دفاع رئیس بانک مرکزی ایران ازسیاستهای پولی؛ 'مانع ابرتورم شدیم و تولید را نجات دادیم'

عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی ایران با حضور در یک برنامه تلویزیونی از سیاست‌های بانک مرکزی در شرایط تحریم دفاع کرده و تراز تجاری این کشور را مثبت اعلام کرده است. او گفته بود: "در حال حاضر صادرات کشور به ۲۶ و نیم میلیارد دلار و واردات به ۲۵ میلیارد دلار رسیده که تراز تجاری یک و نیم میلیارد دلار مثبت است."

این اظهارات واکنش روح‌الله لطیفی، سخنگوی گمرک را در بر داشته که می‌گوید تراز تجاری ایران در هشت ماهه اول سال نه تنها مثبت نیست بلکه منفی است.

آقای لطیفی یک روز پس از اظهارات رئیس بانک مرکزی گفته: "آنچه گمرک به عنوان مرجع بیان آمار تجارت خارجی کشور، در خصوص تجارت ۸ ماهه اعلام کرده، صادرات ۲۱ میلیارد و ۴۴۸ میلیون دلاری و واردات ۲۳ میلیارد و ۱۳۲ میلیون دلاری است که تراز کشور در این مدت نه تنها مثبت نیست بلکه منفی یک میلیارد و ۶۸۴ میلیون دلار است."

آقای همتی دیروز همچنین گفته بود سیاست‌های بانک مرکزی مانع بروز "ابرتورم" در ایران شده‌.

او جهش قیمتها در ایران در ماههای اخیر را "شوک ناشی از افزایش قیمت ارز" توصیف کرده است.

بنابر اعلام مرکز آمار ایران طی سالهای اخیر از قدرت خرید شهروندان ایرانی به دلیل افزایش تورم کاسته شده؛ مرکز آمار ایران نرخ تورم آبان ماه امسال را ۲۹ درصد اعلام کرده؛ منابع غیررسمی البته این رقم را بالاتر می‌دانند.

در سال ۱۳۹۶ نرخ تورم سالانه ایران تک رقمی بود (۸/۲درصد) که طی سالهای ۹۷ و ۹۸ به ترتیب به ۲۶/۹ و ۳۴/۸درصد رسید.

آقای همتی به هدف‌گذاری ۲۲ درصدی تورم هم اشاره کرده است.

او گفته: "زمانی که این هدفگذاری را انجام دادیم، نرخ دلار در بازار نیما و آزاد ۱۷ هزار تومان بود و امیدواریم در کل ماه‌های آینده ماه‌های آرام‌تری برای اقتصاد کشور باشد."

اوایل خرداد ماه امسال (۱۳۹۹) بانک مرکزی ایران برای اولین بار در تاریخ خود هدف تورمی ۲۲ درصدی اعلام کرد و گفت در پنج دهه گذشته توانایی‌اش در مدیریت نرخ تورم به دلیل نبود "ابزار لازم" محدود بوده اما "حالا زمینه آن فراهم شده است.

بانک مرکزی ایران جهش قیمت ارز را دلیل افزایش قیمتها می‌داند؛ قیمت ارز در بازار آزاد ایران در ابتدای فروردین ماه حدود ۱۶ هزار تومان بود که در اوج قیمت در تابستان به بالای ۳۲ هزار تومان رسید.

این افزایش بخضوص در گرانی کالاهای وارداتی مستقیما منعکس شد؛ نرخ تورم کالاهای وارداتی (برپایه ریال) در تابستان امسال ۶۹/۴ درصد اعلام شده است.

یکی از سرفصلهایی که آقای همتی در مصاحبه خود به آن اشاره کرده تامین ارز است؛ مشکلات ناشی از تامین ارز باعث شده بعضی کالاها در گمرک بمانند و ترخیص نشوند.

او گفته: "یک عده کالاهای خود را (در گمرک) نگه داشتند به این امید که ارز ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان شود سپس ترخیص کنند."

رسوب کالاها در گمرک به کاهش عرضه آن در بازار منجر می‌شود و نتیجه آن شده با وجود کاهش قیمت ارز، نرخ کالاها کاهش نیابد.

از جمله مواردی که اخیرا در این زمینه خبرساز شده بازار گوشی‌های تلفن همراه است.

کمبود عرضه و کاهش موجودی فروشگاه‌ها باعث شده فروکش قیمت ارز هم تاثیر چندانی برای کاهش قیمت این اقلام نداشته باشد.

اخیرا جسته و گریخته صحبتهایی درباره حذف ارز ترجیحی (۴۲۰۰ تومانی) به میان آمده است؛ هر چند اختلاف بر سر ادامه عرضه ارز سوبسیددار سالهاست در جریان بوده.

اما اخیرا محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران با اشاره مستقیم به این موضوع گفته در صورت حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی یارانه‌ها در قانون بودجه سال آینده تغییر خواهد کرد.

"حمایت" از بازار سرمایه

آقای همتی در بخش دیگری از اظهارات خود به حمایت از بازار سرمایه ایران اشاره کرده است.

او گفته: "تا امروز به بورس کمک کرده‌ایم که البته وظیفه ماست و از این به بعد هم کمک خواهیم کرد و فعالان بازار سرمایه مطمئن باشند که بانک مرکزی هر کمکی از دستش بر بیاید انجام می‌دهد."

رئیس بانک مرکزی در پاسخ به سوالی در این باره که فروش اوراق قرضه ممکن است دولت بعد را بدهکار کند گفت: "باید به این مسئله توجه کنیم که این مسئله مربوط به دولت‌ها نیست بلکه برای یک نظام یکپارچه است و باید نگران اداره کشور بود."

بورس اوراق بهادار تهران در حالی این روزها به کانال یک و نیم میلیونی رسیده که مدتها شاهد افت بود.

در مرداد ماه شاخص کل به بالای دو میلیون هم رسیده بود که پس از آن بطور متوالی شروع به افت کرد.

یکی از دلایل اصلی رشد بورس، سرازیر شدن نقدینگی به این بازار در سالهای اخیر بوده که از ابتدای امسال شدت گرفته است.

آقای همتی می‌گوید: "برنامه ششم توسعه پیش‌بینی کرده که (مردم) ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی را اوراق بخرند و ۳ هزار میلیارد تومان نقدینگی در کشور جاری است."

فروش اوراق قرضه و عرضه صندوقهای قابل معامله دولتی از اقدامات دولت ایران برای جبران کسری بودجه بوده است.

بانک مرکزی دلیل افزایش پایه پولی را حمایت بانک‌ها از بازار سرمایه اعلام کرده است.