 | | | | | | | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
مروری بر آثار ۹ نقاش برجسته معاصر (6): پرويز کلانتری | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
در سلسله نمايشگاه هايی که انجمن نقاشان ايران برای مرور آثار ۹ نقاش برجسته معاصر از اواخر فروردين تاکنون در گالری ها تهران برگزارکرده است، نمايش آثار پرويز کلانتری جايگاه ويژه ای دارد. تعدادی از آثار او در گالری گلستان به مدت يک هفته به نمايش گذاشته شد. کلانتری قديمی ترين نقاش ايرانی حاضر در ميان اين 9 نقاش است. نسلی که در اواخر دهه سی در کلاس پنجم و ششم دوران ابتدايی تحصيل می کرد، نقاشی های زيبای دانشجوی جوانی به نام کلانتری را در کتاب های تاريخ و جغرافی قطع رحلی آن زمان به ياد دارد. علاقه به ايران، تاريخ و اساطير ايران در تمام دوران های کار هنری او ديده می شود. کلانتری پيش از ورود به دانشکده مدت ها به عنوان گرافيست در موسسات تبليغاتی قديم کار می کرد و در زمان دانشجويی نقاشی و تصويرگری کتاب های تاريخ و جغرافيای دوره دبستان ايران و برخی کتاب های درسی افغانستان را انجام می داد.
در نخستين جشنواره تصويرگری کتاب های درسی از کلانتری به عنوان قديمی ترين نقاش کتاب های درسی تجليل شد. طبق فهرست شورای کتاب کودک، کلانتری از سال ۱۳۳۶ تاکنون ۲۶ کتاب کودکان و نوجوانان را تصويرگری کرده است. تصاوير کتاب های کدو قلقله زن ( اولين تجربه تصويرگری کتاب کودکان )، گل اومد بهار اومد، جم جمک برگ خزون و تصاوير کتاب فراموش نشدنی رنگين کمان نوشته ثمين باغچه بان از جمله آثار او در اين حوزه است. کلانتری دوره های کاری مختلفی داشته است. به قول دکتر عباس ميلانی او و حسين زنده رودی از هنرمندانی بودند که در دورانی که اکثر هنرمندان جذب هنرهای مدرن شده بودند، در آثارشان به فرهنگ ايرانی بها دادند. پرويز کلانتری پس از يک دوره همکاری با موزه مردم شناسی برای برپايی موزه ای از آثار عشاير ايران، مجذوب زندگی عشاير شد و يکسال روی موضوع عشاير کار کرد. مجموعه " همراه با عشاير " حاصل اين دوره است. او در اين مجموعه از رنگ اکرليک روی بوم استفاده کرده است. يکی از آثار مجموعه عشاير به عنوان تمبر ويژه سازمان ملل منتشر شد. کلانتری در فاصله سال های ۴۵ تا ۵۴ به مکتب سقاخانه ای روی آورد. او با بکارگيری عناصر سقاخانه مثل گچ و سراميک و اشيايی مانند تکه های پارچه، سکه و قفل آثار زيبايی خلق کرد.
