سارا امت‌علی از تهران

	مراسم تولد هفتاد سالگی مرتضی مميز در تهران

جشن تولد اين هنرمند نامی که به پدر گرافيک ايران شهرت دارد، به همت نشريه "نشان" برگزار شد. نماد اين برنامه دو درخت سرو سبز بود که تصويری خندان از مرتضی مميز در حاليکه پيپ به دست داشت، در کنار آنها قرار گرفته بود.

"ساعد مشکی"، که پس از مرگ مميز مسئوليت نشريه "نشان" را بر عهده گرفته است، مجری اين مراسم بود.

او پيش از دعوت از بن باس و آلن لوکرنک، هنرمندانی اهل سوييس و فرانسه که از دوستان صميمی مميز به شمار می روند، متنی را خواند که در ابتدای آخرين شماره "نشان" چاپ شده‌است: "آذرماه ۱۳۸۴ بود. مرتضی مميز رفته ‌بود و هيچ يک از ما نمی‌خواستيم باور کنيم. او با خنده‌ها، نصيحت‌ها، عصبانيت‌ها، راهنمايی‌ها، انتقادها و همه وجودش در کنار ما بود. گستردگی انتشار خبر و پرداختن به آن در رسانه‌ها بيش از حد تصور بود. در همان زمان، تصميم گرفتيم برای هفتادمين سال تولدش در سال ۱۳۸۵ ويژه نامه‌ای تهيه کنيم."

اين گرافيست در بخش پايانی سخنرانی‌اش در حالی که می گريست، گفت: "راستش را بخواهيد ديگر منتظرش نيستيم چون او مثل هميشه وقت‌شناس‌تر از همه ما است. هر هفته شنبه‌ها سر ساعت ۱۷:۳۰ به جلسه "نشان" می‌آيد. صندلی‌اش خالی است ولی حضور دارد. او در کنار ماست و در کنار ما خواهد ‌بود."

	عباس کيارستمی و سيف الله صمديان در مراسم گشايش نمايشگاه 41 پوستر از 41 طراح

"معلم قابل"

"بن باس"، هنرمند و روزنامه‌نگار هلندی، ديگر سخنران اين مراسم گفت: "از افرادی که برای جشن تولد هفتاد سالگی دوست عزيزم گرد آمده اند، تشکر می کنم. مشاهده اين جمعيت برايم شگفت‌انگيز است. امروز دور هم جمع شده‌ايم تا تولد مردی را جشن بگيريم که علاوه بر اينکه طراحی چيره ‌دست بود، معلمی قابل هم بود."

باس در ادامه گفت: "مرگ مرتضی مميز قلب خيلی‌ها را افسرده کرد. ما به عنوان طراحان جهانی اينجا گردآمده ايم تا وجود او را جشن بگيريم. مميز نه تنها در قلب ما که در نوشته‌ها، داستان‌ها و گفت و گوهای ما زندگی می‌کند. ما از مرتضی به دليل سهمی که در زندگيمان داشت، تشکر می‌کنيم."

هنگامی که باس صحنه را ترک کرد، ساعد مشکی، آلن لوکرنک را اينطور معرفی کرد: "او يکی از بزرگترين طراحان در عرصه گرافيک جهانی است، از آن دسته طراحانی است که به حقيقت، خرد جمعی و تقسيم مزايای گرافيک با ديگران اعتقاد دارد، در معرفی طراحی و گرافيک ايران به جهان سهم عمده‌ای دارد و مهم‌تر از همه اينکه دوست صميمی مرتضی مميز بود."

سپس آلن لوکرنک با چهره‌ای جدی و کت و شلوار سياه بر سن تالار ناصری خانه هنرمندان حاضر شد: "مميز در سال های دهه ۵۰ به عنوان يک ايرانی که سابقه ای طولانی از سنت تصويری به همراه داشت، به اين نتيجه رسيد که گرافيک چقدر مهم است و بايد در کشورش توسعه يابد."

اين طراح فرانسوی، مميز را بيش از هرچيز تاثير پذيرفته از مکتب سوييس و لهستان می داند: "در آثار اين هنرمند ايرانی از يک سو دقت و نظم مکتب سوييس و از طرفی ديگر آزادی و خلاقيت پوسترهای لهستان ديده می شود... مرتضی متعلق به ايران بود و با تمام وجود تلاش می کرد در عين بهره‌گيری از گرافيک روز دنيا، کاری ايرانی ارائه دهد. به همين دليل بود که آثارش در دنيای طراحان گرافيک مورد توجه قرار گرفت."

او در پايان گفت: "هر سبک و مکتب و جريان، روزی از ميان خواهد رفت اما معتقدم جريان گرافيک امروز ايران از ميان نخواهد رفت. گرافيک در ايران خوب تعليم داده شده و اعضای انجمن برای زنده ماندن آن تلاش می‌کنند. علاوه بر اين گرافيک ايران تاريخچه‌ای از مرتضی را پشت سر دارد. بيش از هرکس به او به عنوان يک انسان احترام می‌گذرام. مميز در قلب من جای گرفت و به دوستی با او افتخار می‌کنم."

"آيدين آغداشلو"، از هنرمندان نامی ايران، آخرين سخنران اين مراسم بود.

وی به چند نکته درباره آثار و شخصيت مميز اشاره داشت: "مميز در دوره‌ای پا به عرصه هنر گذاشت که رگ‌ های گرافيک ايران به جريان و هوايی تازه نياز داشت. اولين کسی که يک تنه اين جريان را آغاز کرد و گرافيک حرفه‌ای ايران را پايه‌گذاری کرد، کسی نبود جز مرتضی مميز."

جشن ۷۰ سالگی‌

يکی از مباحثی که توسط آغداشلو مطرح شد، مديريت مميز بود: "مديری مانند او نديدم که مثل او عشق بورزد و بخواهد اين عشق‌ورزی را عملی کند. او از معلمی کوتاهی نکرد. از سويی يک شخصيت تشکيلاتی و اجرايی بود چون جز اين نمی‌توانست عشقش را با ديگران تقسيم کند. او عادت داشت نانی را که با مشقت بسيار به ‌دست آورده ‌بود، به آسانی با ديگران تقسيم کند."

وی در پايان سخنانش گفت: "مرتضی قبل از مرگش می‌گفت آرزو دارد جشن ۷۰ سالگی‌اش را مجلل و شلوغ برگزار کند. جشن امروز مجلل و شلوغ است، بدون حضور او. اما دوستانش، دوستدارانش، همسر و خانواده‌اش حضور دارند. کسانی که از جای جای اين شهر بزرگ آمده‌اند و در اين تالار گرم خود را با مقوا باد می‌زنند، با حضور خود از او تجليل و يادآوری می‌کنند، تا زمانی که می‌آييم و هستيم، تکه‌هايی از اين فرهنگ ريشه‌دار و تراز اول خواهيم بود."

پس از پايان سخنرانی ها حاضران به سمت نمايشگاه هايی حرکت کردند که به مناسبت همين جشن برگزار شده بود. علاوه بر نمايش دو مجموعه مجزا از آثار لوکرنک و باس، مجموعه ای شامل آثار ۴۱ گرافيست مطرح دنيا در تالار مميز خانه هنرمندان برگزار شد.