لادن پارسی

بازگشت اسطورها فايبر گلاس حسين داودی نژاد

مجسمه سازی در ايران پس از انقلاب بيش از ده سال هنری ممنوع و متروک بود و در زمستان ۱۳۶۸ برای نخستين بار به طور رسمی نمايشگاهی از آثار مجسمه سازان معاصر ايران در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد و پس از آن به رغم مخالفت هايی که وجود داشت با برگزاری دوسالانه ها نفسی تازه در کالبد آن دميده شد.

در اين دوره که ۲۱ مجسمه ساز برنامه ريزی آن را انجام داده اند، ۲۳۹ اثر هنری از ۱۴۲ هنرمند معاصر در باغ هنر خانه هنرمندان و موسسه فرهنگی هنری صبا به نمايش گذاشته شده است که به قول دکتر عليرضا سميع آذر رييس مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد مجموعه همه بضاعت مجسمه سازی ايران است.

مروری بر آثار چهار مجسمه ساز قديمی، ليليت تريان، ناهيد ساليانی، محمدعلی مددی و سيروس قائم مقامی نيز در نگارخانه مميز و نگارخانه کمال الدين بهزاد برگزار شد.

در اين دوره برای نخستين بار هنرمندان با ارائه پرونده حرفه ای خود مجوز شرکت در نمايشگاه را دريافت کردند و انتخاب آثار نيز به خود هنرمند واگذار شد.

در دوسالانه های پيشين هيئتی از مجسمه سازان پس از ديدن اسلايدهای از آثار هنرمندان، تعدادی را برای نمايش برمی گزيدند.

داوری چهارمين دوسالانه مجسمه سازی تهران برعهده ناهيد ساليانی، مهدی حسينی، حميد سوری، خميد شانسیة، سعيد شهلاپور، فرشيد مثقالی و نصرت الله مسلميان بود.

بدون عنوان، سنگ، حميدرضا حکيمی

سعيد شهلاپور دبير چهارمين دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران در مورد عدم حضور داوران خارجی در ترکيب هيئت داوران معتقد است داوران خارجی از فضای هنری و امکانات ما اطلاع دقيقی ندارند و به همين دليل نظرات آنان با داوران ايرانی همخوانی ندارد و حضورشان سبب اغتشاش ذهنی در فضای موجود خواهد شد. ضمن آنکه تجربه گذشته در مورد حضور داوران خارجی موفق نبوده است.

البته تعدادی از مجسمه سازان معتقدند به رغم درک متفاوت از مفهوم معاصر و مدرنيسم، حضور داوران خارجی در رشد و ارتقاء مجسمه سازی ايران بی تاثير نخواهد بود.

چهارمين دوسالانه مجسمه تهران سه جايزه با تم خيال ايرانی و افق جهانی، و سه جايزه آزاد و يک جايزه به هنرمند زير ۳۵ سال دارد.

در چهارمين دوسالانه آثاری از نامدارانی چون طاها بهبهانی، بهروز دارش، شجاع الدين تنظيفی، همايون سليمی و جمشيد مراديان به نمايش گذاشته شده است.

همزمان با چهارمين دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران، نمايشگاه مروری بر آثار علی اکبر صنعتی قديمی ترين مجسمه ساز ايران و عضو پيوسته فرهنگستان هنر در گالری صبا برپاست.

در اين نمايشگاه تعدادی از آثار اين هنرمند از موزه صنعتی کرمان و موزه سيزده آبان متعلق به هلال احمر تهران، برای نمايش وام گرفته شده است. تعداد زيادی از مجسمه های اين هنرمند در حوادث سال ۵۷ نابود شد.

آنچه در وهله نخست در مجموعه فرهنگی هنری صبا جلب توجه می کند انتخاب فلز و چوب برای ساخت مجسمه از سوی تعداد زيادی از هنرمندان است. فقط تعداد معدودی از آنان برای ساخت اثر خود از سنگ استفاده کرده اند.

خيال ايرانی

يادمان شهيد از بهروز دارش

در بخش خيال ايرانی آثار بهروز دارش با الهام از هنر نگارگری ايرانی و با استفاده از پيکره های کوچک معلق در زير فضای گنبدی شکل به روح عرفانی نگارگری ايرانی نزديک است. او که سال گذشته با الهام از مکتب ذن آثاری با مضمون باغ ايرانی ساخته بود، اين بار با توجه به عرفان ايرانی آثار خود را خلق کرده است. اثری به نام "يادمان شهيد" که برنده چندين جايزه نيز شد، در ميان آثار اين دوره او بسيار چشمگير است.

در ميان آثار الهام گرفته شده از ادبيات مجسمه "تولد رخش" اثر رضا لواسانی ديدنی است.
در بخش آزاد به جز آثار تجريدی، بخش عمده ای از تنديس ها آثار مفهومی هستند. هنرمندان در اين آثار که عمدتا فيگوراتيو و آبستره اند به مسايل اجتماعی و سياسی همچون فقر، نبود عدالت اجتماعی، نبود امکان برقراری گفتگو و ارتباط پرداخته اند.

