شاهرخ گلستان از پاريس از پاريس

در اين برنامه که در تالار بزرگ سازمان يونسکو برگزار شد و ورود به آن برای همگان آزاد بود، بيش از سی رقصنده و خواننده و نوازنده سازهای ايرانی و اروپايی که تقريبا نيمی از آنان را زنان و دختران جوان تشکيل می دادند، نمايش رستاخير عشق را به کارگردانی حسين مسافر آستانه به صحنه آوردند.

گروه سايه مهر در سال 1998 پا گرفت و تاکنون دوازده برنامه نمايشی اجرا کرده است که بيشتر آنها به کارگردانی حسين مسافر آستانه بوده است.

نمايشنامه رستاخيز عشق نوشته محمد رحمانيان است. او که کارش را از سال 1360 شروع کرده و تا کنون بيش از چهل نمايشنامه نوشته است، برای رستاخيز عشق، دوازده بخش از مهمترين بخش های زندگی مولانا را برگزيده و به گفته خودش سعی کرده است با يک ترکيب "پست مدرنيستی" آنها را کنار هم قرار دهد.

رحمانيان گفت: "به دليل اينکه بيشتر با مخاطب خارجی زبان در ارتباط هستيم، ترجيح داديم بدون ديالوگ کار کنيم. در واقع نمايشنامه من يک مقدار پيشنهاد بود که توسط کارگردان آن شکل عملی گرفت و توسط نادر رجب پور به شکل رقص درآمد."

برای ديدن گزارش تصويری از اين مراسم اينجا را کليک کنيد

رحمانيان در رابطه رقص ها با نمايشنامه اش گفت " نمونه خيلی خوب آن توطئه برای قتل شمس تبريز بود که با تلفيقی از باله مدرن و رقص 'خنجر ترکمنی' شکل گرفته بود و به نظرم يکی از بهترين صحنه های نمايش بود."

طراحی و کارگردانی رقص ها کار نادر رجب پور بود. او در سال های پيش از انقلاب از هنرمندان تالار رودکی و از شاگردان "رابرت دو وارن" استاد باله وزارت فرهنگ و هنر آن سال ها بوده است. اما به نظر می رسد به دليل کمی وقت، فرصت کافی برای رهبری و تمرين رقصندگان فراهم نبوده و نتيجه چندان رضايت بخش از کار در نيامده است.

رجب پور که سعی کرده رقص های محلی و عشايری ايران را با جلوه هايی از باله مدرن در آميزد و به خلاقيتی دست يابد، گفت: "مايه اصلی، رقص های محلی ايران است. البته، کاملا محلی نرفتيم. کمی استيليزه اش کرديم و آورديمش در کار سماع. در بلوچستان اين فيگورها را خيلی داريم. در کردستان خيلی داريم. در جنوب 'رقص زار' داريم که نشات گرفته از سماع است، در شمال هم کسانی هستند که سماع می کنند با حرکات خودشان."

در مورد چرخش های صوفيانه که کار را بسيار شبيه رقص دراويش ترکيه کرده بود رجب پور گفت: "البته چرخش ها شبيه چرخش ترک هاست ولی ما دو دستمان بالا به طرف آسمان است و آنها يک دستشان بالاست و يک دستشان به طرف زمين. از آسمان می گيرند و به زمين می دهند ولی چرخيدن ها در هز حال همان چرخش سماع است."

بيشترين سهم در توفيق برنامه رستاخيز عشق را بايد به موسيقی آن داد. ساخته های خوب آهنگساز جوان سعيد ذهنی که نوای سازهای سنتی و بومی ايران را با سازهای کلاسيک غربی درآميخته بود همراه با صدای سوپرانوی شقايق الهياری در کنار آوازهای سنتی علی مينوسپهر حال و هوايی مناسب صحنه های نمايش به وجود آورده بود و همنوازی سازهايی مثل ويولن سل کنار کمانچه و تار به نتايج جذاب و گاه درخشانی می رسيد.

در پاسخ سئوال من در مورد استفاده اندک از موسيقی آيين های بومی، سعيد ذهنی گفت: " در صحنه ديدار عطار و مولانا، از تکنوازی "دوتار" در ترکيب ارکستر استفاده کرديم و آن کاملا نغمه ای از شمال خراسان بود و يا موسيقی با "نی" را به عنوان ساز کاراکتر مولانا طراحی کرديم و يا "تنبور" را با مايه های موسيقی ترکمن و با اشاره به موسيقی ترکی برای شمس انتخاب کرديم. ما بی بهره نمانديم در استفاده کردن از موسيقی روستايی خودمان."

حسين مسافر آستانه کارگردان نمايش رستاخيزعشق در مورد کارش گفت: " ايده اصلی از نويسنده است. او صحنه های بيشتری نوشته بود و مراحل زندگی مولانا را در بيست تابلو تنظيم کرده بود ولی چون قرار بود اين نمايش بيشتر در خارج از ايران اجرا شود، از صحنه های ديالوگ دار صرفنظر کرديم و به جای آن سعی کردم تصوير سازی کنم. من با تصوير و موسيقی سعی کردم بيان آنچه را که در متن وجود داشته روی صحنه بياورم به همين دليل بسياری از صحنه ها را در هم تلفيق کردم و با حذف يکی دو صحنه، اين نمايش در دوازده صحنه تنظيم شد."

حسين مسافر آستانه از اينکه فرصت کافی برای تمرين نداشته و تالار يونسکو را محل مناسبی برای تئاتر نيافته بود از نتيجه کارش چندان راضی نبود و برخی از ناهماهنگی ها و ضعف های اجرا را می پذيرفت.