|
بازار نفت به کجا می رود؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
با قضاوت درباره داده های اخیر از سود غولهای انرژی، دوباره می توان نفت را واقعاً طلای سیاه نامید. شرکت نفتی بریتیش پترولیوم (بی پی) سه شنبه (هشتم فوريه) اعلام کرد که در خلال سال گذشته ميلادی بیش از شانزده میلیارد و دويست میلیون دلار سود برده است. چند روز پیشتر نیز شرکت نفتی شل خبر داده بود که هفده میلیارد و پانصد و نود میلیون دلار (رکوردی برای شرکتهای بریتانیایی) سود در سال 2004 به حسابش سرازیر شده که مرهون قیمتهای سر به فلک کشیده نفت در سالی پرآشوب است. هفته گذشته هم غول نفتی آمریکایی، اکسون موبیل اعلام کرد که به لطف افزایش بهای نفت، سود ساليانه اش در سال 2004 به 25 میلیارد و سيصد میلیون دلار بالغ شده است. اخیراً شرکت نفتی شورون تکساکو نیز اظهار کرد که سود سه ماهه چهارم سال گذشته تقریباً دو برابر شده و در مقایسه با دوره مشابه سال 2003 به سه میلیارد و 440 میلیون دلار رسیده است. تحولات در جغرافيای سياسی با وجود این، کارشناسان می گویند که به دلیل تغییر حوزه های نفوذ در جغرافيای سياسی جهان، سال 2005 برای بزرگان انرژی سال آسانی نخواهد بود. قیمت نفت در بازار نیویورک در ماه اکتبر به 55 دلار و هفده سنت رسید و کمک کرد که سود هنگفتی عاید غولهای نفتی شود. سایمون واردل، تحلیلگر ارشد انرژی در مؤسسه گلوبال اینسایت می گوید مسلماً بخش بزرگی از این سودهایی که شاهدیم، به دليل افزایش قیمت انرژی در سال گذشته بوده است. گلوبال اینسایت پیش بینی می کند قیمتها در سال جاری میلادی بین سی و پنج تا سی و هشت دلار برای هر بشکه نفت برنت و سی و هشت تا چهل و يک دلار برای هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمیدیت تعدیل شود. آقای واردل سرآغاز افزایش بهای انرژی را به رویدادهای سال 2003 یعنی جنگ عراق و نا آرامی در ونزوئلا نسبت می دهد و می گوید که سال پیش، افزایش مصرف نفت در چین، آمریکا و هند و وضعیت سیاسی نامطمئن در خاورمیانه نیز معضلات عرضه نفت را پیچیده کرد. مشکلات ساختاری او خاطر نشان می کند که تنش فزاینده بر سر ایران و نیز بی ثباتی در کشورهای تولید کننده نفت نظیر ونزوئلا و نیجریه می تواند قیمتها را دوباره بالا ببرد. آقای واردل با اشاره به مناقشه دولت روسیه با شرکت نفتی یوکوس می گوید: "ما نمی دانیم آیا به پایان ماجرای یوکوس رسیده ایم و آیا شاهد توقف تولید عظیم سالیانه روسیه خواهیم بود یا خیر. دیگر تحولی که باید مدنظر داشته باشیم، رقابت فزاینده شرکتهای ملی چین با شرکتهای بزرگ آمریکایی بر سر منابع است." معضلات عرضه شاید بتدریج به خودی خود رفع شود ولی مشکلات ساختاری مانند کمبود ظرفیت پالایش پابرجا می ماند. آقای واردل می گوید که نفت عمدتاً به صورت بنزين یا نفت کوره استفاده می شود و ظرفیت پالایش آن قدر اندک است که قیمتها را بالا نگه می دارد. مشکل ذخایر انگوس مک فایل، تحلیلگر سهام نفت و گاز در مؤسسه آی ان جی فایننشال نیز قبول دارد که مخاطرات سياسی و کمبود ظرفیت اضافی در سیستم جهانی عرضه، موجب بالا رفتن قیمتها شده و معتقد است که قیمتها در نیمه دوم سال جاری ميلادی کاهش خواهد یافت. او می گوید که شرکتها باید معظل کمبود ذخایر را رفع کنند: "شرکتهای نفتی بر حسب عادت هميشگی برای حفظ ذخایر، سرمایه گذاری کافی نکرده اند و امسال این مسئله برایشان مشکل برانگیز خواهد بود". ذخایر، مسئله بغرنجی برای شرکت شل است که از ژانویه 2004 ذخایر برآوردشده اش را حدود یک چهارم تقلیل داده است. شل پنج شنبه گذشته، همان گونه که بیم آن می رفت، تخمین در مورد ذخایر را اصلاح کرد و آن را یک میلیارد و چهارصد میلیون بشکه کاهش داد. خشم سرمایه گذاران از بحران ذخایر 2004 به عزل سه مدیر ارشد و جریمه 170 میلیون دلاری از سوی ناظران آمریکایی و بریتانیایی انجامید. آقای مک فایل می گوید: "سود درازمدت برای شل، ترمیم مدیریت بوده است اما اکنون اگر این شرکت و مدیرانش می خواهند اعتبارشان را حفظ کنند، باید به معضل ذخایر توجه کنند." همچنین جیم ووداسمیت از شرکت جرارد که عقیده دارد شل برای یافتن ذخایر تازه نفت تلاش کافی به کار نگرفته، اظهار می کند که این شرکت اکنون می تواند به آنچه "دهه بدی" برایش بوده، پایان دهد. ابهام ماندگار شل در اکتبر گذشته تصمیمی تاریخی گرفت تا با برچیدن هیئت مدیره توأمانش، خشم سرمایه گذاران را فرونشاند. آقای مک فایل می گوید این تصمیم به سردرگمی کمتری در واحد خرده فروشی شل می انجامد ولی هنوز درباره هیئت مدیره، سود آتی سهام و زمان اجرای اصلاحات در شرکت جدید ابهام هست. شل شروع به بازخرید سهامش کرده است، درست مانند بريتيش پتروليوم که آقای مک فایل می گوید که مدیریتش "اعتبار" دارد. به گفته وی، سال گذشته بريتيش پتروليوم هفت میلیارد و پانصد میلیون دلار سهامش را بازخرید کرد و انتظار می رود این روند امسال ادامه یابد. سال پیش بريتيش پتروليوم به عنوان بزرگترین شرکت نفتی بریتانیا تولیدش را عمدتاَ از طریق شعبه روسی خود، تی ان کی بی پی افزایش داد. آقای مک فایل می گوید که تردید درباره فضای تجاری روسیه باقی خواهد ماند و اگرچه بريتيش پتروليوم می تواند با این تردید بسازد ولی قادر نیست تنها به رشد تولیدش در روسیه اتکا کند. وی مسئله مهم برای شل و بريتيش پتروليوم را سود نقدی می داند و معتقد است که از این نظر، بريتيش پتروليوم از شل پیش افتاده است. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||