بورس تهران از نظر حجم معاملات و تعداد شرکتهای عضو رشد قابل توجهی داشته است

نويسنده در مقاله خود گزارش کرده است که در حاليکه اکثر بازارهای سهام جهان در سال های اخير با کندی رشد و رکود نسبی مواجه بوده اند، بورس تهران رونق قابل توجهی داشته و در ماه مارس سال جاری که پايان سال مالی بود، بازده سرمايه 125 در صد رسيد و از آن زمان نيز 15 درصد ديگر رشد کرده است.

در عين حال، اين سود سرشار با ريسک قابل توجهی برای سرمايه گذاران، که عمدتا ايرانی هستند، همراه بوده است زيرا کارگزاران بدون توجه به معيارهای حرفه ای به دستکاری در آخرين قيمت معامله مبادرت می ورزند و به جای اختصاص سهام بر اساس بهترين قيمت پيشنهادی، مشتريان مورد نظر خود را در اولويت قرار می دهند.

در اين مقاله آمده است که شرکت های عضو بورس گاه به ارايه پيش بينی های غير واقعی مبادرت می ورزند تا افراد مورد نظرشان بتوانند سهام را با قيمت های مناسب خريداری کنند در حاليکه اطلاعات لازم و خدمات مشاوره ای کافی برای ارزيابی اساسی روند بازار وجود ندارد.

رشد بازار

در ماه های اخير، مقامات بورس تهران، که 35 سال از آغاز فعاليت آن می گذرد، در صدد بوده اند تا با اصلاح مقررات، تنوع بخشيدن به اوراق قابل معامله و تلاش برای جلب سرمايه گذاران خارجی وضع بورس تهران را بهبود بخشند.

با افزايش بهای نفت خام در بازارهای جهانی، بهای سهام در بازارهای سهام کشورهای صادرکننده نفت افزايش می يابد و در عين حال اکثر اين کشورها مقرراتی را برای محدود کردن خروج سود سهام به اجرا می گذارند

در مورد جذابيت بورس تهران برای سرمايه گذاران خارجی، نويسنده مقاله از قول يک کارشناس سرمايه گذاری می نويسد که بهای سهام در بازار تهران و ساير کشورهای نفت خيز خليج فارس بالاست.

اين کارشناس می گويد که با افزايش بهای نفت خام در بازارهای جهانی، بهای سهام در اين بازارها افزايش می يابد و در عين حال، اکثر اين کشورها مقرراتی را برای محدود کردن خروج سود سهام از کشور به اجرا می گذارند.

تلاش برای آزادسازی

يک کارشناس ديگر نيز معتقد است که با وجود اطلاعيه های مکرر مقامات ايرانی در مورد آزاد سازی اقتصاد اين کشور، هنوز هم اقدام اساسی در اين زمينه برداشته نشده است و به دليل انواع ريسک موجود، ارزشگذاری سهام در بازار تهران به سادگی ميسر نيست.

عبده تبريزی نگران دسترسی نامحدود سرمايه گذاران خارجی است

در دو سال اخير، حجم معاملات روزانه چهار برابر شده و در ماه مارس جاری به حدود 50 ميليادر دلار رسيده که نرخ رشد آن با عملکرد بازارهای ديگر کشورهای خاورميانه و شمال آفريقا قابل مقايسه است.

با دستيابی به اين ميزان رشد، تقاضا برای بهبود شيوه های نظارت بر معاملات و ايجاد يک نظام نظارتی موثرتر به منظور تضمين شفافيت معاملات، حمايت از منافع سرمايه گذاران و جلوگيری از تخلفات نيز بيشتر شده است.

شرايط عصر حجر

در همانحال، به گفته يک تحليلگر بازارهای سرمايه، مقررات ناظر بر فعاليت بورس تهران و نحوه نظارت بر آن هنوز "متعلق به عصر حجر" است.

برخی از شيوه های رايج در بورس تهران نيز تخلف را ترويج می کند که از جمله می توان به نحوه قيمت گذاری سهام شرکت های تازه اشاره کرد که نه از طريق عملکرد بازار، بلکه با مذاکره و چانه زنی بين مقامات بورس و شرکت های متقاضی عضويت تعيين می شود.

شرايط ساختاری و عملکرد بورس تهران به نحوی است که نه تنها مانع از بروز تخلفات نمی شود بلکه عملا تخلف در معاملات را ترويج می کند

در مورد اطلاع رسانی نيز شرکت های عضو حق ندارند اطلاعات مهم خود را مستقيما در اختيار عموم قرار دهند بلکه بايد اين اقدام از طريق بورس صورت گيرد و گاه انتشار ارقام پس از هفته ها چانه زنی صورت می گيرد.

در نتيجه، تخلف در معاملات به خصوص توسط دارندگان اطلاعات محرمانه رواج می يابد در حاليکه مقررات موجود برای جلوگيری از بروز چنين تخلفاتی کافی نيست و مقررات موجود نيز عملا به مورد اجرا گذاشته نمی شود.

جلب سرمايه خارجی

به گفته نويسنده مقاله نيويورک تايمز، بانک ها و شرکت های سرمايه گذاری مايل هستند کالاهای جديدی مانند اوراق قرضه و سهام ثانويه را به جريان بياندازند اما هنوز در انتظار به کار افتادن نظام مقرراتی نوينی هستند.

مقامات ايرانی بازار بورس تهران را راهی برای جلب سرمايه گذاری خارجی می دانند اما سرمايه گذاران خارجی در زمينه خريد سهام شرکت های عضو بورس با محدوديت هايی مواجه هستند.

قوانينی که برای آزادی سرمايه گذاری خارجيان منظور شده نيز محدود کننده است و از جمله سرمايه گذاران خارجی تنها حق مالکيت ده درصد از ارزش سهام را دارند و موظف هستند سرمايه خود را دست کم به مدت سه سال در بازار بورس به کار اندازند.

سرمايه گذاری توسط اشخاص حقيقی خارجی نيز مجاز نيست.

در پايان اين مقاله از قول دبيرکل بورس تهران آمده است که برخی محافل مالی از دسترسی نامحدود سرمايه گذاران خارجی به بازار سهام ايران نگران هستند زيرا ورود حجم قابل توجه منابع می تواند به بروز حباب های مالی منجر شود و همچنين به دليل کمبود تجربه، لازم است در اين زمينه محتاطانه عمل کرد.

با اينهمه، آقای عبده تبريزی، که در مدرسه مديريت منچستر تحصيل کرده، پيش بينی می کند که در خلال دو سال آينده، حجم معاملات در بورس تهران به 100 ميليارد دلار خواهد رسيد.