مهرداد فرهمند

	در غرفه سفارت ايران عمدتاً سفالينه های ايرانی و همچنين برخی تابلوهای خط و نقاشی و هنرهای دستی به چشم می خورد که پديدآورندگان آنها نيز در غرفه حضور داشتند

اين نمايشگاه چهار روزه در کاخ آلکساندرا (آلکساندرا پالاس) برگزار شد، کاخی با قدمت بيش از يکصد و سی سال بر فراز تپه ای در شمال لندن که به علت آنکه نخستين فرستنده دائم تلويزيونی جهان در آن شروع به کار کرد شهرت دارد و نام عروس دانمارکی ملکه ويکتوريا، فرمانروای بريتانيا در قرن نوزدهم بر آن نهاده شده است.

انجمن مسلمانان بريتانيا (MAB) که نمايشگاه اسلام اکسپو را در اين کاخ برگزار کرده، هدف خود از اين اقدام را ايجاد پلی بين مسلمانان و غيرمسلمانان در جامعه بريتانيا اعلام کرده و در عين حال خاطر نشان ساخته که همزمانی آن با سالگرد عمليات مرگبار تروريستی در قطارزيرزمينی و اتوبوس شهری لندن اتفاقی بوده است.

افتتاح کنندگان اين نمايشگاه که کار خود را روز پنجشنبه ششم ژوئيه (پانزدهم تير) آغاز کرد، کن ليوينگستون شهردار لندن، لرد سباستين کو، رئيس کميته برنامه ريزی المپيک 2012 لندن و کت استيونز، خواننده بريتانيايی بودند که به اسلام گرويد و نام خود را به يوسف اسلام تغيير داد.

در روز افتتاح نمايشگاه اعلام شد که انتظار می رود چهل هزار نفر از آن بازديد کنند و در روزهای برگزاری نمايشگاه نيز مشخص شد که حتی با وجود بهای گران بليت ورودی آن که تا بيست پوند برای هر نفر می رسيد، استقبال خوبی از آن به عمل آمد و جمعيت چشمگيری از آن بازديد کرد.

	هيچيک از سخنرانان نمايشگاه ايرانی نبودند

اما اکثريت قريب به اتفاق بازديدکنندگان نمايشگاه را مسلمانان لندن تشکيل می دادند و بزحمت ممکن بود در ميان چهره هايی که عمدتاً نشان از شبه قاره هند و بعضاً کشورهای عربی داشت، قيافه ای اروپايی تشخيص داد.

بنابر اين، موفقيت برگزارکنندگان نمايشگاه در دستيابی به هدف ايجاد پل ميان مسلمانان و غيرمسلمانان جای تأمل دارد.

نمايشگاه از دو تالار بزرگ اصلی و جنبی و يک تالار اجتماعات تشکيل شده بود.

در تالار اصلی، حدود يکصد غرفه برپا بود که هر کدام به يکی از مؤسسات مختلف اسلامی يا مؤسساتی که به نحوی به کشورهای اسلامی وابسته اند تعلق داشت.

پليس و شهرداری لندن نيز برای معرفی تلاشهای خود در کمک به پاسداری از حقوق مسلمانان به عنوان اقليت و بخشی از جامعه بريتانيا، در اين تالار غرفه داشتند.

در ميان اين مؤسسات از شرکتهای توليدکننده لباس شنا تا مؤسسات خيريه و تبليغاتی مذهبی و شبکه های تلويزيونی و سفارتخانه های خارجی به چشم می خورد که عکسها، تابلوهای نقاشی و خط، کتاب و نشريات و همچنين لباسهای ملل مسلمان و کلاً هر آنچه نشان از اسلام و مسلمانی را داشت، همچون تسبيح و سجاده و لباس عربی و غيره به نمايش گذاشته بودند.

	تالار ديگر کاخ آلکساندرا بيشتر به بازارچه های کشورهای خاورميانه می مانست تا نمايشگاه

ايران نيز در دو غرفه حضور داشت که يکی متعلق به سفارت ايران در لندن بود و ديگری به مرکز اسلامی انگلستان.

در غرفه سفارت ايران عمدتاً سفالينه های ايرانی و همچنين برخی تابلوهای خط و نقاشی و هنرهای دستی به چشم می خورد که پديدآورندگان آنها نيز در غرفه حضور داشتند.

