تاخير يا لغو پرواز در اثر بدی آب و هوا، اعتصاب یا کنترل ترافیک هوایی از جمله مواردی است که قوانین غرامت در مورد آنها اجرا نخواهد شد

به موجب مقررات جدید، مسافران کلیه پروازهای خطوط هوایی اتحادیه اروپا که در فرودگاههای 25 کشور عضو اتحادیه با لغو یا تاخیر پرواز و رزرو بيش از ظرفيت مواجه شوند، حق دارند غرامت بیشتری مطالبه کنند.

مقررات جدید هم شامل خطوط هوايی بزرگ و پروازهای ارزان قیمت می شود و هم پروازهای زمان بندی شده و چارتر را در بر می گيرد از جمله پروازهايی که از سوی آژانسهای مسافرتی برای تورهای دسته جمعی رزرو شده اند.

مسافرانی که بدلیل رزرو بیش از ظرفیت صندلی یک شرکت هواپیمایی یا تاخیر ناشی از نقص فنی قادر به پرواز نیستند، برای پروازهای نزدیک، 250 یورو (296 دلار) و برای پروازهای دور تا 600 یورو غرامت دریافت خواهند کرد.

اگر پروازی لغو شود، شرکتهای هواپیمایی باید غذا، نوشیدنی و اقامتگاه شبانه رایگان (شامل انتقال به هتل) در اختیار مسافران بگذارند یا راه دیگری برای رساندن آنها به مقصد بیابند.

چنانچه مسافران بیشتر از تعداد ساعات معینی، که بسته به مقصدشان متفاوت خواهد بود، با تاخیر مواجه شوند حق خواهند داشت با خوراکی های سبک در دفعات بيشتری پذيرايی شوند.

انتظار می رود شرکتهای هوايی که پرواز ارزان قیمت ارائه می کنند بیشتر از همه از این مقررات زیان ببینند، زیرا این غرامت، نسبت به میانگین بهای بلیتشان بسيار بالاست.

آسیب پذیری خطوط هوايی کوچک

تیم کومز، مدیرعامل یک شرکت تحلیل اقتصاد هوانوردی در لندن، می گوید: "این قوانین مسلماَ بر شرکتهای هواپیمایی ارزان قیمت بیشتر تاثیر می گذارد، زیرا با بلیت ارزانتری پرواز می کنند. البته این اقدام وضعیت را در صنعت هوانوردی یکسان می کند، چون تا کنون برخی از هواپیمایی ها در پرداخت غرامت داوطلبانه، راغبتر بوده اند."

وی هشدار می دهد که اگرچه بریتیش ایرویز، رایان ایر و ایزی جت "هواپیماهای زاپاس برای حل مشکلات" دارند، ولی احتمالاَ هواپیمایی های کوچک زیان می بینند.

آقای کومز می گوید: "برخی از شرکتها شاید فقط چند هواپیما داشته باشند و اگر یکی از هواپیماهایشان دچار مشکل شود و نتواند مسافران را به مقصد برساند، بخاطر غرامت خواهی واقعاَ ضربه خواهند خورد."

شرکت هواپیمایی ایزی جت که پروازهای ارزان ارائه می کند معتقد است غرامتی که خطوط هوایی باید بپردازند، با قیمت بلیت باید متناسب باشد.

سخنگوی این شرکت به بی بی سی گفت: "ما حقیقتاَ مساله غرامت را قبول نداریم. توجه داشته باشید که پرداخت 250 یورو غرامت برای پروازهای لغو شده معادل 400 درصد میانگین قیمت بلیت ایزی جت ( با احتساب بليت یکطرفه، بدون مالیات) است و بعلاوه باید مبلغ بلیت را هم پس بدهیم."

استراتژی قیمتگذاری

ایزی جت می گوید کمیسیون اروپا که این مقررات را برای اتحادیه اروپا تدوین کرد، با صاحب نظران صنعت هوانوردی مشورت نکرده است و نتیجه کارش، "قوانین نامناسبی" است که شرکتهای هواپیمایی را مجازات می کند.

این شرکت افزود: "قوانین جدید اکثر مسافران را سردرگم خواهد کرد، زیرا غرامت تنها شامل برخی موارد می شود و اتحادیه اروپا اصلاَ به این مسایل توجه نکرده است."

شرکتهای هوايی ارزان بليت بيش از همه آسيب پذيرند

رایان ایر، رقیب شرکت ایزی جت، نیز اعلام کرد که غرامت 250 یورویی نسبت به میانگین 35 یورویی قیمت بلیتهایش درصد بسيار بالايی است.

پیتر شرارد، از رایان ایر به بی بی سی گفت: "ما از این قوانین جدید راضی نیستیم، ولی آن را اجرا خواهیم کرد. این مقررات بر پایه قیمت ما تاثیر خواهد گذاشت، اما باید ببینیم که آیا ما این ضربه را تحمل می کنیم یا استراتژی قیمتگذاری مان را مورد بازنگری قرار می دهیم."

با وجود اقدام اخیر اتحادیه اروپا، صنعت هواپیمایی ضد حمله ای را در دو جبهه براه انداخته است. انجمن هواپیمایی های ارزان بليت اروپا (الفا) به رهبری رایان ایر از دیوان عدالت اروپا فرجام خواسته است.

انجمن بین المللی حمل و نقل هوایی (یاتا) نیز که نماینده اکثر شرکتهای هواپیمایی بزرگ است، دادخواست دیگری تسلیم کرده که اظهار می کند: "اجرای مقررات اتحادیه اروپا نه تنها دشوار است، بلکه بر هزینه مسافران می افزاید".

سخنگوی یاتا به بی بی سی گفت: "این تغیيرات، واقعیت جاری صنعت هواپیمایی را نادیده می گیرد."

این سازمان مدعی است که بیش از نیمی از تاخیرها، نظیر شرایط نامساعد جوی، اعتصاب کارکنان برج مراقبت یا تدابیر امنیتی دولتها، از کنترل شرکت های هواپیمایی خارج است.

موارد استثناء

اگرچه خطوط هوایی موظفند در کلیه موارد تاخیر یا لغو پرواز به مسافران کمک کنند، در شرایطی که تقصيری متوجه آنها نيست، ناگزیر به پرداخت غرامتهای جدید نیستند.

بدی آب و هوا، اعتصاب یا تاخیر ناشی از کنترل ترافیک هوایی همگی از جمله مواردی است که قوانین غرامت برایشان اعمال نخواهد شد.

سخنگوی یاتا به بی بی سی گفت: "ما پیش بینی می کنیم این مقررات برای صنعت هوانوردی بسیار پرهزینه باشد، اما درباره تاثیر احتمالی این قوانین بر قیمتها فعلاَ گمانه زنی نمی کنیم."

اما تیم کومز، تحلیلگر اقتصاد هوانوردی، معتقد است که شرکتهای هواپیمایی جرات ندارند برای بازپرداخت غرامت احتمالی، قیمت بلیتشان را افزایش دهند.

وی می گوید: " در حال حاضر، بازار بسیار رقابتی بوده و در حالی که عرضه زیاد است، تقاضا کافی نیست. پس افزایش قیمت اتفاق نخواهد افتاد."