خيلی ها از روی خرافات عدد ۱۳ را عدد نحسی می دونند

از اینجا گوش کنید

ایده ساخت این برنامه از کجا اومد؟

اوضاع جاری ایران و حرفهایی که پیرامون سفر آقای احمدی نژاد به نیویورک و عربستان سعودی زده شد، منتقدان بر این باورند که هدف از این قبیل بحثها ترویج خرافه در جامعه ایران است. من در این برنامه سعی کردم موضوع خرافه را از جنبه های مختلف مانند روانشناسی جامعه شناسی و دینی بررسی بکنم.

توضیح روانشناسانه خرافه چیست؟

بر اساس گفته های دکتر احمد جلیلی، اضطراب یکی از معضلاتی است که بشر با آن روبرو است و از این رو هر چیزی که بتواند پاسخی برای این اضطراب باشد، برای مردم جذاب است. یکی از عوامل اضطراب عدم آگاهی نسبت به اتفاقات در آینده است و اگر روشی به هر اندازه خرافی آرامش فراهم بکند، مردم به طرف آن خواهند رفت.

بر اساس گفته های دکتر مریم جلیلی، خرافه برای فرد نا امید، امید ایجاد می کند و راه حلی است برای بسیاری از مشکلات که فقط در ذهن شخص وجود دارد، که هیچگونه عینیت بیرونی ندارند. بر اساس نظر روانشناسها، تلقين ذهنی بیشترین نقش را در خرافه باری می کند.

ریشه کلمه خرافه چی هست؟

خرافه یک لغت عربی است. بنا بر گفته های محسن کدیور، پژوهشگر مسایل اسلامی، معنی لغوی کلمه خرافه "میوه چیده شده" است. گفته میشه خرافه نام مردی است از یک قبیله عرب که بر اسرار اجنه آگاهی داشته و هر چیزی که این شخص از اجنه می دیده، برای دیگران تعریف می کرده ولی کسی حرف او را باور نمی کرده و اگر گفته میشه که حرفی خرافه است به این معنی است که این حرف شنیدنی است ولی پایه و اساسی ندارد. تعریف اصطلاحی خرافه اعتقاد به چیزی است که علم به حقیقت آن وجود ندارد .

آیا با آدم خرافی هم صحبت کردی؟

با چند نفر که تجربه دعا نویسی و فالگیری داشتند صحبت کردم . بر اساس گفته یکی از مصاحبه شوندگان، پسری قرار ازدواج با دختری را گذاشته بوده و بدون آگاهی دادن به او با دختر دیگری نامزدی می کند.

دختر نا امید بنا بر پیشنهاد یکی از دوستانش نزد یک دعا نویس می رود به امید بازگشت دادن پسر به سوی خودش. این دختر برای هفته های متوالی به نزد این شخص دعا نویس می رفته و انواع دعاهای خوردنی و چال کردنی از این فرد دعا نویس دریافت می کرده. در یکی از موارد، دعا باید در زیر درخت مقابل خانه آن یکی دختر چال می شده و پس از سختی زیاد در پیدا کردن آدرس منزل دختر، برای هفته های متوالی این دختر مشغول به چال کردن دعا برای چهل روز شده بود ولی پس از تمامی این زحمات خبر عروسی آنها را شنید.

ولی خیلی از باورها ریشه های عمیق تری در مقایسه با دعا نویسی دارند، ولی باز با دید خرافه به آنها نگاه میشه؟

بله، باید بین باورهای کاملا خرافی و باورهايی که ریشه در فرهنگ و سنت (مانند سیزده به در) و یا با ظاهر دینی (مانند ملاقات با امام زمان و یا سرکتاب خوانی) کاملا فرق گذاشت ولی عده ای به سوء استفاده ازاعتقادات دینی افراد مشغولند.

اتفاقا من با شخصی مصاحبه کردم که خودش را درویش معرفی می کرد و در یکی از روزنامه های معتبر داخل ایران آگهی چاپ کرده بود بر این مبنا که تمامی دردها را با توسل به پنچ کتاب آسمانی درمان می کند. روش کار این شخص به این صورت بوده که بخشهایی از کتابهای دینی را بروی کاغذ نوشته که مراجعه کنندگان به او، نوشته ها را با گلاب و زعفران و طی آداب و رسوم خاصی می خورند.

بر اساس گفته این شخص از سر کتاب خوانی خیلی استقبال میشه که شامل پیدا کردن صفحه های از کتابهای خاصی است بر اساس اسم شخص و مادر او به حروف ابجد و ماهی که در آن متولد شدند. در صفحه باز شده تمام اطلاعات مربوط به بیماری فرد روشهای درمان و تمامی مشکلات او صحبت شده است.

رابطه خرافه با سیاست چیست؟ چرا بعضا گفته میشه که دولت فعلی در ترویج خرافه در جامعه نقش بازی می کند؟

بر اساس گفته های محسن کدیور، دولت فعلی سعی در کسب مشروعیت بین توده های مذهبی در جامعه دارد و از این رو سعی می کند از احساسات و عقاید مذهبی مردم استفاده کند. یکی از این عقاید اعتقاد به ظهور امام زمان است که با بيان اينکه افراد خاصی با امام زمان ارتباط دارند و کراماتی شامل این افراد می شود، از اين اعتقات سوء استفاده می شود. پیامدهای این قبیل روشها، به اعتقاد آقای کدیور، انحطاط ، زوال و اتخاد تصمیهای مهم بدون تکیه بر تصمیمات کارشناسانانه است.

بازگشت به روز هفتم