محمود عنایت / حمیدرضا حمیدی

سيبی که حوا گاز زد.... زير درخت سيب با نيوتن!

اولين آرم شرکت اپل

اين نوع ديگر، کامپيوترهای اپل مکينتاش (Macintosh Apple) است که توسط شرکت آمريکايی اپل ساخته و به بازار عرضه می شوند. اپل بغير از کامپيوتر با عرضه iPod (پخش کننده همراه موسيقی ديجيتال) در بازار تکنولوژی به شهرتی دوباره دست يافته است.

تاريخچه اپل به دهه ۷۰ ميلادی برمی گردد، زمانی که کار خود را به عنوان يکی از پيشگامان ساخت کامپيوترهای شخصی آغاز کرد و سپس توانست با نوآوری‌های خود در زمينه آسان‌تر کردن کار با کامپيوتر، بخش عمده بازارکامپيوترهای شخصی را تصاحب کند.

شعارهای تبليغاتی شرکت اپل گويای اهداف اوليه اين شرکت است. يکی از اين شعارها مبتنی بر تقسيم بندی افراد دنيا به دو دسته کسانی که از اپل استفاده می کنند و کسانی که نمی کنند و مکينتاش، کامپيوتری برای همه ما.

داستان اسم اپل

آرم تجاری قديمی (چپ) و جديد اپل

انتخاب نام اپل بدين ترتيب بوده که مدير فعلی اپل استيو جابس (Steve Jobs) و يکی از بنيانگزاران اصلی اين شرکت، به کارمندان خود می گويد که اگر نامی مناسب برای شرکت تازه تاسيس خود پيشنهاد نکنند (ظاهرا بصورت تهديد)، او نام اپل را انتخاب می‌کند.

مکينتاش که نام کامپيوترهای توليدی اپل است در زبان انگليسی به نوعی خاص سيب گفته ميشود که رنگ قرمز و سبز دارد و در منطقه نيوانگلند در شمال امريکا کاشته ميشود.ظاهراً اين سيب مورد علاقه جف رسکين (Jef Raskin) طراح اصلی کامپيوترهای مکينتاش بوده است.

برخلاف باور عمومی که اولين سيستم عامل (محيط کار کامپيوتر) دارای محيط کار گرافيکی را مايکروسافت ويندوز می دانند، اين شرکت اپل بود که با ارايه اولين سيستم عامل گرافيکی مکينتاش در سال ۱۹۸۴ راه استفاده از ماوس را در کامپيوترهای شخصی باز کرد زيرا در آن زمان، سيستم عامل های موجود به صورت command line (شبيه محيطی که در سيستم عامل های DOS ديده ايد) ارايه مي شد، در نتيجه ديگر چيزی به نام ماوس استفاده ای نداشت.

اولين مدل کامپيوتر مکينتاش

رمز موفقيت

بغير از ارايه يک محيط گرافيکی جذاب و پويا، می توان راز موفقيت اپل را در ارايه سيستم عامل و سخت افزار به همراه يکديگر دانست. برای مثال شرکت مايکروسافت فقط توليد کننده سيستم عامل ويندوز است، در حاليکه سخت افزار کامپيوتر توسط شرکتهای کاملا مجزا و مستقل تهيه و عرضه می‌شود.

ولی در مورد اپل سخت افزار و سيستم عامل هر دو توسط شرکت اپل طراحی می شود. اين هماهنگی و يکپارچگی در توسعه و عرضه سخت افزار و سيستم عامل باعث می شود که کاربران اپل بسيار کمتر از کاربران ويندوز با مشکلات دست به گريبان شوند.

يکی ديگر از قابليت های کامپيوترهای مکينتاش فراهم آوردن محيطی ساده و درعين حال قدرتمند و کارآمد برای کار کردن با فايلهای صوتی و تصويری است. امروزه بسياری از هنرمندان برای تدوين کارهای خود از اپل استفاده می کنند و حضور اپل در استوديوهای توليد به امری عادی و استاندارد تبديل شده است.

بطور مثال فيلم کوهستان سرد (Cold Mountain) کاملا بوسيله نرم افزار Final Cut Pro شرکت اپل بر روی کامپيوتر اپل تدوين شده است. اين فيلم در مراسم اسکار سال ۲۰۰۴ نامزد دريافت اين جايزه برای بهترين تدوين شد.

