشبينانه به نظر برسد مگر اينکه به زودی، تحولی اساسی در رويکرد جمهوری اسلامی يا، به احتمال بسيار کمتر، مخالفت آمريکا با برنامه های هسته ای ايران صورت گيرد.

البته تناقضی آشکار بين گفته های مقامات اقتصادی و سياسی ايران به چشم می خورد که ممکن است ريشه در اختلاف نظرهايی داشته باشد که در سطح حاکميت جمهوری اسلامی در نوع برخورد با پرونده هسته ای در جريان است.