فرانسيس هريسون خبرنگار بی بی سی در تهران

در کارتونهای ايرانی روحانيون عبا پوش و عمامه به سر نقش ايفا می کنند

در يکی از اين سری کارتونها که زندگی شهدای انقلاب اسلامی برای کودکان را به نمايش می گذارد، روحانيون عبا پوش و عمامه به سر نقش ايفا می کنند.

برای مثال، کارتون شهيد باهنر داستان کودکی يکی از نخست وزيران ايران پس از انقلاب است که قرآن مطالعه می کرد و می خواست در سلک روحانيون درآيد و بعدها در زمان نخست وزيری بر اثر انفجار بمب جان باخت.

فيلم کارتونی ديگری نيز به نام عاشورائيان ساخته شده که داستان کشته شدن امام حسين، پيشوای سوم شيعيان است.

در فيلم کارتونی ديگری که الرشيد نام دارد، مبارزه فلسطينيان از نگاه ايران به نمايش در می آيد.

در اين فيلم يک افسرچاق اسراييلی با يک فلسطينی خبرچين ديده می شوند که درباره پرس و جو از بچه ها و کسب اطلاعات از آنان صحبت می کنند.

پيام سياسی

تهيه اين کارتونها که بوضوح سياسی اند، بر عهده موسسه صبا، وابسته به صدا و سيمای ايران است.

کسی از اين مؤسسه حاضر به مصاحبه با بی بی سی نشد اما نمونه هايی ازساخته های خود را در اختيار بی بی سی قرار دادند.

البته تمام فيلمهای کارتونی ايران سياسی نيستند و بسياری از آنها صرفاً واقعيات زندگی روزمره مردم را منعکس می کنند، مثل مادربزرگی که سر تا پايش را چادرپوشانده، دختران کوچکی که روسری به سر دارند، باغهای سنتی ايرانی و سماور و اسباب چايخوری.

دنيايی که در اين کارتونها به تصوير کشيده شده کاملاً بدور از مراکز بزرگ خريد و زندگی به سبک آمريکايی است که در فيلمهای کارتونی والت ديسنی به چشم می خورد.

به گفته بهروز يغماييان که صاحب شرکت خصوصی ای به نام رسانه فرد و تهيه کننده فيلمهای کارتونی برای شبکه تلويزيونی ايران است، فيلمهای کارتون بالقوه می توانند درتبادل فرهنگ و تمدن نقش بازی کنند و بايد دارای ويژگيهای خاصی باشند که کشورها را ازهم متمايز سازد.

آقای يغماييان می گويد کارتونهايی بر اساس داستانهای عاميانه (فولکلور) ايران ساخته و هم اکنون سرگرم ساخت فيلم بلندی با اقتباس از يکی از اسطوره های ايرانی است.

درشرکت او دختران و پسران جوانی ديده می شوند که پشت رايانه مشغول کار روی جزئيات نهايی شخصيتهای فيلمهای کارتونی نظير داستان زندگی پيامبر اسلام يا شخصيتهای مذهبی ديگری مانند نوح پيامبرند که در تورات هم ازآنها نام برده شده است.

پيام اجتماعی

اين فيلمها به کشور ترکيه نيز فروخته شده اما کشورهای عربی به دليل نشان داده شدن صورت پيامبران که در ميان اهل سنت ممنوع شمرده می شود، حاضر به خريد آنها نيستند.

آقای يغماييان معتقد است که فيلمهای کارتونی علاوه بر اينکه وسيله سرگرمی اند می توانند پيامهای فرهنگی و اجتماعی را نيز ابلاغ کنند.

در ايران، فيلمهای کارتونی برای رساندن پيامهايی نظير حفظ محيط زيست يا احتياط در رانندگی و حتی اخيراً برای ترغيب مردم به شرکت در انتخابات رياست جمهوری ساخته شده است.

برخلاف موضوع، درساخت فيلمها از همان فنونی استفاده می شود که در غرب کاربرد دارد.

به گفته شهرام خوارزمی، هنرمند ايرانی، اساس ساخت تصاويرمتحرک در ايران تقليدی است از فيلمهای کلاسيک والت ديسنی.

شهرام هرچند حرکت دوربين برای ساختن اين فيلمها را از کارتونهای ژاپنی ياد گرفته است اما سعی دارد سبک مستقلی با استفاده از هردو روش برای خود داشته باشد.

او اميدوار است که فنون تازه و پيشرفته تری به وجود بيايد که بتوان با آنها نقاشيهای مينياتوری ايران را به تصوير در آورد و فيلمهايی خلق کرد که در عين مدرن بودن با گذشته ايران همگون باشد.