اوسيپ ماندلشتام (1938-1891)

تحصيل در دانشگاه های هايدلبرگ آلمان و سوربن فرانسه و دانشگاه های روسيه را ناتمام گذاشت. از ۱۹۰۹ اشعارش در نشريات ادبی منتشرشد. او پس از آشنايی با نيکلای استپانوويچ گوميليوف و آنا آندری يونا آخماتووا به آکمه ايست ها پيوست. در ۱۹۱۴ به عضويت جامعه ادبی روسيه برگزيده شد. در ۱۹۲۲ با نادژدا ياکولونا خازينا نقاش ازدواج کرد.

درماه مه ۱۹۳۴ به دليل سرايش شعری هجوآميز در باره استالين دستگير با دخالت بوريس پاسترناک به سه سال تبعيد به سيبری و ممنوعيت اقامت در مسکو، لنينگراد و ده شهر ديگر محکوم شد.

در طول زندان و تبعيد دوبار اقدام به خودکشی کرد و مشکلات روانی و جسمی به دفعات او را پای درآوردند.

ماندلشتام با هجو ديکتاتور بزرگ و مجموعه زيردستانش و پذيرفتن مسئوليت سرايش آن آزادی و آسايش خود و همسرش را از دست داد و برای حفظ موجوديت خود به عنوان شاعر و هنرمندی آزاد و مستقل بهايی سخت و سنگين پرداخت.

او در ماه مه ۱۹۳۸ دوباره توسط پليس امنيتی دستگير و به جرم فعاليت های ضد انقلابی به پنج سال زندان با اعمال شاقه محکوم شد و در بيست و هفت نوامبر همان سال به در اردوگاه زندانيان دردمندانه جان داد.

پس از روی کار آمدن گورباچف در شوروی، دادگاه عالی در ۲۸ اکتبر ۱۹۸۷ از ماندلشتام اعاده حيثيت کرد. پس از مرگش نخستين ويراست شعرش در ۱۹۵۵ و نخستين مجموعه اشعارش در ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۱ در امريکا و در ۱۹۷۳ در شوروی منتشر شد.

نادژدا همسر ماندلشتام با انتشار خاطرات دوجلدی خود با روشن کردن وقايع رخ داده در پاسداشت آنچه بر او رفت، صميمانه کوشيد.

اتوبيوگرافی در هياهوی‏زمان ۱۹۲۵، تجربه صور روانی تازه در مُهر مصری ۱۹۲۸، سفر به ارمنستان ۱۹۲۳، انتقاد در پيرامون شعر ۱۹۲۸، گفتگودرباره دانته (نگارش در سال ۱۹۳۰ انتشار در سال ۱۹۶۷) و دفترهای ورونژ ۱۹۳۷- ۱۹۳۵ از آثار اين نويسنده و شاعر روس است.

می زيئيم بی آن که در انديشه سرزمين زيرپايمان باشيم
صدايمان در ده قدمی فرومی ميرد
و زمانی که می خواهيم دهانهايمان را نيمه باز کنيم
آن نشسته بر ستيغ کرملين بازمان می دارد
انگشتان ستبر چونان کرم های لزج
فرامين لازم الاجرا به وزن چهل پوند
با کت چرمی اش چون گوساله ای براق
و چشمان سوسکی به خنده نشسته اش
گرداگردش جماعتی رئيس گردن باريک
جان نثاريشان ملعبه دستش
زوزه می کشند، ميوميو می کنند و ناله
او يکه و تنها سيخونک می زند و بس
با انگشتش يا با عربده هايش

محرومم کرده ايد از دريا، از مکانی برای دويدن، فضايی برای پريدن
پاهايم را به سرزمينی تحميلی زنجير کرده ايد.
چه بدست آورده ايد؟
لبانم را چه؟ توانسته ايد از جنبش بازداريد؟