در عين حال استفاده از محصولات اپل مختص به استفاده حرفه ای از آن نيست، بلکه شرکت اپل با ارايه خانواده ای از نرم افزارها تحت عنوان iLife امکان بهره گيری از قدرت اپل را برای کاربران خانگی نيز فراهم آورده است.

سيبی که مد شد!

iMac G5

در سالهای گذشته شرکت اپل با استفاده از طراحی مدرن ظاهر محصولات خود را به گونه ای تزئين کرده که جوان پسند و مد روز جلوه کند. از جمله استفاده از رنگ سفيد و شفاف در محصولات و استفاده از نامهای معروف دنيای الکترونيک در ساختن بلندگو و وسايل جانبی.

اين روزها کامپيوترهای همراه اپل در کافه ها و بارها و اماکن عمومی بر روی زانو و ميز جوانان و آدمهاتی با سر و وضع مد روز ديده می شود.

می شه ادعا کرد که اين روزها استفاده از کامپيوترها و محصولات اپل برای بعضی ها نماد مدرن بودن به حساب مياد.

کامپيوترهای مک بويژه iMac حتی در حالت خاموش هم در کنار اتاق زيبايی و جلوه خاصی دارد تا اين حد که دربسياری از مجله های طراحی داخلی يک دستگاه کامپبوتر اپل از نوع روميزی يا لپ تاپ در کنار محيط طراحی استفاده ميشه. داشتن iPod هم که مثل داشتن کیف و کفش مارکدار این روزها نوعی نياز برای يک جوان غربی محسوب مي شود.

کامپيوترهای iMac که جديدترين مدل (سال ۲۰۰۵) آن iMac G۵ نام دارد، به گونه‌ای طراحی شده که تمامی اجزای کامپيوتر داخل مانيتور آن جا گرفته است.

در اين محصول که يکی از زيباترين کامپيوترهای امروزی است، مادربرد، هارد ديسک و ديگر اجزای سخت افزاری که معمولا در بدنه (case) جداگانه کامپيوتر قرار می‌ گيرند، با مهارت و ظرافت در کنار هم پشت مانيتور قرار گرفته‌اند.

در اين طراحی جديد ديگر بدنه‌ای وجود ندارد و همه چيز در يک مانيتور و کيبورد و ماوس که آنها نيز بی سيم هستند خلاصه شده است.

تنها کابل موجود، کابل برق است که از پشت کامپيوتر به پريز برق وصل می‌شود . بدين ترتيب کاربر از شر درگيری با رشته‌های سيم و کابل رها می‌شود. همچنين اين کامپيوتر فضای بسيار کوچکی از ميز کار را اشغال می‌کند.

شرکت اپل با فروش بيش از ۵ ميليون iPod در سه ماهه اول سال ۲۰۰۵ ميلادی موفق به افزايش ۵۵۰ درصدی سودآوری خود نسبت به مدت مشابه در سال قبل شده است. شايد بتوان گفت که ارايه iPod توسط شرکت اپل، محصولات مشابه از طرف ديگر شرکتهای رقيب انقلابی در استفاده مدگونه از وسايل الکترونيکی به پا کرده است.

سيب خوب، کرم هم ميزنه!

iPOD

ولی با وجود همه اين قابليتها وهدف اوليه شرکت اپل که گسترش عمومی استفاده از کامپيوترهای اپل بوده، اين شرکت کمتر از ۳ درصد بازار کامپيوترهای شخصی جهان را در اختيار دارد، که اين موضوع ريشه در گران بودن، نبود تنوع نرم افزار و انحصار حق توليد سخت افزار توسط اين شرکت دارد.

امروزه در بازار ايران کامپيوترهای اپل حضور چندان چشمگيری ندارند و استفاده از آنها محدود به صنعت چاپ، نشر و گرافيک است. در حاليکه بنظر می‌رسد در دهه گذشته (۱۳۷۰ خورشيدی) وضعيت متقاوت بوده، بطوريکه کاربران مکينتاش در ايران يک انجمن يا گروه کاربران (User Group) هم داشته‌اند.