احمد طاهری روزنامه نگار در مادريد

بنای يادبود دون کيشوت در پايتخت اسپانيا

دون کيشوت را اسپانيايی زبانهای امروز "کيخوته" تلفظ می کنند، و معمولا لقب "دون" را که به معنای "جناب" است، کنار می گذارند. نسخه ای از اين کتاب در هر خانه اسپانيا يافت می شود.

به طور طبيعی همه مردم خالق "دون کيشوت اهل لامانچا" را ستايش می کنند، اما مردم استان "کاستيا و لامانچا" علاقه ويژه ای به او دارند، زيرا نام زادوبوم آنها را در جهان شهره ساخته است.

اين منطقه در سال ۲۰۰۵ ميلادی مرکز اصلی برنامه های فراوانی است که برای بزرگداشت چهارصدمين سال انتشار اثر سروانتس اختصاص يافته است.

دون کيشوت از فرط مطالعه ديوانه شد!

بسياری از اهل هنر و ادب، سياست و اقتصاد اسپانيا به ميدان آمده اند تا برنامه بزرگداشت چهارصدمين سال انتشار دون کيشوت هرچه باشکوه تر برگزار شود. دست اندکاران برنامه اعلام کرده اند که هدف آنها معرفی شايسته اين اثر و ارزش های آن از جنبه های مختلف به گونه ای است که همه افراد با سنين و سلايق گوناگون بتوانند از آن بهره مند شوند.

لازم به ذکر است که خواندن اين شاهکار ادبی، به ويژه به زبان اوليه آن، کاری لذت بخش است، اما در عين حال به حوصله و تمرکز کافی نياز دارد، که به ويژه برای جوانان چندان آسان نيست. از اين رو نسخه تازه ای از اين کتاب به زبان ساده و امروزی در تيراژ بسيار بالا برای کودکان و نوجوانان تهيه و روانه بازار شده است.

برنامه گسترده ديگری برای تشويق مطالعه رمان دون کيشوت، ابتکار جالبی است به عنوان "يک کيخوته، يک يورو". بنيادهای گوناگون مطبوعاتی و فرهنگی داستان های گوناگون دون کيشوت را در قالب کتابچه های ساده انتشار داده اند که در سراسر کشور به قيمت يک يورو به فروش می رسد.

افزون بر اين امسال بسياری از بنگاه های اسپانيايی به کارکنان و مشتريان ويژه خود اين اثر را هديه داده اند. طی يک ابتکار ديگر ۲۵ هزار نسخه از اولين نسخه چاپی دون کيشوت افست شده و روانه بازار شده است.

دون کيشوت از نگاه سالوادور دالی

چند اثر اختصاصی ديگر نيز انتشار يافته است: کتابی با عکس تمام اماکنی که زمينه ماجراهای دون کيشوت بوده اند، يا دستور آشپزی ۴۸ نوع غذای زمان سروانتس که در کتاب او از آنها ذکر شده است. همچنين دهها اثر تحقيقی و ادبی منتشر شده است از جمله کتابی به عنوان "زنان و دون کيشوت".

در سراسر سرزمين اسپانيا به ويژه در مناطق مرکزی کشور نمايشگاه های گوناگونی برگزار می شود. از مهمترين نمايشگاه ها عرضه آثار مربوط به دون کيشوت و دنيای "سلحشوری" در شهر "گوادالاخارا" در ۷۰ کيلومتری مادريد است. آثار اين نمايشگاه از پنجاه موزه اسپانيا گرد آمده اند.

"دالی و دون کيشوت" از ديگر نمايشگاه های قابل توجه است که در آن نقاشی های سالوادور دالی گرد آمده که اين نقاش سوررئاليست برای چاپ کتاب دون کيشوت منتشره در سال ۱۹۴۵ خلق کرده است. "دون کيشوت و هنر معاصر" يا "هنر در دوران دون کيشوت" از ديگر برنامه هايی است که به ترتيب در شهرهای مادريد و سيوداد رئال برپا می شود.

پيکره دون کيشوت به همراه پيشکار وفادارش سانچو پانزا

در اين ميان آلبوم های طنز و کاريکاتور از شخصيت های رمان دون کيشوت نيز جايگاه خاصی دارد. شصت پيکره از دون کيشوت با ارتفاع بيش از دو متر از جمله کارهای صنعتگران دستی است که در خيابانهای چند شهر اسپانيا نصب می گردد.

در مجموع امسال حدود هزار نمايشگاه کوچک و بزرگ هنری در شهرهای مختلف برگزار می شود که به اين مجموعه بايد تعداد زيادی نشست و کنگره را نيز افزود.

در پهنه موسيقی نيز برای تجليل از اثر بزرگ سروانتس از خوانندگان و رقاصان سنتی فلامنکو تا هنرمندان معروف اپرا، موسيقی سمفونيک و جاز کمک گرفته شده است. اجرای ۴۵ اثر صحنه ای و نمايش چند فيلم کوتاه و بلند مکمل اين برنامه است.

همانگونه که طراحان اين برنامه ها از حدود دو سال پيش اعلام کرده اند، آنها به رشد و رونق اقتصادی به ويژه در استان "کاستيا و لامانچا" نظر داشته اند. هدف آن است که از راه "دون کيشوت" زمينه های سرمايه گذاری، بازرگانی و گردشگری منطقه را معرفی کنند و به اقتصاد آن جان تازه ای بدمند.

شواليه آواره به فروش می رسد!

در کشاکش منافع قومی متضاد

با توجه به قوم گرايی و رقابتهای قابل توجه ميان ايالتهای مختلف اسپانيا، اين احتمال هست که تکيه بيش از حد بر جوانب اقتصادی، به وجهه ملی و جنبه فرهنگی بزرگداشت چهارصدمين سال انتشار دون کيشوت زيان برساند.

اين برنامه ها هرچه به سمت شمال اسپانيا می رويم، کاهش می يابد و در ايالت باسک عملا رنگ می بازد. در مناطقی مانند کاتالونيا نيز که معمولا به زبان "کاتالان" سخن می گويند، به اين رويداد اهميت چندانی داده نشده است.

با وجود اين مسيرهايی مجموعا به طول ۲۵۰۰ کيلومتر برای عبور کاروانهايی با نام دون کيشوت پيش بينی شده است که دامنه اين مراسم را به نقاط دورافتاده اسپانيا و حتی پرتغال می رساند.