مشکل ايران تنها توليد برق نيست بلکه خطوط انتقال و توزيع نيز فرسوده است و به علت محدويت منابع مالی، دولت همواره اولويت را به ايجاد نيروگاه‌های جديد داده است

گرما به حدود ۵۰ درجه سانتی گراد و رطوبت به بيش از ۹۰ درصد رسيده و شرکت برق منطقه ای خوزستان از مردم خواسته است برای جلوگيری از خاموشی های بيشتر از به کار بردن وسايل پرمصرف خودداری کنند.

برور خاموشی های چند روز گذشته و نوسانات پی در پی برق، خساراتی را به دستگاه های برقی و خنک کننده مردم وارد کرده است.

با افزايش گرما و بالا رفتن مصرف برق در مناطق گرم جنوب و جنوب شرق ايران نيز شرايط بحرانی گزارش شده است.

حبيب الله بيطرف با نگرانی از وضعيت ذخيره برق کشور در تابستان به روزنامه شرق گفته است: "ضريب ذخيره برق کشور هشت درصد است و در صورت وقوع حوادث طبيعی مثل خروج اضطراری نيروگاه ها شبکه برق کشور از اطمينان کافی برخوردار نيست و در توليد و مصرف برق در شرايط سر به سر قرار داريم."

مشکل قديمی

در چند سال گذشته وزارت نيرو بارها هشدار داده که شبکه برق کشور از وضعيت اطمينان بخشی برخوردار نيست و در صورت ادامه اين وضعيت، در سال های آينده ايران با کمبود برق و خاموشی روبه رو خواهد شد.

مصرف برق به سرعت در حال افزايش است و در سال گذشته حدود سه هزار مگاوات بر مصرف برق افزوده شده است.

کمبود منابع مالی برای احداث نيروگاه های جديد مشکل اصلی ايران برای افزايش توليد برق است که برنامه‌ريزی‌ برای ايجاد نيروگاه‌های جديد را با مشکل مواجه کرده است.

برق توليد شده در ايران با قيمت يارانه ای حدود ۱۵ تومان در هر کيلووات ساعت در اختيار مصرف کننده قرار می گيرد که نيمی از هزينه توليد به حساب می آيد.

به گفته وزير نيرو، دولت سالانه دو هزار ميليارد تومان يارانه در صنعت برق پرداخت می کند.

درآمد سالانه برق به طور متوسط ۱۶۰۰ميليارد تومان و هزينه سالانه حدود ۲۶۰۰ ميليارد تومان است و صنعت برق با يک کسری بودجه ۱۰۰۰ ميليارد تومانی رو به روست.

اما مشکل ايران تنها توليد برق نيست بلکه خطوط انتقال و توزيع نيز فرسوده است و به علت محدويت منابع مالی، دولت همواره اولويت را به ايجاد نيروگاه‌های جديد داده است.

کمبود برق دولت را ناچار ساخته است با ترويج فرهنگ صرفه‌جويی، مردم را به مصرف کمتر تشويق کند.

تامين سوخت اين نيروگاهها به عهده وزارت نيرو است و نيروگاهها موظف هستند برق خود را به شبکه برق سراسری بفروشند

آقای بيطرف می گويد: تغيير الگوی مصرف و ارزانی علت افزايش مصرف برق است و اگر روند سه سال گذشته که محصول تغيير الگوی مصرف در سيستم های سرمايشی است ادامه يابد نياز برق کشور بيش از ۳۰ هزار مگاوات خواهد بود.

توليد برق

ظرفيت توليد برق در ايران ۳۶ هزار مگاوات است و با توجه به رشد مصرف، بايد ظرفيت توليد برق در ده سال آينده به ۶۰ هزار مگاوات برسد، در غير اين صورت با کمبود برق و خاموشی مواجه خواهد شد.

برنامه دولت توليد ۳۰ هزار مگاوات برق در ده سال آينده است که هزينه توليد۱۸ هزار مگاوات برق از طريق منابع دولتی و ۱۲ هزار مگاوات بقيه از طريق بخش خصوصی داخلی و خارجی تامين خواهد شد.

از سال ۷۶ تاکنون ۱۴ هزار مگاوات بر توليد برق افزوده شده اما به دليل کمبود منابع مالی دولتی ادامه اين وضعيت امکانپذير نيست و مقامات اقتصادی سعی دارند بخش خصوصی داخلی و خارجی را به سرمايه گذاری در اين بخش ترغيب کنند.

قرارداد ساخت نيروگاه های جديد برای توليد۵ هزار مگاوات برق به روش B.O.T (ساخت، بهره برداری و انتقال) و ۷هزار مگاوات نيز به صورت B.O.O (ساخت، بهره برداری و مالکيت) خواهد بود.

در روش B.O.T تمام هزينه های ساخت به وسيله سرمايه گذار پرداخت می شود و پس از بهره برداری و بازيافت اصل سرمايه و سود پروژه، نيروگاه پس از مدت زمان معينی بعد از بهره برداری - که حدود ۲۰ سال تعيين شده است- به وزارت نيرو واگذار خواهد شد اما در روش B.O.O ، سرمايه گذار به صورت کامل مالک نيروگاه خواهد بود.

تامين سوخت اين نيروگاهها به عهده وزارت نيرو است و اين وزارتخانه خريد برق را تضمين خواهد کرد و نيروگاهها موظف هستند برق خود را به شبکه برق سراسری بفروشند.

عمليات ساخت اولين نيروگاه بخش خصوصی به ظرفيت ۹۵۴ مگاوات برق در اصفهان آغاز شده و ايران در تلاش است با جلب سرمايه های بخش خصوصی داخلی و خارجی بر مشکلات صنعت برق غلبه کند.

در عين حال وزارت نيرو نيز ماه گذشته ۲۶۰ ميليارد تومان اوراق مشارکت منتشر کرد که درآمد حاصل از فروش اين اوراق را در ساخت نيروگاه های حرارتی و برق آبی هزينه خواهد کرد.

به گفته کارشناسان، احداث نيروگاه های جديد به طور متوسط به پنج سال زمان نياز دارد و ايران بايد هر چه سريعتر و پيش از آغاز خاموشی های وسيع، به فکر تامين منابع مالی برای احداث نيروگاه‌های جديد باشد.