کاوه اميدوار

بهای بنزين در بازار داخلی کمتر از قيمت تمام شده آن است

قيمت بنزين در بازارهای جهانی نسبت به سال گذشته از ۳۰۰ دلار در هر تن به حدود ۴۱۰ تا ۴۳۰ دلار افزايش يافته است و ايران به عنوان دومين کشور توليد کننده نفت، که در عين حال هر ساله بخشی از بنزين مصرفی سالانه را از خارج وارد کند، در نيمه دوم سال با مشکل کمبود بودجه برای واردات بنزين رو برو خواهد شد.

با افزايش قيمت در بازارهای جهانی و بالا رفتن مصرف داخلی، به نظر می رسد بودجه يک ميليارد و ۳۴۰ ميليون دلاری که برای واردات بنزين پيش بينی شده در شش ماه اول سال به پايان برسد.

محمد آقايی تبريزی، معاون وزير نفت، به خبرگزاری دانشجويان ايران - ايسنا - گفته است: برای تامين بنزين مورد نياز کشور از طريق واردات تا پايان سال جاری به يک ميليارد دلار بودجه اضافی نياز داريم.

افزايش مصرف

مصرف روزانه بنزين در ايران حدود ۶۲ ميليون ليتر است که حدود ۲۲ ميليون ليتر آن از طريق واردات تامين می شود.

علاوه بر اين، در حالی که توليد داخلی ثابت مانده هر سال به طور متوسط مصرف بنزين حدود ۱۰ درصد افزايش می يابد، برنامه ای برای ساخت واحدهای جديد توليد بنزين وجود ندارد.

دولت تنها به بالا بردن توان توليد پالايشگاه‌ های موجود بسنده کرده و سعی دارد گاز طبيعی را جايگزين بنزين کند اما اين طرح يک برنامه داراز مدت است و اجرای آن به سادگی امکان پذير نيست.

مصرف روزانه بنزين در ايران حدود ۶۲ ميليون ليتر است که حدود ۲۲ ميليون ليتر آن از طريق واردات تامين می شود و علاوه بر اين با وجود 10 درصد رشد مصرف سالانه دولت برنامه ای برای ساخت واحدهای توليد بنزين ندارد

طرح استفاده از گاز طبيعی به جای بنزين سال ها پيش در ايران آغاز شده اما تعداد خودروهايی که امکان استفاده از گاز طبيعی را دارا باشند بسيار کم است و جايگاه کافی نيز برای عرضه گاز وجود ندارد.

تاکنون تنها بخشی کوچکی از خودروهای عمومی نظير تاکسی ها و اتوبوس ها به تجهيزات استفاده از گاز طبيعی مجهز شده اند.

بر اساس مصوبه ای که مجلس اواخر سال گذشته تصويب کرده شهرداری ها بايد به شرکت ملی نفت ايران برای احداث جايگاه عرضه گاز طبيعی کمک کنند و وزارت صنايع و معادن نيز توليد خودروهای دو سوخته (بنزين و گاز طبيعی) را افزايش دهد.

به نظر می رسد تا آن زمان دولت ناچار يا بايد هر ساله بودجه بيشتری را صرف واردات بنزين کند يا آنکه برنامه جيره بندی را به اجرا بگذارد.

کنترل مصرف

در بودجه امسال از نيمه دوم سال استفاده از کارت های هوشمند برای خريد بنزين اجباری می شود و به اين ترتيب دست دولت برای جيره بندی بازتر خواهد شد.

بر اساس اين طرح که برای کنترل مصرف اجرا می شود، مصرف کنندگان روزانه ميزان معينی بنزين را به قيمت دولتی و بقيه نياز مصرفی خود را به نرخ آزاد خريداری خواهند کرد.

به گفته مقامات دولتی قيمت تمام شده هر ليتر بنزين بين 200 تا 250 تومان است در حاليکه قيمت آن برای مصرف کننده 80 تومان تعيين شده است

مقامات رسمی قيمت تمام شده هر ليتر بنزين را بين ۲۰۰ تا ۲۵۰ تومان در هر ليتر برآورد می کنند.

واقعی کردن قيمت بنزين از سال ها پيش در ايران مطرح بوده ولی از بيم بروز پيامدهای تورمی و بحران های اجتماعی ناشی از آن از اجرای آن خودداری شده است.