بهزاد بلور

خدای کارهای آزمايشی و دل به دريا زدنه. مدتها طول کشيد تا که اين شخصيت مرموز رو پيدا کنم ، و يک چند ماه ديگه طول کشيد که راضی اش کنم درباره کارهاش حرف بزنيم . بالاخره يک سری آمد لندن ( همين سه ، چهار هفته پيش) و چند بار همديگر رو ديديم و ما بين ملاقاتها باهاش گپ زدم.

گوشزد کنم که تو بعضی از شعرهای نانام کلمات دشنام مانندی هم هست که تو اين مصاحبه با نقطه چين نشون داده شده .کار جديد نانام "نبايد با ژوليت خوابيد و روميو نبود" يکی از کارهای استثنائيه نانامه هم بخاطر مطالبش و هم بخاطر نحوه ارائه اش که تو يک کيسه ناليون ريخته شده. عکسش اينجا هست.

خوب بريم سر سين جيم . . .

• نانام جان، ايده اينکه شعرهات رو توی کيسه نايلون بذاری رو از کجا گرفتی؟

يک برگ از اشعار نانام

مگه اشکالی داره آدم مثل خوردن همبرگر، کتاب يا شعر بخونه؟ چون ما ايرانی ها اکثراً مجله و روزنامه خون هستيم. فقر فرهنگی توی ايران وحشتناکه. من مسئله ای با ايران ندارم. من خودم رو يک نويسنده ايرانی نمی دونم.

يک برگ از اشعار نانام

من نويسنده ای هستم که به زبون فارسی می نويسم! اينه که لزوماً وسوسه های ايرانی ندارم. من آدمی هستم که در بيست سال گذشته در کلان شهرهای دنيا زندگی کرده. اين برخورد من و نتيجه زندگی کردن من توی اين محيط هاست.

• حالا من يکی از نوشته های تو رو بخونم ... " در بيست سالگی به دنيا آمد و در نوزده سالگی درگذشت. حکايتش اما از پانزده سالگی آغاز شد. آنگاه که از او دو استخوان و از حکايت چيزی سنگين تر از سکوت به جا مانده بود. ". من توی نوشته های تو می بينم که حتی بعضی از متن ها رو برعکس چاپ کردی! توی بعضی قسمت ها از کلمات سه کاف هم استفاده کردی! چيزهايی که اصلاً آدم جرأت نمی کنه چاپ بکنه! کارهات هم اکثراً به صورت تصويريه.

من آگاهانه نسبت به کارم نمی انديشم و بيشتر مثلاً از اتفاقاتی که توی خيابون برام می افته الهام می گيرم.

• توی صفحه هيجده اين مجموعه نوشتی " خيلی که اوج بگيری به خلاء می رسی " .... بعد دو خط نوشتی بدون هيچ نقطه!!! اما می تونم حدس بزنم که اينه " دنيا نمايشگاهی است که در آن غيبت ما را نمايش می دهند "

• در برگه بيست و دو از اين مجموعه نوشتی " ساعت چهار و نيم است و از من چهار قرن و نيم گذشته. به ساعتش نگاه کرد و گفت شما بايد آقای نانام باشيد. به ساعتم نگاه کردم و گفتم نه. ولی باور کنيد که من اين نيستم. اين احتمالاً يک کيسه خرت و پرت هست که از وقت رد شده. بی آنکه سوپور را خبر کند. " شايد به قول خودت اين ها شعر نيست اما آدم رو ذوق زده می کنه.

• در برگ بيست و شش نوشتی " مرگ حواس و مردن ما بادکنکی که از هوا خالی می شود. "يک جای ديگه نوشتم " تو روزنامه نوشته سعيد طوسی قله اورست را فتح کرد. بيچاره ازش رفته بالا فکر کرده فتحش کرده " پاورقی پايين صفحه رو برامون می خونی؟

" مارمولکی که شعرهای من را تشريح می کند ديروز پايش را کرده بود در يک کفش که زبان کلمه ای عربی است و جمعش می شود ازبنه! "

• نوشتی " در خانه قبلی می شد نشست. در آن خانه ای که اسمش خانه نبود. نه اسم داشت و نه خانه بود. فقط می شد در آن نشست و پنجره داشت و از در بيرون رفت. گل هم داشتيم و آب هم می شد داد " ... راستی قيمت اين مجموعه کارهات چنده؟

• چند برگه؟

• تو شعر رو چطوری می بينی؟

• چی شد که به اين کلمات توی شعر گرايش پيدا کردی؟ ... مثل "م... باگزبانی"!

• ولی ما توی فرهنگ فارسی و ايرانی داريم که " چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است "

هر واژه ای هم بار معنايی خاصی داره! نمی تونم تجربه و حرف خودم رو به خاطر فرهنگ اخلاق مدار ايرانی تعديل کنم. اين ميشه تضاد بين اخلاق عمل و نظری. يعنی به اون چيزی که ميگيم و می انديشيم سعی می کنيم عمل نکنيم. من فکر می کنم با ۸۰ درصد فرهنگ ما بايد همون کاری رو کرد که مغول با نيشابور کرد! خودمون بايد با خودمون صادق باشيم. اين صداقت توی غرب بيشتر وجود داره. ولی معتقدم که توی ايران ما اين مشکل رو داريم و در فرهنگ ما صداقت نيست.

• ولی در عين هال ميگن اين بی حيايی ميشه!

اونور زنگ می زنند ميخوان مصاحبه کنند. اون هم با چه سوالاتی! يکی از يکی تـ.... تر. چرا شعر می نويسی؟ چه نويسندگان و شاعرانی رو برتر می دانی؟ حاليشون نيست. فکر می کنند من هم توی بازيم.

پاس ميدن، پاس ميخوان، شوت کن، بگير!
از يه ماشينی پرسيدند چرا تويوتا نيستی؟ گفت از مزدا بپرس!
صد دفعه گفتم شاعر نيستم. صد دفعه نوشتم شعر نمی نويسم. ادبيات به تـ.... هم نيست.
آخ درد گرفت! شاعری؟ نه! يه چيز ديگم. شاعريش رو می کنم.
۱۹۴۱ دنيا فرانسه هست منم پارتيزان. همش همينه! جنگ که تموم شد ميگم کـ.... لق همه چيز. مسئله دارم. حل شد ميگم کـ... ننتون! البته همين حالاش هم ميگم! "

• پس خدا رو شکر که من ازت اين سوال ها رو نپرسيدم که چه کسی رو شاعر برتر ميدونی و ...!!! .... برامون بگو که کجا زندگی می کنی؟

اونجا تاثيری هم توی کارهات گذاشته؟
آره. بی ترديد من خودم به عنوان نويسنده، چيزهايی که می نويسم حاصل تنها عرق ريختنم نيست. واقعيت اينه که من تجربه ای که رخ داده، ديدم يا تجربه کردم و هضمش کردم و اون رو می نويسم.