حسيب عمار خبرنگار بخش فارسی بی بی سی در قاهره

در نمايشگاه امسال ۶۲۳ موسسه انتشاراتی به نمايندگی از ۳۲ کشور شرکت دارند.

نمايشگاه کتاب قاهره در اين دوره، سنت جديدی را در پيش گرفته است. امسال برای نخستين بار "مهمان افتخاری" دارد و مهمان اين دوره کشور آلمان است. البته داشتن "مهمان افتخاری" بدعتی است که نمايشگاه بين المللی کتاب فرانکفورت آلمان، پيش از نمايشگاه قاهره آغاز کرد.

سال گذشته، جهان عرب "مهمان افتخاری" نمايشگاه فرانکفورت بود. به نظر می رسد که سازمان دهندگان نمايشگاه قاهره در پاسخ به همين اقدام نمايشگاه فرانکفورت، آلمان را به عنوان مهمان افتخاری برگزيده اند.

فعاليت های نمايشگاه

نمايشگاه بين المللی کتاب قاهره که برای نخستين بار در سال ۱۹۶۹ به مناسبت جشن هزاره شهر قاهره برگزار شد، دومين نمايشگاه بزرگ کتاب در جهان پس از نمايشگاه فرانکفورت است و امروز بزرگترين جشن فرهنگی در جهان عرب محسوب می شود.

نمايشگاه امسال از روز شنبه ۲۱ ژانويه تا سوم فوريه روزانه شاهد برگزاری چندين سمينار، ميز گرد، جشن و محفل فرهنگی ادبی وهنری خواهد بود.

انديشمندان و نويسندگان برجسته عربی و غربی، موضوع اصلی نمايشگاه "کثرت گرايی فرهنگی در سايه جهانی سازی" را در ده سمينار مورد بحث و تبادل نظر قرار می دهند.

تأثيرات جهانی سازی بر کثرت گرايی فرهنگی، هويت ملتها در جهان يک قطبی، نقش گفتگوی فرهنگی در تقويت کثرت گرايی، و نقادی فرهنگی از جمله موضوعات مورد بررسی در اين سمينارها است.

شبهای شعر، نشستهای بررسی کتاب،، مجموعه های شعری و تجارب برخی از شاعران، اجرای نمايشنامه، نمايش فيلم و برگزاری محافل موسيقی از ديگر فعاليت های نمايشگاه قاهره است که معمولا هواداران زيادی به خود جلب می کند.

	تنها در بخش موسسات انتشاراتی عربی، يک ناشر کوچک از سوريه تعدادی فرهنگ لغت و کتاب ايرانی در زمينه شعر و زبان و ادبيات فارسی را به قيمت گران در معرض فروش گذاشته است.

مهمان افتخاری

برای بخش مهمان افتخاری، قراربود يورگن هابرماس، فيلسوف نامدار آلمان به قاهره بيايد اما به علت بيماری موفق به اين کار نشد. با اين حال تفکرات و انديشه او در اين بخش نمايشگاه مورد بررسی قرار می گيرد. جايگاه تفکر آلمانی در جهان، مکتب رومانتيک آلمان و تئاتر آلمان نيز از موضوعاتی است که در اين بخش بررسی خواهد شد. همچنين در چهار چوب گراميداشت آلمان، برخی از نويسندگان مشهور آلمانی و نويسندگان غير آلمانی که به زبان آلمانی می نويسند، به خواندن بخشهايی از کتابهای خود می پردازند که همزمان ترجمه عربی آن نيز خوانده می شود.

مهمان افتخاری نمايشگاه به نوبه خود با استفاده از فرصت بدست آمده تلاش می کند انديشه، فرهنگ، هنر و ادبيات خود را بيشتر به اعراب معرفی کند.

پژوهشها در باره جهان اسلام پس از تحقيقات ادوارد سعيد در زمينه شرق شناسی از موضوعات مهمی است که طی يک ميز گرد در شاخه آلمان بررسی می شود.

گفتگو با اسلام در آلمان، نشر کتاب در عصر جهانی سازی و کثرت گرايی فرهنگی نيز از موضوعاتی است که در شاخه آلمان به بحث گذاشته خواهد شد.

سهم کتابهای فارسی

در حالی که دوستداران فرهنگ شعر و ادبيات فارسی و پژوهشگران در اين زمينه هر سال در انتظار مشارکت موسسات انتشاراتی ايرانی يا افغانی در نمايشگاه کتاب قاهره هستند، در نمايشگاه امسال نيز خبری از اين کتاب ها نيست.

تنها در بخش موسسات انتشاراتی عربی، يک ناشر کوچک از سوريه تعدادی فرهنگ لغت و کتاب ايرانی در زمينه شعر و زبان و ادبيات فارسی را به قيمت گران در معرض فروش گذاشته است.

همچنين در چند جای ديگر نمايشگاه ترجمه های برخی از کتابهای فارسی و يک مجموعه شعر پشتو به زبان عربی ديده می شود.

جام ملت های آفريقا و نمايشگاه کتاب قاهره

امسال برگزاری نمايشگاه بين المللی کتاب قاهره با جام ملت های آفريقا همزمان شده است. اين امر باعث شد که سازمان دهندگان نمايشگاه با توافق با کميسيون سازمان دهنده جام ملتهای آفريقا نمايشگاه را در سه روزی که تيم ملی مصر مسابقه دارد؛ تعطيل کند.

با اين حال برخی از ناظرين اجتماعی معتقدند با توجه به اينکه از بيست سال پيش به اين سو اين نخستين بار است که جام ملتهای آفريقا در مصر برگزار می شود، در روزهايی که تيم ملی مصر مسابقه هم نداشته باشد احتمال دارد که مردم سرگرم تماشای مسابقات ديگر شوند.