لادن پارسی

به همين مناسبت با همکاری بنياد رودکی، شورای گسترش زبان و ادبيات فارسی و کتاب ماه ادبيات و فلسفه، مراسمی با حضور اساتيد و فرهيختگان و اهل قلم و فرهنگ در تالار وحدت برگزار شد. احمد مسجد جامعی وزير ارشاد نيز در اواخر مراسم به جمع پيوست.

مراسم با نقل قسمت آغازين نبرد رستم و افراسياب توسط سيد مصطفی سعيدی آغاز شد. اين نقال نامی با نقل و نمايش شنيدنی و ديدنی خود، حاضران را به آوردگاه رستم و افراسياب برد و نبرد دليرانه پهلوان نامی ايران زمين را با تورانيان و پادشاه آنان که سيزده سال متوالی ايران را درچنگ داشتند، نقل کرد و با استقبال پرشور حاضران صحنه را ترک کرد.

در اين مراسم دکتر محمد حسين ايمانی خوشخو، معاون هنری وزارت ارشاد پس از برشمردن فعاليت های وزارت ارشاد در زمينه بزرگداشت بزرگان ادب و هنر، اعلام کرد از سال ديگر جايزه ملی فردوسی به برگزيدگان آثار هنری و محققان اهدا خواهد شد.

دکتر حسن حبيبی رئيس فرهنگستان ادب فارسی و بنياد ايران شناسی نيز در سخنانی گفت: "ما آن طور که بايد و شايد از ادبيات غنی و قوی خود بهره نگرفته ايم." او با اشاره به پراکندگی تحقيقات ادبی پيشنهاد کرد تا از چنين مناسبت هايی برای مدون و نظام مند کردن مجموعه اين تحقيقات و برنامه ريزی برای تحقيقات بعدی استفاده شود.

به نظر دکتر حبيبی پس از شناسايی و جمع آوری تحقيقاتی که تاکنون انجام شده، می توان از آنها به عنوان پايه ای برای تحقيقات بعدی سود برد. او آغاز برنامه بيست ساله ای را در اين زمينه ضروری دانست. به نظر دکتر حبيبی از گنجينه ادبيات ايران در تعليم و تربيت استفاده نشده است.

تدريس زبان فارسی در تاجيکستان رسميت يافت

سپس دکتر کمال الدين عينی پژوهشگر تاجيک از مشکلات خواندن و حفظ آثار ادبی و فرهنگی فارسی در دوران حکومت کمونيستی در شوروی سخن گفت و افزود مردم تاجيکستان به دليل تغيير خط فارسی به سيرليک، قادر به خواندن ادبيات فارسی نيستند، و مژده داد که به دستور رئيس جمهور تدريس زبان فارسی در مدارس اين کشور الزامی شده است.

ترجمه های گوناگون شاهنامه

دکتر حسن جوادی استاد دانشگاه جورج واشنگتن که تا سال ۱۳۵۸ رئيس گروه ادبيات انگليسی دانشگاه تهران بود، گفت شاهنامه به ۲۵ زبان دنيا به شکل کامل يا به صورت يک يا چند داستان از آن ترجمه شده است.

بنا به تحقيق دکتر جوادی شاهنامه به زبان های آلمانی، اردو، ارمنی، انگليسی، ازبکی، آذربايجانی، اوکراينی، ايتاليايی، بنگالی، پشتو، ترکی، چکی، دانمارکی، روسی، ژاپنی، صربی، سوئدی، عبری، عربی، فرانسه، کردی، گجراتی، لاتينی، لهستانی، مجاری و هندی ترجمه شده است. درزبان آلمانی هجده و در زبان انگليسی دوازده ترجمه مختلف از شاهنامه وجود دارد.

به عقيده دکتر جوادی خلاقيت فردوسی در داستانگويی، حماسه او را به سلسله داستان هايی با بار عاطفی قوی تبديل کرده است و شاهنامه فقط بازگويی تاريخ نيست، بلکه منظومه بزرگ اخلاقی- آموزشی است که از بار دراماتيک بسياری برخوردار است.