حضور اين هنرمندان در غرفه، امتياز خاصی نسبت به ديگر غرفه ها به غرفه سفارت ايران داده بود و بازديدکنندگان نيز استقبال چشمگيری از اين غرفه نشان می دادند.

خانمی که در غرفه کار می کرد می گفت هدف سفارت ايران از شرکت در اين نمايشگاه از اين است که نشان دهد ايران دارای فرهنگی غنی است.

غرفه مرکز اسلامی انگلستان نيز عمدتاً به عرضه کتاب اختصاص داشت و طبيعتاً بازديدکنندگانش نسبت به غرفه ديگر کمتر بودند و در عين حال، اين غرفه بر خلاف غرفه سفارت ايران بيشتر نشانه های شيعی داشت تا ايرانی.

کلاً در تالار اصلی نمايشگاه اسلام اکسپو، بيشترين جلوه را شبکه تلويزيونی الجزيره از آن خود ساخته بود که علاوه بر اشغال کردن غرفه بزرگی در وسط تالار، غرفه بزرگی نيز در گوشه ديگری از تالار داشت که مجموعه ای از عکس و طرح در آن به نمايش گذاشته شده بود، طرحهايی که برخی از آنها حاوی مضامين سياسی در انتقاد از غرب بود.

	اکثريت قريب به اتفاق بازديدکنندگان نمايشگاه را مسلمانان لندن تشکيل می دادند و بزحمت ممکن بود در ميان چهره هايی که عمدتاً نشان از شبه قاره هند و بعضاً کشورهای عربی داشت، قيافه ای اروپايی تشخيص داد

تالار ديگر کاخ آلکساندرا بيشتر به بازارچه های کشورهای خاورميانه می مانست تا نمايشگاه.

در اين بخش از نمايشگاه اسلام اکسپو، کالاهای مختلف از لباس عربی و عطريات و تسبيح و سجاده گرفته تا زولوبيا و باميه عربی به فروش گذاشته شده بود و جمعيت بيشتر و متراکمتری نسبت به ديگر تالار نمايشگاه در آن به چشم می خورد.

ايران در اين بخش از نمايشگاه غرفه ای نداشت.

در تالار اجتماعات نمايشگاه، سخنرانيها و برنامه های نمايشی و موسيقی اجرا می شد و در فهرست سخنرانانی که برای آن اعلام شده بود اين نامهای مشهور به چشم می خورد: تسا جوئل وزير فرهنگ بريتانيا، کن ليوينگستون شهردار لندن، لرد سباستيان کو قهرمان سابق دو و ميدانی المپيک و رئيس کميته برگزاری المپيک 2012 لندن، راجح عمر گزارشگر بی بی سی در جنگ عراق که اکنون به تلويزيون الجزيره پيوسته، فرانک گاردنر گزارشگر بی بی سی که در عربستان بی بی سی هدف حمله قرار گرفت، عبدالباری عطوان سردبير روزنامه القدس العربی که از چهره های ثابت ميزگردهای تلويزيونی بی بی سی است، وضاح خنفر رئيس تلويزيون الجزيره، ايوون ريدلی خبرنگار روزنامه بريتانيايی ديلی اکسپرس که در سپتامبر 2001 به دست طالبان در افغانستان به گروگان گرفته شد و دو سال بعد به اسلام گرويد، مروه قاواقچی نخستين نماينده مجلس ترکيه که با حجاب اسلامی در مجلس حاضر شد و بعداً از مجلس اخراج شد، صادق خان از نمايندگان مسلمان مجلس عوام بريتانيا، لرد نظير احمد نماينده مسلمان مجلس اعيان بريتانيا و نورمن کمبر استاد بازنشسته فيزيک پزشکی که به عنوان فعال صلح به عراق رفت و در آنجا به گروگان گرفته و سپس آزاد شد.

هيچيک از سخنرانان ايرانی نبودند.

انجمن مسلمانان بريتانيا نمايشگاه اسلام اکسپو را بزرگترين رخداد از اين نوع در اروپا ارزيابی کرده است.

اين ارزيابی برای کسانی که از نمايشگاه بازديد می کنند ممکن است شگفت آور باشد، هرچند بايد در نظر داشت که در اروپا چنين برنامه هايی کمتر در چنين سطحی برگزار می شود.