حضور عناصر بومی ايران در تابلوهای کلانتری چشم گير است. او در دوره ای از کارهايش - که تاثير آن را همچنان با خود دارد – شروع به استفاده از کاهگل در زمينه کار کرد. قبل از او مارکو گريگوريان نيز در برخی از آثارش از کاهگل استفاده کرده بود، اما اين سبک بيشتر با نام پرويز کلانتری شناخته شد. او در دوره ديگری از آثارش که متاثر از فضاها و معماری کويری ايران است، با استفاده از رنگ های زرد کوير و گاه آبی کاشی ها در زمينه کاهگل ها آثار به ياد ماندنی از زندگی کويرنشينان ايران خلق کرده است. در اکثر آثار اين دوره آدم ها حضور ندارند، اما گرمای زندگی و شور آنها از ورای ديوارها حس شدنی است. يکی از ويژگی های آثار پرويز کلانتری بکارگيری عناصری جز رنگ در کارهايش است. با نگاهی به مجموعه آثار او به نظر می رسد که کولاژ را بسيار دوست می دارد و از آن برای بيان حس هايش و آنچه در سر دارد، به خوبی بهره می گيرد. کلانتری در مجموعه ديگری از آثارش، در زمينه های کاهگلی از آينه، پارچه و کاشی های نقاشی شده برای قصه گويی استفاده می کند. او در مصاحبه ای با خبرگزاری ميراث فرهنگی در اين زمينه و در باره تابلوی خسرو و شيرين گفته است: "بيننده وقتی به ديوار نگاه می کند، يک داستان عاشقانه را می بيند، در اين اثر برخی کاشی ها افتاده اند، بعضی جابه جا شده اند. در واقع ما با يک طرح مدرن و چيزی شبيه پازل روبرو هستيم، که بيننده می تواند داستان خسرو و شيرين را از طريق آن درک کند. من با اين شکل کاری می خواهم بين بيننده و اثر يک فاصله ای بگذارم و به بيننده بگويم چيزی که تو می بينی يک داستان عاشقانه قديمی است و اين روزها ديگر اتفاق نمی افتد."
در مجموعه کولاژهای کلانتری، مجموعه ای به نام " تلويزيون " وجود دارد که مشهورترين آنها "گلويزيون" است. از کولاژهای معروف ديگر می توان از کولاژهای ساعت و ويلن نام برد. کلانتری در تازه ترين دوران کار هنری خود با حفظ عناصر شناخته شده آثارش، به مينی ماليسم روی آورده است. اين آثار بر دو دسته اند: در تعدادی از اين آثار با استفاده از خشت و چند خط منحنی که نشان دهنده منحنی پشت بام های گلی خانه های مناطق کويری ايران است و در تعدادی ديگر با طراحی های ساده و مستقيم روی کاهگل سبک، خانه های کويری تصوير شده اند. کلانتری پيش از انقلاب سال ها از مديران آموزش های هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بوده و دوره ای را هم در اين زمينه در موسسه "جونيور آدت سنتر" لس آنجلس گذرانده است. او پس از انقلاب فيلم انيميشن " آزادی آمريکايی " را برای کانون پرورش فکری ساخت. اين فيلم که مضمون آن شوخی با مجسمه آزادی بود جايزه نخست جشنواره اوبرهازن را برای کلانتری به ارمغان آورد. تازه ترين آثار کلانتری مجموعه طراحی هايی با عنوان " موبايل و اساطير " است، او در اين طرح ها با دادن تلفن همراه به دست اساطير تاريخی و فرهنگی ايران آنان را در موقعيت هايی ويژه ای قرار داده که ديدنی است.
کلانتری از آغاز دهه هفتاد تا پايان انتشار مجله "گردون" با نوشتن سلسله مقالاتی درباره هنرمندان نقاش و مجسمه ساز با عنوان " نيچه نه، فقط بگو مش اسمال " به عنوان نويسنده ای با ديد ظريف و نو و طنزی نرم و دلنشين نيز شهرت يافت. او که می گويد وسوسه تجربه کردن در قلمروهای نو هميشه با من بوده، در دهه هشتاد نوشتن را جدی گرفت و تاکنون سه کتاب با عنوان های "چهار روايت از شب سال نويی که برنيما گذشت يا نگذشت"، "نيچه نه، فقط بگو: مش اسمال" و "ولی افتاد مشکل ها" توسط نشر ثالث از آثار او منتشر شده است. برگزيده ای از نقاشی های پرويز کلانتری با عنوان "خاک را به نظر کيميا کنند " در سال ۸۲ توسط انتشارات زرين و سيمين منتشر شده است. کلانتری به روايت راقام
۱۳۱۰: تولد، تهران ۱۳۴۰ : نمايشگاه انفرادی، دانشکده هنرهای زيبای دانشگاه تهران ۱۳۶۷ : گالری واگنر، ديت سن باخ، آلمان فعاليت های ديگر ۱۳۳۹: شرکت در سمينار آموزشی تهيه و توليد کتابهای درسی و کارآموزی در |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد
صفحه بدون عکس