يکی از زيباترين و ابتکاری ترين مجموعه ها اثر همايون سليمی است که در حياط موسسه صبا به نمايش گذاشته شده، سليمی در اين مجموعه با استفاده از سنگ و کنده درخت باغچه های کوچکی با گياهان طبيعی ساخته است.

در ميان آثار برنده اثر علی محبوبی صوفيانی بسيار نوآورانه است. او سه اثر حجمی با استفاده از گچ، پلاستيک و سوزن منگنه خلق کرده و تنديس های برنزی ستاره بريرانی و حجم برنجی با عنوان نخستين ستايشگران طبيعت اثر الهام پوريا مهر توجه اکثر بازديد کنندگان را جلب می کند.

در ميان آثار خلق شده با سنگ کار زيبايی با عنوان صلح اثر حسين فخيمی ديده می شود. زهرا رهنورد نيز با چند اثر شيشه ای زيبا با عناوينی چون بانوی چشمه ها، بانوی مريخی و بانوی هزاره ها در نمايشگاه حضور دارد.

مجسمه چوب کاری از پريسا رضايی جواهری

هنرمندان از شيوه های بيانی متفاوتی در آثار خود استفاده کرده اند. صندلی هايی که قسمت نشيمن ندارند و به هم ديگر چسبيده اند، از نبود امکان گفتگو و ارتباط انسانی می گويند، تنديس های چوبی با گردن های خميده از انسان آرزومند و در گير فقر و گرفتار زندان های درون و بيرون از خود می گويند، صندلی ای که شيطان در تکيه گاه آن بال گشوده به درستی صندلی قدرت نام گرفته، کاسه های سفال آبی که از درون آنها همچون چشمه آب می جوشد از جزئيات فراموش شده زندگی انسان گرفتار در ميان سيمان و آهن سخن می گويد و....

برگزارکنندگان اين دوسالانه اميدوارند سازمان زيباسازی شهر تهران علاوه بر مجسمه هايی که به عنوان برنده انتخاب کرده، تنديس های ديگری را نيز برای نصب در نقاط مختلف تهران خريداری کند.

تعداد زيادی از بازديد کنندگان نيز خواستار تبديل باغ هنر در خانه هنرمندان به باغ مجسمه هستند. تصميم در باره اين درخواست با شهرداری تهران است.

نمايش آثار شرکت کننده در چهارمين دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران در موسسه فرهنگی – هنری صبا تا بيستم مرداد ادامه دارد.

برگزيدگان چهارمين دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران

موسسه فرهنگی هنری صبا

هيئت داوران با توجه به تمام شيوه های بيانی مجسمه سازی معاصر و کيفيت ساختاری و توانمندی های بيانی و تکنيکی برندگان جوايز اين دوسالانه را اعلام کردند:

در بخش هنرمندان کمتر از ۳۵ سال جوايز به الهام پوريا مهر و محمد مردی، در بخش آزاد بيژن نعمتی شريف، علی محبوبی صوفيانی و محمد حسين عماد تعلق يافت.

در بخش خيال ايرانی- افق جهانی مجموعه آثار بهروز دارش، رضا لواسانی و عبدالناصر گيو به عنوان بهترين ها برگزيده و برنده جوايز شدند.

علاوه بر جوايز فوق، جايزه ويژه فرهنگستان هنر به ستاره بريرانی، نغمه فکورزاده و زين العابدين تبانی اهدا شد.

جوايز سازمان زيباسازی شهر تهران به سهند حساميان، حميدرضا حکيمی و داريوش سعيد تعلق گرفت.

هيئت داوران دانشگاه الزهرا، جايزه ويژه " کمال الدين بهزاد " را با توجه به هشت اصل نوآوری در طراحی، تسلط در به کارگيری عناصر تجسمی و شکل آفرينی با آن، کشف و به کارگيری مواد جديد، دستيابی به زبان و بيان جديد بصری از طريق مواد منتخب، تسلط بر اجرا و تکنيک های مجسمه سازی، دستيابی به مفاهيم بديع، توجه به جنبه های فرهنگی و هنری هويت هنر ايران، ارائه جلوه های بديع تجسمی از پيوند سنت و مدرنيسم آثاری از فاطمه امداديان، عباس اکبری، بهروز دارش، طاهر شيخ الحکمايی، نسترن شهبازی، پويا خزائلی پارسا، نادر قشقايی، ملک داديار گروسيان، رضا لواسانی به عنوان برنده برگزيدند.

همچنين مجموعه آثار ارائه شده بهروز دارش و به ويژه اثر يادمان شهيد او برنده جايزه ويژه کمال الدين بهزاد و اثر برگزيده هيئت داوران اعلام شد.

به پاس يک عمر فعاليت و کار هنری جايزه ويژه علی اکبر صنعتی به فرزند او اهدا گرديد و جامعه مجسمه سازان ايران نيز به پاس هشت سال تلاش عليرضا سميع آذر رييس مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد جايزه علی اکبر صنعتی را به او اهدا کردند.

منتقدان نشريه تنديس نيز جوايز خود را به محمد حسين عماد، کريم نصر و ابوالفضل شاهی اهدا کردند.