حماسه ای برای آزادی ايرانيان

دکتر فتح الله مجتبايی عضو فرهنگستان و دايره المعارف اسلامی پس از مروری کوتاه بر نظريات مختلف مندرج در تاريخ ادبيات ايران و عرب در باره شاهنامه، گفت: " آنچه در زمان فردوسی و در دوران پيش از او بر دل ها و انديشه های مردم می گذشت، آرزوی رهايی از سلطه بيگانگان- ترک و تازی - و بازگشت به مجد و عظمت ديرين بود."

به نظر دکتر مجتبايی فردوسی با انگيزه رهايی از يوغ بيگانگان و نگهداشت زبان فارسی، در داستان های شاهنامه آشکارا می کوشد ايرانيان را به هم پيوند دهد و حس يگانگی و همبستگی و خود شناسی و اعتماد به نفس را در آنان زنده کند. او شاهنامه را يک منظومه رشک انگيز و بعضی از داستان های آن را با تراژدی های بزرگ جهان ادبيات همسنگ دانست و گفت فردوسی با رنج بسيار کوشيده است شاهنامه را به زبان پارسی پاک بسرايد.

سپس مهندس مصطفی جيحونی مصحح شاهنامه از چگونگی آغاز کار خود سخن گفت و پيشنهاد کرد برای آشنايی نسل دوم ايرانيان خارج از کشور که خواندن و نوشتن فارسی نمی دانند با ادبيات ايران، شاهنامه به زبان فونتيک و فارسی منتشر شود.

در پايان نيز عليرضا قربانی با همراهی گروه موسيقی ايل به سرپرستی صادق چراغی، قطعاتی از اشعار شاهنامه را اجرا کرد.

در اين مراسم دکتر حبيبی و علی موسوی گرمارودی اشعار خود را در باره فردوسی و شاهنامه برای حاضران قرائت کردند.

به مناسبت بزرگداشت فردوسی نمايشگاهی با عنوان بازخوانی شاهنامه ميرزا علی اکبر به روايت سری گرافی های بابک گرمچی در سالن انتظار تالار وحدت برپا بود.

فردوسی در سال ۳۲۹ هجری در قريه باژ از ناحيه تابران توس متولد شد. در باره نام او اختلاف نظر وجود دارد. برخی او را حسن و بعضی ديگر احمد يا منصور ثبت کرده اند. پدرش منصور بن حسن از دهقانان ثروتمند بود. کنيه او ابوالقاسم و لقب او فردوسی بود.

به گفته فردوسی سرايش شاهنامه در سال ۴۰۰ پايان يافته و با توجه به اشاره فردوسی به رنج سی ساله سرايش اين حماسه بزرگ، او اين کار را سال ۳۷۰ آغاز کرده است.

شاهنامه حاصل سی سال رنج و محنت فردوسی است. او تمام ثروت خود را صرف اين کار بزرگ کرد. پس از اتمام شاهنامه، علی ديلمی از نامداران توس، آن را در هفت مجلد نوشت و فردوسی از توس به غزنين رفت و آن را به سلطان محمود غزنوی تقديم کرد تا هم از فقر رهايی يابد و هم شاهنامه را از دستبرد حوادث مصون نگاه دارد.

معروف است که سلطان محمود پس از شنيدن شاهنامه گفت سراسر شاهنامه داستان رستم است و من در سپاهم صدها رستم دارم. سلطان که متعهد شده بود در ازای هر بيت به فردوسی يک دينار دهد، درهم داد و فردوسی خشمگين از بدعهدی سلطان محمود تمام آن درهم ها را به فقرا بخشيد.

نوشته اند که فردوسی در سال ۴۱۶ وفات يافت. مقبره او در شهر توس در نزديکی مشهد قرار دارد.