على امینى نجفی کلن

	امیرحسن چهل تن: نشر کارهایم در خارج را بی معنی می دانم

این جلسات به همت چند ناشر و بنیاد فرهنگی آلمانی مانند "انستیتو گوته" برگزار می شود.

امیر‌حسن چهل‌تن چهارشنبه ۲۳ مه در خانه ادبیات شهر کلن (لیتراتور هاوس) داستان خواند و به پرسش های حاضران پاسخ گفت.

امیر‌حسن چهل‌تن نخست بندهای آغازین رمان تازه خود "اخلاق مردم خیابان انقلاب" را به زبان فارسی خواند و سپس برگردان بخش اول کتاب به زبان آلمانی برای جمعیت قرائت شد. این رمان تنش ها و ستیزهای جامعه معاصر ایران را در سال های اخیر روایت می کند. فضای پرتحرک، زبان زنده و بافت سنجیده داستان تحسین حاضران را برانگیخت.

نویسنده توضیح داد که رمان را سال گذشته نوشته اما هنوز برای چاپ آن در ایران اقدام نکرده است، زیرا به گرفتن مجوز انتشار کتاب از "وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی" امید نداشته است.

حرفه پرمخاطره

بیشتر پرسش های حاضران بر محور شرایط کار نویسندگان ایرانی و دشواری های چاپ و نشر کتاب دور می زد. امیر‌حسن چهل‌تن توضیح داد: "سانسور در ایران مسئله ای کهنه و پیچیده است. هر اثری باید مجوز دولتی داشته باشد و عملا هیچ نوشته ای بدون نظارت و اجازه دولت چاپ و منتشر نمی شود."

مخالفت من با سانسور جنبه سیاسی یا مبارزه جویانه ندارد. من با سانسور مخالف هستم به این دلیل ساده که مرا از کار و زندگی عادی محروم کرده است امیرحسن چهلتن

نویسندگان می گویند نظارت و ممیزی از زمان ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد در دو سال گذشته شدت گرفته است. آقای چهل تن در این باره گفت: "قوانین و مقررات کشور در واقع هیچ تغییری نکرده اما نگاه ها و دیدگاه ها عوض شده است. گروهی به کار نظارت بر فرهنگ کشور گماشته شده اند که به رشد فرهنگی کشور کمترین علاقه ای ندارند."

او یادآوری کرد چند کتاب او که در دوران جمهوری اسلامی بارها چاپ شده اند، اکنون با مانع "ارشاد" روبرو هستند و اجازه چاپ ندارند، مانند: داستان های "تالار آینه"، "روضه قاسم"، "مهر گیاه" و "چیزی به فردا نمانده است".

آخرین کتابی که از امیر‌حسن چهل‌تن در ایران انتشار یافت ششمین رمان او به نام "سپیده دم ایرانی" بود که انتشارات نگاه در سال ۱۳۸۴ منتشر کرد. این رمان اجتماعی – سیاسی برای جایزه دولتی بهترین کتاب سال نامزد شد، اما نویسنده در نامه ای به وزارت ارشاد اسلامی نوشت: "تا زمانی که حتی یک کتاب برای دریافت مجوز معطل یا از حق انتشار محروم مانده باشد، خود را اخلاقا مجاز به شرکت در این رقابت نمی‌دانم و لذا از سر لطف مرا از این نامزدی معاف بدارید."

چهل تن که در سالهای اخیر نگاه انتقادی به وضعیت ایران داشته، از دوران گشایش نسبی فضای فرهنگی کشور در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی به نیکی یاد می کند و می گوید: "من شخصا در آن دوران گذرا تجربه ای مثبت داشتم؛ توانستم هم داستان هایی که سالها پیش نوشته بودم را به چاپ برسانم و هم داستان های تازه منتشر کنم. برای نمونه، داستان "روضه قاسم" در سال ۱۳۶۲ چاپ شد اما بلافاصله به توقیف افتاد و نسخه های آن به یغما رفت. این کتاب در دوره خاتمی منتشر شد و به بازار آمد و همه فهمیدند که دشمنی با آن کار لغوی بوده است."

