مهرداد فرهمند

تورم سنگين کار را به جايی رساند که پول رايج ترکيه که در سالهای دهه پنجاه ميلادی هر چهارده لير آن معادل پنج دلار آمريکا بود در سال 2004 بيست ميليون لير تنها با پانزده دلار قابل مبادله شد

ترکيه ديگر درشت ترين رقمهای دنيا را بر اسکناسهای خود نخواهد داشت، رقمهای درشتی که حاصل دهها سال تورم سنگينی اند که پول رايج اين مملکت را که در سالهای دهه پنجاه ميلادی هر چهارده لير آن معادل پنج دلار آمريکا بود به جايی رساند که در سال 2004 بيست ميليون لير تنها با پانزده دلار قابل مبادله شد و کوچکترين سکه که تقريباً با آن هيچ چيزی نمی توان خريد، سکه پنجاه هزار ليری شد.

در حالی که برای کرايه تاکسی و خريدهای کوچک بايد ميليونها پرداخت می شد و مثلاً رفتن به دستشويی عمومی حداقل دويست و پنجاه هزار لير هزينه داشت، در خريدهای عمده و بزرگ و محاسبات اقتصادی ديگر عنوانهايی همچون ميليون و ميليارد و حتی تريليون هم کفاف نمی داد، برای نمونه سعی کنيد اين رقم را که ميزان توليد ناخالص داخلی ترکيه است بخوانيد: 4242000000000000000 لير.

فکر کاستن از صفرهای پول ترکيه سالهاست در ذهن دولتهايی که پی در پی در اين کشور به قدرت رسيده اند وجود داشته اما اکنون اين اقدام به نام دولت رجب طيب اردوغان، ثبت می شود

بديهی است که کنار رفتن شش صفر از مقابل بهای اجناس هيچ ربطی به ارزان شدن آنها ندارد و تنها ممکن است از ديد روانشناختی بر مردم مؤثر باشد اما چنين تغييری در پول رايج ترکيه با تحولاتی همراه شده که اغلب مردم اين کشور به چشم مثبت به آنها می نگرند و از اين روی می تواند نشانه ورود ترکها به عصر تازه ای از تاريخ خود باشد.

فکر کاستن از صفرهای پول ترکيه سالهاست در ذهن دولتهايی که پی در پی در اين کشور به قدرت رسيده اند وجود داشته اما اکنون اين اقدام به نام دولت رجب طيب اردوغان ثبت می شود، دولتی که هم توانسته است اسلامگرايان را از خود راضی نگه دارد و هم رؤيای گذر از دروازه اروپا را به واقعيت نزديکتر سازد.

دولت اردوغان رهبران سياسی ترکيه را بر سر طرحی به توافق رساند که اين کشور را از وام شانزده ميليارد دلاری صندوق بين المللی پول برخوردار می ساخت.

اين طرح دربرگيرنده اقداماتی همچون خصوصی سازی، کاستن از بودجه دولت و استقلال بانک مرکزی بود که تاکنون نشان داده که توانسته است صادرات ترکيه را سی درصد افزايش دهد و به صنايع عمده اين کشور، همچون نساجی و خودروسازی رونق بخشد.

رشد اقتصادی افزايش و تورم کاهش يافته و در نتيجه چنين طرحهايی است که ترکها موفق شده اند اروپاييها را وادارند تا تاريخ مشخصی برای آغاز گفتگو در جهت پيوستن آنان به اتحاديه اروپا اعلام کنند.