BBCPersian.com

یازده سال است که خانه سینما، نهاد صنفی سینماگران ایرانی، جشنی برگزار می کند که در مقابل جشنواره فیلم فجر، که جشن دولتی سینمای ایران است، جشن خصوصی اهالی سینما به شمار می رود.

هیات برگزاری یازدهمین جشن خانه سینما امسال جشن را به سه بخش تقسیم کرده تا هر بخش به اندازه خود مهم باشد و بخش های به ظاهر جنبی، تحت الشعاع بخش های دیگر قرار نگیرند. هر کدام از این مراسم در سالنی جداگانه و متناسب با تعداد میزبانان و محتوای جشن برگزار می شود.

به این ترتیب روز جمعه شانزدهم شهریور به بزرگداشت اهالی خانه سینما اختصاص یافت. قرار بود در این مراسم از چهار تن از اهالی سابق و فعلی سینمای ایران تجلیل شود.

رسول ملاقلی پور، یکی از این چهار نفر،از مهمترین فیلمسازهای ایرانی نسل بعد از انقلاب است که به تازگی در گذشت و این مراسم مصادف با پنجاه و دومین سالگرد تولد او بود.

نفر بعد، سید محمد بهشتی، از مدیران سینمایی ایران در دهه ۶۰ است. بهشتی موسس بنیاد سینمایی فارابی است و این اولین بار است که یک مدیر سینمایی مورد تجلیل سینما قرار می گیرد، آن هم در جشن صنفی سینمایی، نه جشن دولتی.

جمعه شب همچنین بزرگداشت علی کسمایی نیز بود. کسمایی متولد سال ۱۲۹۴ شمسی است و بسیاری از اولین ها را با خود به همراه دارد، از جمله اولین عضو تحصیل کرده سینمایی. علی کسمایی را بیشتر به عنوان دوبلور می شناسیم، اما او روزنامه نگار، نویسنده و کارگردان نیز بوده است.

فرهاد فخرالدینی آهنگساز نیز چهارمین فردی است که در جشن خانه سینما از او تجلیل شد. با اینکه حوزه کاری فخرالدینی موسیقی است، اما از آن جا که یکی از حوزه های کاری اصلی او آهنگسازی برای آثار سینمایی است، در این مراسم که مخصوص سینماست، برای او هم بزرگداشت ترتیب داده شد.

پوستر جشن امسال را عباس کیارستمی، کارگردان مشهور سینمای ایران که دستی در گرافیک و عکاسی هم دارد، طراحی کرده و این اثر مصداق یکی از جملات خود فیلمساز است: "باید مطلقا مدرن بود".

مهمانان دعوت شده به این مراسم هم متناسب با افرادی که از آنها تقدیر شد، بودند، بیشتر پیشکسوت سینما تا سوپراستارهای جوان.

اجرای این مراسم مثل خیلی از جشن های سینمایی سالهای اخیر برعهده علی معلم، روزنامه نگار، تهیه کننده و سخنگوی خانه سینما بود.

رضا میر کریمی، کارگردان و رئیس هیات مدیره خانه سینما، سخنران اول برنامه بود. انتظار طبیعی از میرکریمی این است که مثل همه مدیران بیلان کاری ارائه بدهد. اما او پس از حضور پشت تریبون اعلام می کند که چنین قصدی ندارد.

میرکریمی می گوید اگر کاری انجام شده باشد، اهالی سینما آن را حس کرده اند و اگر انجام نشده باشد، آنها آن قدر باهوش هستند که نتوان با عدد و رقم قانعشان کرد. میرکریمی در خلال صحبت هایش اهالی سینما را به صداقت در آثارشان دعوت می کند و آن دسته از فیلمسازانی را که بازی با اعتقادات مردم را برای فیلمسازیشان دستمایه قرار می دهند به اندازه آن هایی که فقر مردم را صرفا برای جلب توجه جشنواره های جهانی محور اصلی فیلم انتخاب می کنند، مقصر می داند.

بعد از صحبتهای میرکریمی بخش تجلیلها آغاز می شود. جای رسول ملاقلی پور خالی است. کلیپی پخش می شود که ترکیبی از آثار او و موقعیت های متفاوت خودش در دوران فیلمسازی است.

آدم های مختلف سینما هر کدام سخنی درباره او می گویند و البته همه این حرف ها مربوط به دوران پس از مرگ اوست. مسعود کرامتی، بازیگر و فیلمساز که در بسیاری از آثار موفق او مثل سفر به چزابه، مجنون و پناهنده ایفاگر نقش اصلی بوده رسول ملاقلی پور را رفیق باز معرفی می کند و می گوید: "رسول یک کاراکتر ویژه بود و آخر رفاقت".