	شش جلسه داستان خوانی امیرحسن چهل تن در چارچوب برنامه "دیوان شرقی غربی" برگزار می شود

امیر‌حسن چهل‌تن که در آثاری مانند "صیغه"، "دخیل بر پنجره فولاد" و "بازی ناتمام" چیره دستی خود را در ترسیم صحنه های محرمانه یا "اندرونی" نشان داده است، تأکید می کند: "مخالفت من با سانسور جنبه سیاسی یا مبارزه جویانه ندارد. من با سانسور مخالف هستم به این دلیل ساده که مرا از کار و زندگی عادی محروم کرده است. من نویسنده هستم. نویسندگی حرفه من است. حال به من می گویند تو نباید بنویسی یا باید آنجور که ما می خواهیم بنویسی. به زبان ساده مرا از انجام حرفه ام باز داشته اند."

مانع هویت فرهنگی

امیر‌حسن چهل‌تن که در کتاب های خود ضمن ارائه نمونه هایی از نثر زنده و روان توده مردم، گوشه های ظریفی از فرهنگ عامیانه را بازآفرینی کرده، می گوید: "سانسور در ایران دردی کهنه است. پیش از انقلاب وجود داشت و حالا به شکل دیگری ادامه دارد. روشن است که سانسور آینده ندارد، چون نه با دور و زمانه ما سازگار است ونه با شرایط امروز جامعه ایران که تشنه آگاهی و فرهنگ است. اما سانسور می تواند به بدنه فرهنگ جامعه ضربه ای کارا وارد کند. ادبیات یکی از مهم ترین ارکان هویت فرهنگی ماست. سانسور دشمنی با جامعه است زیرا شکوفایی و رشد فرهنگی جامعه را سد می کند."

امیر‌حسن چهل‌تن درباره رمان تازه خود "اخلاق مردم خیابان انقلاب" گفت: "من خود را نویسنده ای واقع گرا می دانم و در این رمان همین مسائل روزمره جامعه خودمان را روایت کرده ام. این چیزها در روزنامه ها هم زیاد نقل می شود اما ظاهرا کسی اجازه ندارد آنها را در قالب داستان بازگو کند."

دوره آقای خاتمی تجربه ای مثبت داشتم؛ توانستم هم داستان هایی که سالها پیش نوشته بودم را به چاپ برسانم و هم داستان های تازه منتشر کنم امیر حسن چهلتن

نویسنده "تالار آینه" در گفتگو با بی بی سی تأکید کرد: "من به زبان فارسی و برای مردم ایران می نویسم. مخاطبان اصلی کارهای من در ایران هستند. برای همین نشر کارهایم در خارج را بی معنی می دانم. به تازگی ترجمه هایی از برخی کارهای گذشته در خارج از کشور منتشر شده است، اما هرگز به انتشار اصل کارهایم در خارج تن نخواهم داد. آنقدر صبر می کنم تا شرایط نشر آنها در ایران فراهم شود."

تنگنای تحمیلی

امیر‌حسن چهل‌تن عضو آخرین هیئت دبیران "کانون نویسندگان ایران" بود که از حقوق صنفی نویسندگان به ویژه آزادی عقیده و بیان و نشر دفاع می کند. آقای چهل‌تن در سال ۱۳۸۴ به همراه سایر اعضای هیئت دبیران کانون از سمت خود استعفا داد، زیرا به گفته وی، امکان فعالیت آزاد و قانونی از کانون نویسندگان سلب شده بود.

آقای چهل‌تن توضیح می دهد: "کانون نویسندگان ایران از سال ۱۳۸۱ نتوانسته است مجمع عمومی سالانه خود را تشکیل دهد. ما جمعی صنفی هستیم که مایلیم به شکل آزاد و دموکراتیک و در چارچوب قوانین موجود از حقوق اهل قلم دفاع کنیم. وقتی از امکانات اولیه کار و فعالیت محروم هستیم، دیگر موردی برای ادامه کار نمی بینیم."

شش جلسه داستان خوانی امیرحسن چهل تن در آلمان در چارچوب برنامه "دیوان شرقی غربی" با همراهی گی هلمینگر نویسنده مقیم آلمان برگزار می شود که به تازگی از ایران دیدار کرده و یادداشت های روزانه سفر خود را انتشار داده است.