BBCPersian.com

ورزش زورخانه ای در ایران دارای سابقه طولانی می باشد که در بین ایرانیان همیشه مورد توجه و احترام بوده و خیلی از پهلوانان نامدار ایران از داخل همین گود زورخانه ها شناخته شدند.

ايرانيان از ديرباز به ورزش‌هاى جنگى و ميدانى علاقه زيادی داشتند که هدف بیشتر آنها ، آماده ساختن خود براى کشتی گرفتن و نبرد تن به تن بوده که حتی در داستانهای قدیمی ایران چون نبرد رستم با ديو سفيد و کشتى گرفتن رستم و سهراب به آن اشاره شده.

با توجه به اینکه زورخانه ها در ایران جزء اولین باشگاهای ورزشی ایران به حساب می آیند، اما با آمدن ورزشهای جدید و مدرن، به این رشته آنطور که بایدتوجه نشد، تا اینکه سال گذشته فدراسیون ورزش زورخانه ای در ایران تشکیل شد و صدای ضرب و زنگ زورخانه ها به صورت جدی تری به صدا درآمد.

اما شنیدن ضرب و زنگ از داخل زورخانه هایی در کشورهای غربی و تشکیل فدراسیون زورخانه در این کشورها برای خیلی ها باورکردنی نبود، ولی مدتیه که زورخانه ها یکی پس از دیگری در کشورهای مختلف افتتاح می شوند، گویا این رشته ورزشی کهن ایران می ره که در بین کشورهای خارجی برای خودش جایی باز کنه.

به همین منظور فربد در برنامه روز هفتم رادیو بی بی سی با آقای امیر حسینی دبیر کل ورزشهای زورخانه ای و رئیس اکادمی ملی المپیک و پاراالمپیک ایران گفتگویی انجام داد، تا ما رو با این رشته ورزشی وفعالیت های جدید در داخل و خارج از ایران بیشتر آشنا کنه.

آقای امیر حسینی : آکادمی کمیته ملی المپیک ایران، سال گذشته موفق شد در یک اجلاس بین المللی در تهران اساسنامه ورزشهای زورخانه ای رابا حضور 22 کشور جهان به تصویب برسانه وفدراسیون بین المللی ورزش زورخانه ای رسما در جهان متولد بشه، این فدراسیون زیر نظر فدراسیون جهانی ورزشهای همگانی فعالیت خواهد کرد وخود رئیس فدراسیون ورزشهای همگانی جهان، ورزش زورخانه ای را هدیه ای از طرف مردم ایران به جهان دانست. لازم بود که این ورزش به صورت استاندارد و بین المللی به جهان معرفی بشه که خوشبختانه همین امر صورت گرفت .

ورزش زورخانه ای رو می شه برای ما بیشتر معرفی کنید؟

ورزش زورخانه ای با سابقه بیش از 3 هزار سال قدمت از ورزشهای باستانی ایران و جهان است و یکی از قدیمی ترین نهاد های ورزشی دنیا به حساب میاد.

این رشته شامل ورزشهای زورخانه ای با وسیله مثل کباده و تخته شنا و میل وسنگ و ورزشهای بدون وسیله مثل چرخ زدن ، نرمشهای باستانی و کشتی پهلوانی هست که با حرکات ریتمی با ضرب واشعار عرفانی و حماسی انجام می شه که حتی خیلی ها معتقدند ورزش ایروبیکی که الان انجام میشه ریشه هاش از همین ورزش باستانی ما گرفته شده .

ورزش باستانی وسایل و فرهنگ خاصی داره ، می شه در مورد اونها هم توضیح بدید؟

حركات پهلوانی اين ورزش با ضرب حماسی و اشعار رزمی و عرفانی مرشد اجرا می‌شه، افزارهاى ورزش زورخانه‌اى عبارتند از:

سنگ، که امروز، از دو تخته ساخته مى‌شه، وزن هر دو سنگ تقريباً از چهل تا صد کيلوگرم است.. سنگ گرفتن ورزشکار توسط مرشد يا پهلوانان ديگر شمرده مى‌شه؛ شمارهٔ ۱۱۷ و ۱۱۴ که ميان باستانى‌کاران مقدسه و مرشد يا پهلوان از اين دو شماره بيشتر نمى‌شمارن.

تخته شنا، شنا رفتن نيز آداب مخصوص به‌خود دارد . قبل از شروع شنا، مرشد با خواندن اشعار پندآميز، غزليات عرفانى عشق به حق و پرهيز از آلودگي، روح پهلوانى و دلاورى را در جوانان ورزشکار برمى‌انگيزه. مياندار و سپس ديگر ورزشکاران تخته شناها را برمى‌دارن و در پى هم در گود مى‌ايستند و مياندار، مياندارى را به ورزشکاران تعارف مى‌کنه.

ميل ورزش؛ وزن هر ميل از پنج کيلو تا چهل کيلوگرم است. گفته مى‌شه که ميل جايگزين گرز در زورخانه‌ها شده .کباده ؛ وسيله‌اى است آهنى مانند کمان ،وزن کباده بين ده تا چهل کيلوگرم است.

پهلوان شدن و دست يافتن به پهلواني، بدون ورزش‌هاى زورخانه‌اى و آموختن فنون کشتى ممکن نيست و به‌‌همين جهت ورزش باستانى و آموختن فنون کشتى از ديرباز در ايران رونق داشته است.