دیگران هم روی یک نکته اتفاق نظر دارند که ملاقلی پور یک فیلمساز غریزی بود، در آثارش صداقت داشت و هیچ گاه به مخاطبش دروغ نمی گفت.
حسین یاری، بازیگر آخرین فیلم او که در عزای پدرش سیاه پوشیده، برای اهدا تندیس خانه سینما به همسر رسول ملاقلی پور انتخاب می شود. احمد رضا درویش هم که مثل ملاقلی پور از نسل فیلمسازان بعد انقلاب است که در بیشتر فیلمهایشان جنگ هشت ساله ایران و عراق را محور قرار دادند، در کنار حسین یاری قرار می گیرد. درویش می گوید: "من هنوز باور نمی کنم که رسول نیست، فکر می کنم که هست".

صحبت های علی معلم در اعتراض به بی مهری به سینماگران در طول مدت حیاتشان پایان بخش اولین بزرگداشت مراسم جمعه شب بود.

فرهاد فخرالدینی نیز با کلیپی که بیشتر از زبان خود اوست و به خاطرات موسیقیایی اش مربوط است، معرفی می شود. او آهنگسازی برای فیلم را با ساختن موسیقی فیلم شوهر آهو خانم آغاز کرده است و تم موسیقی برخی از آثار او مانند سربداران و بوعلی سینا هنوز پس از سال ها در خاطره موسیقیایی خیلی از ایرانیان ثبت است.

فخرالدینی که سال ها استاد دانشگاه عالی موسیقی بوده، علاوه بر آهنگسازی برای فیلم، آهنگهای زیاد دیگری نیز ساخته است. فرهاد فخرالدینی هنگام دریافت جایزه به نکته جالبی اشاره می کند: " در دورانی که موسیقی عرصه مناسبی برای فعالیت نداشت، سینما خیلی به داد ما موزیسین ها رسید. من از طرف خودم و همکارانم از سینمای ایران سپاسگزاری می کنم. و البته موسیقیدان ها هم سنگ تمام گذاشتند. شما اگر موسیقی فیلم های قبل و بعد از انقلاب را مقایسه کنید متوجه می شوید که چقدر صمیمانه به این لطف سینماگران پاسخ داده شد."

کلیپ معرفی علی کسمایی بی شباهت به کلیپ قبلی نیست. او خودش و فعالیت هایش را معرفی می کند و به نظر می رسد برای خود او هم فعالیت هایش در زمینه دوبله به یاد ماندنی تر و دوست داشتنی تر بوده است.

بخش هایی از دوبله فیلمها توسط او پخش می شود که معروف ترین آنها دوبله نقش کاپیتان در فیلم به یادماندنی اشکها و لبخندها (آوای موسیقی) است. کسمایی پس از اتمام کلیپ معرفی روی سن می آید و با وجود آن که ۹۲ ساله است، هنوز خلاق به نظر می رسد. او متن سپاسگزاری خود را به پنج پرده تقسیم کرده تا ساختار سینمایی داشته باشد. ابوالحسن تهامی و منوچهر اسماعیلی، دوبلورهای قدیمی که به نوعی شاگردان کسمایی محسوب می شوند، برای اهدا تندیس خانه سینما روی سن می آیند.

سید محمد بهشتی با یک کلیپ ساخته کیومرث پوراحمد، از نسل فیلمسازان پس از انقلاب، معرفی می شود.

به نظر می رسد این بزرگداشت بیش از هر چیز برای یادآوری زحمات بهشتی برای احیای سینما در روزهای دهه ۶۰ شمسی است. دهه ای که بسیاری وجود سینما را غیر ضروری می دانستند و بهشتی در نقش معاون سینمایی وزارت ارشاد و نیز رئیس بنیاد سینمایی فارابی سخت برای حفظ سینما تلاش می کرد.

به نظر می رسد این جشن به هدف خود رسیده باشد. مراسمی برای بزرگداشت کسانی که از سرمایه های سینمای ایران هستند و در خور شان این افراد. حالا همه منتظر سه شنبه بیستم شهریور و جشن اصلی خانه سینما هستند تا برندگان جایزه ای که بعضی ها آن را به دلیل شیوه انتخاب برگزیدگان، اسکار ایرانی می نامند، معرفی شوند.

خدمات