انتقاد از دولت احمدی نژاد به خاطر بی توجهی به مسائل اقتصادی

علی لاریجانی، رییس مجلس ایران، امروز ١٩ شهریور(٩ سپتامبر) در جلسه مجلس گفت که مسئولان باید برای حل مشکلات اقتصادی تلاش کنند.

آقای لاریجانی گفته: "امروز عمل مجاهدانه و انقلابی حل معضلات گرانی و بیکاری است، نه طرح مسائل سیاسی غیرواقعی."

آقای لاریجانی با اشاره به وضعیت اقتصادی ایران گفته است که تمرکز مسئولان باید روی حل مسائل اقتصادی باشد و نه "مشوش نمودن فضای سیاسی کشور."

او گفته است: "طرح وارونه مسائلی که در قانون اساسی تدبیر آن شده است، جز ایجاد گردباد سیاسی کاری نمی‌کند."

به نظر می‌رسد اشاره آقای لاریجانی به مصاحبه اخیر محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهور ایران، با تلویزیون دولتی است، که در آن گفت ممکن است دولتش سال آینده از قدرت کنار نرود و منتقدانش را نیز متهم کرد مانع از اجرای برنامه‌های دولت می‌شوند.

اظهارات آقای احمدی‌نژاد انتقادات بسیاری را برانگیخته است.

از جمله احمد توکلی، نماینده مجلس، با اشاره به بحران ارزی و تبعات آن گفته است: "متاسفانه در این شرایط جناب آقای رییس جمهور به جای اینکه به دردهای اصلی مردم و بحث گرانی و تورم و بیکاری جوان‌ها بپردازد، در تلویزیون ظاهر می‌شود و مثل اغلب اوقات در تعطیلات مجلس هرچه دلشان می‌خواهد می‌گویند."

آقای توکلی البته گفته است که نسبت به موثر بودن انتقاداتش در تغییر رفتار آقای احمدی‌نژاد خوشبین نیست.

او ضمن گزارشی کوتاه از روند افزایش قیمت ارز نااطمینانی ناشی از نوسان قیمت ارز را از گران شدن آن مخرب‌تر دانسته و نتیجه گرفته است وضعیت کنونی به تشدید نابرابری اجتماعی و بحران بیکاری می‌انجامد.

به گفته وی، یکی از دلایل افزایش کنونی قیمت ارز این است که به بانک مرکزی دستور داده شده از عرضه ارزهای خارجی خودداری کند. آقای توکلی می‌گوید: "قریب دو هفته است که ارز در بازار عرضه نمی‌شود."

تولید زیر تیغ

آقای توکلی خطاب به نمایندگان گفته است که: "همه شما در حوزه‌های انتخابیه خود شاهد هستید که بنگاه‌ها تعطیل می‌شوند، کارگاه‌ها تعطیل می‌شوند." در حالی که به گفته او، رییس جمهور منکر تعطیلی کارخانه‌ها است.

آقای لاریجانی هم گفته که در جلسه با وزرا روشن شده است که در ارائه تسهیلات بانکی مربوط به تولید در بخش کشاورزی و صنعت "دقت لازم" صورت نگرفته است.

از سوی دیگر محسن صالحی‌نیا، معاون صنایع و امور اقتصادی وزیر صنعت،معدن و تجارت از کاهش تولید محصولات صنعتی خبر داده است.

آقای صالحی نیا با اشاره به کاهش تولید مس و آلومینیوم گفته است که تولید انواع خودرو در پنج ماهه اول امسال، ٣٨درصد نسبت به سال قبل کاهش پیدا کرده است.

او ضمنا گفته است که تولید روغن نباتی ١٠ تا ١٢درصد پایین آمده است.

از 'جنگ تمام عیار' تا 'هجوم بی دلیل'

محمود بهمنی، رییس بانک مرکزی ایران، که مسئولیت بازارهای پولی ایران با او است، در مصاحبه با وبسایت خبرآنلاین پیش‌بینی کرده که قیمت دلار کاهش خواهد یافت.

او البته در همایش بانکداری اسلامی گفته است "بایدبپذیریم که ما در شرایط جنگ تمام عیار اقتصادی هستیم و به دلیل تحریم بانک مرکزی و بانک‌ها نقل و انتقال پول با مشکل انجام می‌شود."

آقای بهمنی گفته است که "هم اکنون با ارز به عنوان کالا برخورد می‌شود" و بخشی از افزایش قیمت آن ناشی از این است که شهروندان به خرید و نگهداری ارزهای خارجی دست می‌زنند.

رییس بانک مرکزی شهروندان ایرانی را تشویق کرده است که به جای نگهداری ارز در خانه، آن را در حساب‌های ارزی، که سود هم به آنها تعلق می‌گیرد، نگهداری کنند.

آقای بهمنی اظهار تعجب کرده است که "با این وجود یک سری هنوز دلار را در خانه‌ها نگه می‌دارند. چرا باید این کار را بکنند؟"

او عدم اعتماد شهروندان به نظام بانکی را دلیل این امر نمی‌داند و گفته است: "اصلا در طول تاریخ هیچ سابقه‌ای نداشته است که یک سیستم بانک بیاید و بگوید من پول ندارم."

این در حالی است که گزارشها از افزایش دوباره مطالبات معوق بانکی حکایت دارد. آقای بهمنی گفته که مطالبات معوق بانک‌ها از مرز ٦٠ هزار میلیارد تومان گذشته و به این ترتیب بانک‌های ایران با کمبود منابع دست و پنجه نرم می‌کنند.

این یعنی ۶۰ هزار میلیارد تومان وام از سوی بانک‌ها پرداخت شده اما وام گیرندگان اقساط وام‌های خود را نپرداخته‌اند. برخی کارشناسان اقتصادی می‌گویند که همین مطالبات عظیم بانک‌ها برای نشان دادن وضعیت نامساعد اقتصاد ایران کافی است.

آقای بهمنی از سویی گفته است "بخش عمده تورم فعلی را ناشی از آثار روانی و هجوم بی دلیل برای خرید برخی اقلام می‌بینم" و از سوی دیگر خبر داده است که رشد نقدینگی ایران تا پایان تیرماه به ١٠درصد رسیده است.

بنابر گفته های رئیس کل بانک مرکزی، این رقم در مقایسه با سال گذشته در همین مدت تقریبا سه برابر شده است. بسیاری از تحلیلگران اقتصاد ایران رشد چشمگیر نقدینگی را یکی از دلایل جهش تورم در دوران زمامداری محمود احمدی‌نژاد می‌دانند.

به نظر نمی‌رسد اظهارات آقای بهمنی برای اقتصاد ایران، که در کنار بیکاری، رکود و تعطیلی صنایع، با یکی از بالاترین نرخ‌های تورم دهه اخیر و بحران بی‌سابقه ارزی دست به گریبان است، چندان اطمینان‌بخش باشد.