کاوه اميدوار

اکثر نيروگاههای ايران از گاز استفاده می کند

به گفته وزارت نيرو، قطع برق در برخی از مناطق ايران به خصوص تهران ناشی از کمبود سوخت نيروگاه ها بوده است که می تواند به خاموشی های گسترده تر منجر شود در حاليکه وزارت نفت تاکيد دارد سوخت مورد نياز نيروگاه ها تامين شده و قطع برق ربطی به کمبود سوخت ندارد.

به دليل کمبود گاز و عدم تامين سوخت های جايگزين، فعاليت برخی از نيروگاه ها در ساعاتی از شبانروز متوقف شده و نيروگاه های ديگر نيز با خطر خارج شدن از مدار مواجه اند.

بيش از پنج هزار مگاوات از ظرفيت نيروگاه ها در روز و ۲۵۰۰ مگاوات در شب به دليل کمبود سوخت از مدار خارج شده و اگر برای آن چاره انديشی نشود بايد منتظر خاموشی ها گسترده در کشور باشيم حبيب الله بيطرف وزير نيرو

حبيب الله بيطرف، وزير نيرو، هشدار داده است که با وجود کمبود سوخت و افزايش سرما، شبکه برق در شرايط پرمخاطره قرار خواهد گرفت و احتمال فرو پاشی شبکه و خاموشی سراسری وجود دارد.

اما وزارت نفت، که تامين سوخت نيروگاه ها را بر عهده دارد، قطع برق را با عرضه سوخت نا مرتبط دانسته و مردم را به صرفه جويی و مصرف بهينه گاز دعوت کرده است.

به گفته بيژن زنگنه، وزير نفت، با ادامه سرما و عدم صرفه جويی، کمبودهايی در تامين گاز به وجود می آيد اما سوخت مايع نيروگاه ها به ميزان کافی تامين شده است.

سوخت نيروگاهی

بخش عمده سوخت مصرفی نيروگاه های ايران از طريق گاز تامين می شود و نيروگاه ها در روزهای سرد سال به دليل افزايش مصرف گاز خانگی، از سوخت های جايگزين نظير گازوئيل و نفت کوره استفاده می کنند.

تنها ۴۴۰۰ مگاوات از کل برق مصرفی به وسيله نيروگاه های برق آبی و بقيه نياز کشور از طريق نيروگاه های حرارتی تامين می شود به همين دليل سوخت مسئله ای اساسی در صنعت برق ايران به حساب می آيد.

تامين سوخت نيروگاه ها در اولويت برنامه های دولت قرار دارد و وزارت خانه های نيرو و نفت در طول سال جلسات مشترک زيادی برای هماهنگی در اين زمينه برگزار می کنند.

بيطرف وزارت نفت را مسئول خاموشی معرفی کرده است

اين در حالی است که در شرايط عادی، ميزان مصرف گاز در نيروگاه ها به بيش از ۱۲۰ ميليون متر مکعب می رسد.

آقای بيطرف گفته است "بيش از پنج هزار مگاوات از ظرفيت نيروگاه ها در روز و ۲۵۰۰ مگاوات در شب به دليل کمبود سوخت از مدار خارج شده و اگر برای آن چاره انديشی نشود بايد منتظر خاموشی ها گسترده در کشور باشيم."

ايران دومين دارنده ذخاير گاز در جهان است و در سال های گذشته سرمايه گذاری هنگفتی در بخش گاز صورت گرفته اما توليد فعلی جوابگوی نياز داخلی نيست.

علامت خطر

کمبود برق و خاموشی های پی در پی در ماه های سرد و گرم سال، که اوج مصرف وسايل گرمازا و سردکننده است، تقريبا به مشکلی دايمی در ايران تبديل شده است و به نظر می رسد هشدارهای مسئولان وزارت نيرو در باره وضعيت نگران کننده صنعت برق جدی گرفته نمی شود.

ضريب ذخيره برق در ايران هشت درصد است و اين مسئله شبکه برق ايران را چنان آسيب پذير کرده که توان مقابله با حوادثی نظير خروج اضطراری نيروگاه ها را هم ندارد.

مسئولان وزارت نيرو بارها هشدار داده اند که شبکه برق کشور از وضعيت اطمينان بخشی برخوردار نيست و در صورت ادامه اين وضعيت، در سال های آينده ايران با کمبود برق و خاموشی گسترده روبرو خواهد شد.

با وجود اين، مصرف برق به سرعت در حال افزايش است و در سال گذشته حدود سه هزار مگاوات بر مصرف برق افزوده شده است.

کمبود منابع مالی برای احداث نيروگاه های جديد مشکل اصلی ايران برای افزايش توليد برق است و برنامه‌ريزی‌ برای ساخت نيروگاه‌های جديد را با مشکل مواجه کرده است.

شبکه انتقال نيرو در ايران نيز نيازمند نوسازی است

به گفته وزير نيرو، دولت سالانه دو هزار ميليارد تومان يارانه در صنعت برق پرداخت می کند.

درآمد سالانه برق به طور متوسط ۱۶۰۰ميليارد تومان و هزينه سالانه حدود ۲۶۰۰ ميليارد تومان است و صنعت برق با کسری بودجه ۱۰۰۰ ميليارد تومان رو بروست که به گفته مسئولان وزارت نيرو با اجرای طرح تثبيت قيمت آب و برق در سال آينده ۵۰۰ ميليارد تومان نيز بر اين کسری اضافه خواهد شد.

آقای بيطرف می گويد ۷۰ ميليارد تومان از اين کسری از سوی دولت جبران شده و اميدوايم مجلس برای جبران اين کسری بودجه راهکاری ارائه دهد.

اما مشکل ايران تنها توليد برق نيست بلکه خطوط انتقال و توزيع نيز فرسوده است و دولت به علت محدويت منابع مالی همواره ساخت نيروگاه های جديد را در اولويت قرار داده است.

توليد برق

ظرفيت توليد برق در ايران ۳۶ هزار مگاوات است و با توجه به رشد مصرف، بايد ظرفيت توليد برق در ده سال آينده به ۶۰ هزار مگاوات برسد، در غير اين صورت با کمبود برق و خاموشی مواجه خواهد شد.

برنامه دولت توليد ۳۰ هزار مگاوات برق در ده سال آينده است که هزينه توليد۱۸ هزار مگاوات برق از طريق منابع دولتی و ۱۲ هزار مگاوات بقيه از طريق بخش خصوصی داخلی و خارجی تامين خواهد شد.

در هشت سال گذشته ظرفيت توليد برق ۱۴ هزار مگاوات بيشتر شده اما دولت تاکيد دارد که منابع موجود دولتی برای رشد فزاينده مصرف کافی نيست و بايد برای غلبه بر مشکلات صنعت برق از سرمايه های بخش خصوصی داخلی و خارجی استفاده کرد.

اولين قرارداد سرمايه گذاری بخش خصوصی داخلی چند ماه پيش به نتيجه رسيد و عمليات ساخت نخستين نيروگاه بخش خصوصی به ظرفيت ۹۵۴ مگاوات در اصفهان آغاز شد ولی تلاش های چند ساله وزارت نيرو برای جذب سرمايه خارجی در صنعت برق بی ثمر مانده است.

بحران سوخت در نيروگاه ها و اجرای طرح تثبيت قيمت برق در سال آينده ممکن است اندک سرمايه گذاران داخلی را نيز از حضور در صنعت برق ايران پشيمان کند و تامين منابع مالی برای پيشگيری از خاموشی های وسيع با مشکلات تازه ای روبرو شود.