هدایت کلی ورزشکاران توسط مرشد و میاندار که وسط گود هست انجام می شه که میاندار در حقیقت نقش کاپیتان تیم رو داره و ورزشکاران از او حمایت می کنن و خود میاندار با رابطه ای که با مرشد داره تیم رو که متشکل از هشت نفر هست رو هدایت می کنن.

آیا ورزشکاران این رشته ، مثل رشته های رزمی دیگه دارای درجه و رتبه هم هستن؟

بله این رشته مثل اغلب رشته های رزمی که رده های مختلف داره برای ورزشکاران درجه هایی در نظر گرفته شده و از نو خواستگی شروع می شه تا کهنه سواری و بعضی ها هم صاحب زنگ میشن. مقام ورزشکاران در زورخانه به ‌ترتيب عبارت است از: پيش‌کسوت، مياندار، پهلوان ساخته، نوخاسته و نوچه.

تواضع و فروتنی جزء فرهنگ این ورزش به حساب می یاد ، به همین خاطر ورزشکاران خودشونو همیشه پائین تر از دیگران می دونن و این از حرکات جوانمردانه ورزشکاران به حساب میاد که امروزه این نکات اخلاقی در رشته های مدرن و میادین المپیکی هم دیده می شه .

پس می شه گفت که این رشته بیشتر ازحرکات و وسایل افراد جنگجو ایران قدیم گرفته شده؟

بله، بسیاری از ورزشهای دنیا ریشه رزمی دارن و رزش باستانی ما ریشه هاش ریشه ورزشهای رزمی بوده و ما حتی در شاهنامه هم می بینیم که بهش اشاره شده.

با بودن ورزشهای جدیدو مدرن ،الان جایگاه این رشته در ایران کجاست؟

با آمدن ورزشهای مدرن و جدید بسیاری از ورزشهای سنتی متاسفانه در سایه قرار گرفتن و به آنها توجه نشد مگر اونهایی که بین المللی شدن و خودشونو استاندارد کردن و در برنامه های جهانی قرارگرفتند،خوشبختانه با تشکیل فدراسیون بین المللی زورخانه و رسمی کردن آن در ایران و جهان ، این رشته جایگاه اصلی خودشو پیدا کرد وانگیزه ای برای جوانان ایجاد شده که خودش خیلی باعث پیشرفت این رشته خواهد شد .

بله ما تیم ملی این رشته رو تشکیل دادیم و هر سال در رده ها و گروه های مختلف سنی مسابقات قهرمانی کشور و قهرمانی استانها رو برگزار می کنیم، ما حتی این رشته رو در قالب مسابقات پدر بزرگها و نونهالان برگزار می کنیم و در کودکستانها هم این رشته رو فعال کرده ایم.

خوب با توجه به تشکیل تیم ملی، آیا کشورهای دیگری هم در این رشته فعالیت دارن که مسابقات بین المللی انجام بشه؟

بله تا الان 22 کشور این رشته رو در کشورهاشون فعال کردن وما بزودی مسابقات پایتختهای کشورهای جهان رو در شهر کاشان خواهیم داشت که با حضور 22 کشور انجام خواهد شد.

البته ما در آغاز راه هستیم و خیلی از کشورهای دیگر هم از ایجاد باشگاه های این رشته در کشورشون استقبال کرده اند. مثل آمریکا، آلمان و بعضی از کشورهای افریقایی که بزودی اقدامات لازم انجام خواهد شد.

برای گسترش این رشته در کشورهای دیگه چه کارهایی انجام خواهید داد؟

مابزودی 300 مرشد و مربی آموزش دیده رو به کشورهای مورد نظر اعزام خواهیم کرد تا علاقمندان این رشته رو آموزش بدهند.

برای علاقمندان این رشته آیا محدودیت سنی هم وجود داره؟

نه، این رشته ورزشی برای همه سنین می تونه مناسب باشه، ما در ایران حتی ورزشکاران باستانی کار بالای 90 سال داریم وفعالیت این رشته در کودکستانها هم آغاز شده، به همین دلیله که زیر نظر فدراسیون ورزش همگانی جهان قرار گرفته، چون این فدراسیون این رشته رو برای همه عموم مناسب دانسته .

آیا این رشته فقط اختصاص به آقایون داره یا خانومها هم می تونن در آن فعالیت کنن؟

نه این رشته برای هم آقایون و خانمها هست حتی خیلی از محققان به این نتیجه رسیدن که اغلب نرمشهای و حرکات این ورزش برای خانمها مفید هست مثل حرکات با ریتم ضرب و چرخیدن که باعث تناسب اندام خواهد شد و شنا با تخته و میل گیری که باعث تقویت عضلات سرشانه و سینه ها می شه.

آیا فدراسیون برنامه خاصی برای خانمها داره ؟

فعلا در الویت های اصلی ما نیست و ما در حال حاضر در حال تحقیقات و برنامه ریزی هستیم و لی مسلما در آینده در دستور کار قرار خواهد گرفت.

علاقمندان این رشته برای فراگیری این رشته چیکار باید کنن؟

می تونن به وب سایت ما مراجعه کنن و اطلاعات لازم رو ببینن و باتوجه به اینکه این رشته نیاز به مربی داره باید به زورخانه ها مراجعه کنن و ما حتی فیلم های آموزشی هم تهیه کردیم که به زودی در دست علاقمندان خواهد رسید.

خدمات